ئۇيغۇرچە مۇقەددەس كىتاب جەمئىيىتى

Nexemiya

1

¹Töwende pütülgenler Xakalyaning oghli Nexemiyaning sözliridur.

Nexemiyaning Yërusalëmgha köngül bölüshi

Përsiye padishahi Artaxshasti hakimiyet tutqan 20-yili kech küzning kislaw ëyida^*, menki Nexemiya Suza shehirining qel’eside turattim. ²Qërindashlirimdin biri bolghan Xanani birnechche kishiler bilen Yehudiyedin keldi. Men ulardin sürgündin qaytip ketken Yehudiylar we Yërusalëmning ehwali toghrisida soridim. ³Ular manga, sürgündin Yehudiye rayonigha qaytip ketken Yehudiylarning qattiq qiyinchiliqlargha hemde xorluqqa duch kelgenlikini, Yërusalëmning sëpillirining yenila xarabliqta we sheher derwazilirining köydürüwëtilgen halette turghanliqini ëytti.

^4-5Men bularni anglap köz yashlirim tökülgen halda olturup qaldim. Künlep hesrette yürüp, roza tuttum hemde ersh’eladiki Xudagha du’a qildim:

“I Perwerdigar, ersh’eladiki Xuda! Sen ulugh we sürlüksen! Sëni söygen we emrliringge ita’et qilghuchilargha bergen menggü mëhir-muhebbetlik ehdengde turisen. ⁶Men xizmetkarliring bolghan Isra’il xelqi üchün këche-kündüz du’a-tilawet qilghanda, xizmetkaring bolghan manga nezer sëlip, du’alirimgha qulaq salghaysen! Men biz Isra’illarning sanga qarshi gunah qilghinigha towa qilimen. Hetta men we ejdadlirimmu gunah ötküzduq. ⁷Biz rezillik bilen sanga qarshi chiqtuq. Biz xizmetkaring Musa peyghember arqiliq chüshürülgen emr-perman we tüzümliringge ri’aye qilmiduq. ⁸Musa peyghemberge ëytqanliringni yadingda tutqaysen: ‘Siler Isra’illar manga sadaqetsizlik qilsanglar, silerni yat xelqler arisigha chëchiwëtimen, ⁹lëkin, mëning yolumgha qaytip këlip, emr-permanlirimgha boysunup, shu boyiche yashisanglar, dunyaning bulung-puchqaqlirigha chëchiwëtilgen bolsanglarmu, özüm silerni tallighan we namim ulughlinidighan jaygha yighiwalimen.’

¹⁰Sen zor qudriting we küchlük qolung bilen qutquzghan kishiler sëning xizmetkarliring hem xelqingdur. ¹¹I Igem! Xizmetkaringning we namingni sherepleshte xushalliq tapqan xizmetkarliringning du’ayigha qulaq salghaysen. Bügün ishlirimning ongushluq bolup, padishahning iltipatigha muyesser bolushumni orundap bergeysen!”

Shu mezgilde men padishahning bash saqiysi^* idim.

2

Nexemiyaning Yërusalëmgha bërishi

¹Këyin Përsiye padishahi Artaxshastining 20-yili bash etiyaz nisan ëyining bir küni^*, men padishahqa sharab mulazimiti qiliwatattim. Men uning aldida hergiz perishan bolup baqmighanidim. ²U manga:

– Sëning kësiling yoq turuqluq, yene nëmishqa perishan körünisen? Jezmen könglüng sunuq bolsa kërek! – dëdi.

Men qattiq chöchügen halda ³uninggha:

– Aliylirining ömri uzun bolghay! Ejdadlirim depne qilinghan sheher xarabliqta, sheher derwaziliri köydürüwëtilgen halette tursa, qandaqmu perishan bolmay turalay? – dep jawab berdim. ⁴Padishah:

– Mendin nëme tileysen? – dep soridi. Men ersh’eladiki Xudagha du’a qilip, ⁵padishahqa:

– Eger aliyliri xalisila, iltipatlirigha muyesser bolghan bolsam, mëni ejdadlirim yerge qoyulghan sheherni yëngibashtin bina qilishqa Yehudiyege ewetkeyla, – dëdim.

⁶Xanish padishahning yënida olturatti. Padishah mendin, qanchilik waqitliq barisen? Qachan qaytip këlisen? Dep soridi. Men waqitni ëytqandin këyin, u telipimge qoshuldi.

⁷Men padishahqa yene mundaq dëdim:

– Eger aliyliri xalisila, Firat deryasining gherbidiki ölke emeldarlirigha pëqirning ularning zëmini arqiliq Yehudiyege ötüshümge yol xet pütüp bergen bolsila. ⁸Padishahning orman bashqurghuchisi Asafning manga yaghach bërishige mektup pütüp bergeyla. Pëqir yaghachlarni ibadetxana qorghinining derwaziliri, sheher sëpili we xususiy öyümge lim qilishqa ishletken bolsam. Xudayim manga yar bolghachqa, padishah teleplirimning hemmisini orundap berdi.

⁹Padishah mëni muhapizet qilishqa herbiy emeldarlar bilen atliq leshkerlerni ewetti. Men Firat deryasining gherbidiki ölkige kelginimde, padishahning mektupini emeldarlargha sundum. ¹⁰Xoronluq Sanballat bilen Ammonlardin bolghan emeldar Tobiya birining Isra’il xelqige yardemge kelgenlikini anglap, nahayiti xapa boluptu.

Nexemiyaning sëpillarni közdin kechürüshi

¹¹Men Yërusalëmgha bërip, üch kün turdum. ¹²Üchinchi küni yërim këchide ornumdin turup, birnechche hemrahim bilen sirtqa chiqtim. Xudaning Yërusalëm üchün qelbimge salghan ishini hëchkimge tinmidim. Bizdiki birdinbir ulagh men mingen ëshek idi. ¹³Men qarangghuda sheherning jilgha derwazisi arqiliq ejdiha buliqidin ötüp, qigh derwazisigha bardim. Yol boyi xarab bolghan sëpillar bilen köydürüwëtilgen derwazilarni tekshürdüm. ¹⁴Andin men bulaq derwazisidin ötüp, shah kölchikige bardim. Biraq ulighim xarabliqtin ötelmidi. ¹⁵Shuning bilen men qarangghuluqta jilghini boylap, sëpillarni közdin kechürüp chiqtim. Andin burulup, jilgha derwazisi arqiliq qaytip keldim.

¹⁶Mëning nege bërip, nëme qilghanliqimni emeldarlar bilmidi. Men pilanimni Yehudiy bashliqlar – rohaniylar, jama’et erbabliri, emeldarlar yaki sëpil qurushqa alaqidar kishilerge tëxi tinmighanidim. ¹⁷Biraq, hazir men ulargha:

– Bizning uchrighan qiyinchiliqlirimizdin silerning xewiringlar bar. Chünki Yërusalëm xarabliqta, sheher derwaziliri köydürüwëtilgen halette turmaqta. Yërusalëm sëpilini yëngibashtin qurup chiqip, xorluqqa xatime bëreyli! – dëdim.

¹⁸Men ulargha Xudayim manga yar bolghanliqini hemde padishahning manga dëgenlirini ëyttim. Ular:

– Xop, emise ishni bashlayli! – dep, qoshumilirini türüshti.

¹⁹Xoronluq Sanballat bilen Ammonlardin bolghan emeldar Tobiya we Geshem isimlik bir Ereb bu ishni anglap, bizni qattiq mesxire qilip:

– Siler nëme qiliwatisiler? Padishahqa qarshi isyan kötürmekchimu siler? – dep so’al qoyushti. ²⁰Men jawaben:

– Ersh’eladiki Xuda bizni muweppeqiyetke ërishtüridu. Uning xizmetkarliri bolghan biz bu qurulushni bashlaymiz. Silerning Yërusalëmda heqqinglar yoq, qanuniy we tarixiy hoququnglarmu yoq! – dëdim.

3

Sheher sëpillirini yëngibashtin qurush

¹Bash rohaniy Elyashib bilen uning xizmetdash rohaniyliri qoy derwazisini qaytidin yasap, uni Xudagha bëghishlap, derwaza qanatlirini ornatti. Andin sëpilni yüz munarighiche uzartip, Xudagha bëghishlidi. Këyin uni Xanan’ël munarighiche uzartti. ²Këyinki bölikini Ërixaliqlar yasidi. Yene këyinki bölikini Imrining oghli Zakkur yasidi.

³Hassina’aning oghulliri bëliq derwazisini yasidi. Ular limlarni we derwaza qanatlirini ornitip, boltilap, taqaqlirini bëkitti. ⁴Xaqqozning newrisi, Uriyaning oghli Mirëmot sëpilning këyinki bölikini rëmont qildi. Mishëzabëlning newrisi Berekyaning oghli Mishullam uningdin këyinki bölikini rëmont qildi. Ba’ananing oghli Zadoq uningdin këyinki bölikini rëmont qildi. ⁵Tiqowaliqlar uningdin këyinki bölikini rëmont qildi. Biraq, ularning yurt bashliri qurulush bashqurghuchilirigha boyuntawliq qildi.

⁶Pasëyaxning oghli – Yoyada we Bisodiyaning oghli Mishullam kona sheher derwazisini rëmont qildi. Ular limlarni we derwaza qanatlirini ornitip, boltilap, taqaqlirini bëkitti. ⁷Gib’onluq Milatya, Mëronotluq Yadon we Gib’on hem Mizpah shehiridikiler uningdin këyinki bölikini rëmont qildi. Mizpah shehiride Firat deryasining gherbidiki ölkining bashliqi turatti. ⁸Zergerlerdin biri bolghan Xarhayaning oghli Uzzi’ël, uningdin këyinki bölikini rëmont qildi. Hananya etir yasighuchilardin biri bolup, uningdin këyinki bölikini keng sëpilghiche rëmont qildi.

⁹Xurning oghli, Yërusalëm sheher rayonining yërimini bashqurghuchi Rifaya uningdin këyinki bölikini rëmont qildi. ¹⁰Xarumafning oghli Yidaya uningdin këyinki bölikini öz öyining udulighiche rëmont qildi. Xashabniyaning oghli Xattush uningdin këyinki bölikini rëmont qildi. ¹¹Xarimning oghli Malkiya bilen Paxat-mo’abning oghli Xashshub uningdin këyinki böliki bilen tonurlar munarini rëmont qildi. ¹²Hallohëshning oghli – Yërusalëm sheher rayonining bashqa bir yërimini bashqurghuchi Shallum qizliri bilen uningdin këyinki bölikini rëmont qildi.

¹³Xanun Zanowaxliqlarni bashlap, jilgha derwazisini rëmont qildi. Ular derwazini yasap, qanatlirini ornitip, boltilap, taqaqlirini bëkitti. Ular yene qigh derwazisighiche bolghan töt yüz ellik mëtir ariliqni yasidi.

¹⁴Rëkabning oghli – Beyt-hakkerem rayonining bashqurghuchisi Malkiya qigh derwazisini rëmont qildi. Ular derwazini yasap, qanatlirini ornitip, boltilap, taqaqlirini bëkitti.

¹⁵Kolxozening oghli – Mizpah rayonining bashqurghuchisi Shallum, bulaq derwazisini we derwaza ögzisini rëmont qildi hemde derwaza qanatlirini ornitip, boltilap, taqaqlirini bëkitti. Andin u padishah güllükining yënidiki Shëlah kölchiki sëpilini, “Dawut shehiri”din chüshidighan pelempeygiche rëmont qildi. ¹⁶Azbuqning oghli – Beytzur rayonining yërimini bashqurghuchi Nexemiya uningdin këyinki bölikini Dawut padishah qebristanliqining udulidiki jaydin su ambiri we bahadirlarning bargahighiche rëmont qildi. ¹⁷Banining oghli Rixumning qol astida ishleydighan bir top Lawiylar uningdin këyinki bölikini rëmont qildi. Andin Qi’ila rayonining yërimini bashqurghuchi Xashabya öz qol astidiki rayon üchün uningdin këyinki bölikini rëmont qildi. ¹⁸Ularning tughqanliri, yeni Xënadadning oghli – Qi’ila rayonining yërimini bashqurghuchi Bawway uningdin këyinki bölikini rëmont qildi. ¹⁹Yëshuwaning oghli – Mizpah shehirining bashqurghuchisi Ezer uningdin këyinki bölikini – qoral ambirigha chiqidighan yolning udulidin sëpilning tirikigiche rëmont qildi. ²⁰Zabbayning oghli Baruk uningdin këyinki bölikini, yeni sëpilning tirikidin bashlap bash rohaniy Elyashibning öyining ishikigiche rëmont qildi. ²¹Xaqqozning newrisi, Uriyaning oghli Mirëmot uningdin këyinki bölikini Elyashibning öyining ishikidin uning axirighiche rëmont qildi.

²²Yërusalëmning etrapida turidighan rohaniylar uningdin këyinki bölikini rëmont qildi. ²³Binyamin we Xashshublar uningdin këyinki böliki, yeni öz öyining udulini rëmont qildi. Ananyaning newrisi, yeni Ma’asëyaning oghli Azarya këyinki böliki, yeni öz öyining udulini rëmont qildi. ²⁴Xënadadning oghli Binnuy këyinki bölikini, yeni Azaryaning öyidin sëpilning tiriki we uning doqmushighiche rëmont qildi. ²⁵Uzayning oghli Palal uningdin këyinki bölikini, yeni sëpilning tiriki we muhapizetchiler hoylisining yënidiki üstünki orda munarining udulini rëmont qildi. Par’oshning oghli Pidaya uningdin këyinki bölikini ²⁶Ofel ëgizlikide turidighan ibadetxana xizmetkarliri bilen su derwazisining udulidin sherqtiki sëpildin chiqip turghan munarghiche rëmont qildi. ²⁷Këyinki bölikini Tiqowaliqlar rëmont qildi. Bu ularning rëmont qilghan yene bir böliki bolup, büyük munar udulidin Ofel sëpilighiche idi.

²⁸Rohaniylar uningdin këyinki bölikini, yeni at derwazisining yuqiriqi teripini rëmont qildi. Herbir rohaniy öz öyining udulini rëmont qildi. ²⁹Immërning oghli Zadoq uningdin këyinki böliki bolghan öz öyining udulini rëmont qildi. Uningdin këyinki bölikini Shikanyaning oghli sherqiy derwazining derwaziwini Shimaya rëmont qildi. ³⁰Uningdin këyinki bölikini Shelemyaning oghli Xananya bilen Zalafning altinchi oghli Xanun rëmont qildi. Bu ularning yene bir rëmont qilghan böliki idi. Berekyaning oghli Mishullam uningdin këyinki böliki bolghan öz öyining udulini rëmont qildi. ³¹Zergerlerning biri Malkiya uningdin këyinki bölikini közet derwazisi udulidiki ibadetxana xizmetkarlirining hem sodigerlerning öyigiche rëmont qildi. Andin sëpilni üstide öy jaylashqan sëpil doqmushighiche özartti. ³²Bashqa zergerler we sodigerler u doqmushtin qoy derwazisighiche bolghan eng axirqi bölikini rëmont qildi.

4

Sëpil qurulushigha bolghan tosqunluq

¹Bizning sheher sëpilini yëngibashtin bina qiliwatqinimizni anglighan Sanballat nahayiti xapa bolup, ghezeplengen halda biz Yehudiylarni mesxire qilip, ²hemrahliri we Samariye qoshunliri aldida:

– Bu ajiz Yehudiylar nëme qiliwatidighandu? Ular bu sëpilni yëngibashtin bina qilmaqchimiken? Ular qurbanliq qilish arqiliq bu ishni bir kündila püttürimiz, dep oylamdighandu? Xarabliqtiki kül-qoqasqa aylanghan tashlarni qaytidin ishlitelemdu? – dëdi.

³Ammonlardin bolghan Tobiya uning yënida turup:

– Ularning yasawatqan sëpiligha bir tülke chiqsa, örülüp chüshidu! – dëdi. ⁴Men mundaq du’a qildim:

“I Xudayimiz, ularning bizni mesxire qilishlirigha qulaq salghaysen! Ularning mesxirisini öz bëshigha yandurghaysen! Ularni talan-taraj qilip, yaqa yurtlargha sürgün qilghaysen. ⁵Ular qurulushchilar aldida sëni haqaretligenliki üchün ularning rezilliklirini untup qalmighaysen, gunahlirini kechürmigeysen.”

⁶Hemmeylen chin dili bilen ishligechke, sëpilni yërim tam qopurup, tutashturduq.

⁷Sanballat, Tobiya, Erebler, Ammonlar we Ashdodluqlar Yërusalëm sëpil qurulushining nahayiti yürüshüwatqanliqini we uning shorilirining ëtiliwatqanliqini anglap intayin ghezeplendi. ⁸Ular birlikte suyiqest pilanlap, Yërusalëmgha hujum qilip, bizni tiripiren qilmaqchi boldi. ⁹Biz Xudayimizgha du’a qilduq hemde ularning hujumidin qoghdinish üchün këche-kündüzlük qarawullarni qoyduq.

¹⁰Lëkin Yehudiylar arisida: “Ishchilar barghansëri halidin ketti. Nurghun këreksiz tash parchiliri turuwatidu, biz sëpilni qandaqmu püttürermiz?” dëgen gep tarqaldi. ¹¹Shuning bilen birge reqibimizning: “Biz Yehudiylargha sezdürmey ularning arisigha bërip, ularni qirip tashlap, qurulushni toxtitimiz” dëgenlikini angliduq. ¹²Düshmenge yëqin olturaqlashqan Yehudiylar qayta-qayta këlip bizni agahlandurup: “Ular her tereptin bizge hujum qozghimaqchi!” dëdi. ¹³Shunga men ademlerni öz jemeti boyiche qilich, oqya we neyziler bilen qorallandurup, sëpilning ochuq we eng pakar yerlirining keynige qarawulluqqa qoydum. ¹⁴Andin men ehwalni közitip, jama’et erbabliri, emeldarlar we qalghan xelqlerge chaqiriq qilip:

– Düshmendin qorqmanglar! Perwerdigarning ulugh we sürlüklikini ësinglarda tutunglar. Özünglarning aka-ukiliringlar, bala-chaqiliringlar, ayalliringlar we öy-makaninglar üchün küresh qilinglar! – dëdim.

¹⁵Düshmenlirimiz özlirining suyiqestlirini bilip qalghanliqimizni anglap, Xudaning özlirining pilanini buzuwetkenlikini chüshendi. Shuning bilen biz hemmimiz esli ornimizgha qaytip bërip, sëpil qurulushimiz bilen meshghul bolduq. ^16-17Shu chaghdin bashlap, xizmetkarlirimning yërimi ishqa kirishti, qalghan yërimi neyze, qalqan we oqyalar bilen qorallinip, uchisigha sawut kiyip qarawulluq qildi. Qomandanlar sëpil qurulushchilirining keynidin orun aldi. Yük toshughuchilarmu qorallinip turup ish qildi. ¹⁸Qurulushchilarning hemmisi bëlige qilich asqanidi. Jengge burgha chalghuchimu yënimda turatti. ¹⁹Men jama’et erbabliri, emeldarlar we pütkül xelqqe:

– Qilidighan ish köp hemde sëpilning hemme yëride bar. Sëpilda bir-birimiz bilen bolghan ariliqimiz yiraq. ²⁰Siler burgha awazini anglighan haman, mëning yënimgha yighilinglar. Xudayimiz jengde biz bilen bir nepeste bolidu, – dëdim.

²¹Shunga seherde yultuzlar körüngiche yërimimiz ishliduq, yërimimiz qolimizgha neyze ëlip qarawulluq qilduq. ²²Shu waqitta men ademlerge:

– Herbir adem we uning yardemchisi këchisi Yërusalëmda qonup qarawulluq qilsun, kündüzi qurulushchi bolsun, – dëdim.

²³Bu mezgilde hëchqaysimiz – men, tughqanlirim, xizmetkarlirim, muhapizetchilirimmu uchimizdiki kiyimlirimizni almashturmiduq hemde hemmimiz qolimizdin qoralni chüshürmiduq.

5

Nexemiyaning namratlarning üstidiki yükni yëniklitishi

¹Bir mezgildin këyin, nurghun er-ayallar özlirining Yehudiy qërindashliri toghruluq amma arisida naraziliq bildürdi. ²Beziler: “Biz köp janliq, bizge jënimizni aman etküdek ozuq-tülük kërek!” dëyishse, ³beziler: “Biz qehetchilik mezgilide ozuq-tülükke ërishish üchün ëtizimiz, özümzarliqimiz we öylirimizni renige qoyduq” dëyishti. ⁴Yene beziler: “Biz padishahqa ëtiz we özümzarliq yasiqi tapshurush üchün qerz alduq. ⁵Biz bilen bay Yehudiy qërindashlirimizning qëni bir, bizning perzentlirimizning ularning perzentliridin hëch perqi yoq. Biraq biz perzentlirimizni ulargha qul qilmasliqqa charimiz yoq. Hëlimu qizlirimizdin beziliri qul bolup ketti. Biz buninggha amalsiz. Chünki ëtizlirimiz we özümzarliqlirimiz qolimizdin ketti.” dëdi.

⁶Men ularning naraziliqlirini anglap nahayiti achchiqlandim. ⁷Bu ishqa mulahize yürgüzüp, andin jama’et erbabliri we emeldarlarni eyiblep mundaq dëdim:

– Siler ösüm ëlish arqiliq öz qërindashliringlargha zulum sëliwatisler!

Andin men jama’etke chaqiriq qilip, ulargha qarshi yighin achtim. ⁸Yighinda men ulargha:

– Biz eng zor tirishchanliq körsitip, yat xelqlerge amalsiz sëtilip ketken Yehudiy qërindashlirimizni tölem tölep qayturuwalghaniduq, emdi siler ularni yene qulluqqa sëtiwatisiler! Biz ularni qaytidin qulluqtin sëtiwëlishimiz kërekmu?! – dëdim. Ular tunjuqup ketkinidin zuwan sürmidi. ⁹Men yene:

– Qilghininglar heqiqeten toghra bolmaptu! Siler nëmishqa Xudadin qorqmay, yat xelq reqiblirimizning mesxire qilishigha purset yaritip bërisiler? ¹⁰Hetta men, qërindashlirim we xizmetkarlirimmu xelqqe pul we ashliq qerz bergeniduq. Emdi biz ösüm ëlishni toxtitayli! ¹¹Silerge renige qoyulghan ëtiz, üzümzarliq, zeytunluq we öylerni hazirning özidila igisige qayturup bëringlar! Pul, ashliq, sharab we zeytun yëghini qerz bërip alghan ösümliringlarni yandurup bëringlar! – dëdim.

¹²Ular:

– Hemmini qayturup bërimiz hemde xelqtin hëchnëmini telep qilmaymiz, dëginingiz boyiche bëjirimiz, – dep jawab bërishti.

Men rohaniylargha chaqiriq qilip, jama’et erbabliri we emeldarlarni bergen wedisi boyiche qesem qildurdum. ¹³Andin këyin chekminimning pëshini qëqip:

– Xuda bu wedide turmighanlarni mushundaq qëqip, ularni qoru-jayidin we bësatidin ada-juda qiliwetsun, – dëdim.

Jama’etning hemmisi: “Amin!” dep, Perwerdigarni medhiyelidi. Ular wediside turdi.

Nexemiyaning jama’et üchün öz menpe’etidin këchishi

¹⁴Men Yehudiyege bashliq bolghan on ikki yilda, yeni Artaxshasti padishahning 20-yilidin ottuz ikkinchi yilighiche, bashliqqa xas yëmekliklerni yëmidim, tughqanlirimmu shundaq qildi. ¹⁵Burunqi bashliqlarning hemmisi xelqqe alwan-yasaq salghanidi. Ular xelqtin her künlüki üchün ozuq-tülük we sharablarni hemde uningdin bashqa qiriq kümüsh tengge alatti. Hetta ularning xizmetkarlirimu xelqqe zulum salghanidi. Lëkin men undaq qilmidim, chünki men Xudagha ixlasmen idim. ¹⁶Men özümni sëpil qurulushigha atiwettim. Biz yergimu igidarchiliq qilmiduq. Pütün xizmetkarlirimmu sëpil qurulushi bilen hepiliship ketkenidi. ¹⁷Mëning dastixënimdin ghizalinidighan Yehudiylar we emeldarlar adette bir yüz ellik kishi bolup, bulardin bashqa etraptiki milletlerdinmu bar idi. ¹⁸Manga her küni bir kala, alte qoy we qushlar, her on künde bir qëtim her xil sharablar teyyarlinatti. Shundaqtimu, men bashliqqa xas yëmekliklerni telep qilmidim, chünki xelqning yükining nahayiti ëghirliqini bilettim.

¹⁹I Xuda, bu xelq üchün qilghanlirimni semingde tutup, manga yaxshiliq qilghaysen!

6

Nexemiyagha qurulghan tuzaq

¹Sanballat, Tobiya shundaqla Geshem isimlik hëliqi Ereb we bashqa reqibler bizning sëpilni püttürüp bolghanliqimizdin we birer shorimu ëtilmey qalmighinidin xewer tëpiptu. Emeliyette, biz sheherning derwazilirigha qanatlarni ornatmighaniduq. ²Sanballat bilen Geshem manga bir parche xet yollap, mëning Ono tüzlenglikidiki Kifirim dëgen jayda ular bilen uchrishishimni telep qildi. Ular manga suyiqest qilmaqchidi. ³Men ulargha adem ewetip: “Men hazir muhim ish üstide, u yerge baralmaymen. Siler bilen körüshimen dep, ishni toxtitip qoyushni xalimaymen” dëdim.

⁴Ular manga töt qëtim oxshash xet yollidi. Men ulargha burunqigha oxshash jawab qayturdum. ⁵Beshinchi qëtim Sanballat manga öz xizmetkaridin ochuq xet yollidi. ⁶Xette mundaq dëyilgenidi:

“Xelq arisida gep tarqiliptu, Geshemmu shundaq deydu. Siz hem Yehudiylar isyan kötürmekchikensiler, shunga sëpilni quruwëtipsiler. Bu gepche, siz ulargha padishah bolmaqchikensiz. ⁷Hemde peyghemberlerni orunlashturup, Yërusalëmda özingizni Yehudiyening padishahi dep jakarlatqudeksiz. Bu ish jezmen padishahning quliqigha yëtidu. Shunga, këlip men bilen bu toghruluq meslihetlishishingizni tewsiye qilimen.”

⁸Men uninggha: “Undaq ish yoq, buni özingiz oydurup chiqarghan!” dep jawab yollidim. ⁹Ular bizni qorqutup, qolimizni ishqa barmas qilip, sëpilni püttürmeslikni oylighanidi. Men: “I Xuda, qolumgha küch-qudret bergeysen!” dep du’a qildim.

¹⁰Bir küni men Mihëtabi’ëlning newrisi – Dilayaning oghli Shimayaning öyige bardim. U ishikni taqiwëlip öydin chiqmaytti. U manga:

– Biz ibadetxana ichide körüshüp, ishikni taqiwëteyli. Chünki ular bügün kech këlip, sizni öltürmekchi! – dëdi.

¹¹Men uninggha jawaben:

– Mendek sallahiyettiki adem qëchip yürse bolamdu? Mendek sallahiyettiki adem jënini aman ëtish üchün ibadetxanigha mökünüwalsa bolamdu? Men qet’iy barmaymen! – dëdim.

¹²Men shimayani Xudaning ewetmigenlikini, belki uning Tobiya bilen Sanballatqa sëtilip manga peyghemberche ëytqan sözining Xudadin kelmigenlikini tonup yettim. ¹³Ular mëni qorqutup, gunahqa paturmaqchi bolghan. Andin namimgha dagh keltürüp, töhmet chaplimaqchi bolghan. ¹⁴Men:

I Xudayim, Tobiya bilen Sanballatning qilmishlirini ësingde tutqaysen! Mëni qorqutmaqchi bolghan saxta peyghemberlerdin ayal No’adya bilen bashqilarni ësingde tutqaysen, – dep du’a qildim.

Qurulushning tamamlinishi

¹⁵Sëpil ellik ikki künde küz pesli elul ëyining yigirme beshinchi küni^* tamamlandi. ¹⁶Reqiblirimiz we etrapimizdiki xelqler buningdin xewer tapqanda qorqti we xijaletke qaldi. Chünki ular bu qurulushning Xudaning yardimi arqiliq pütkenlikini tonup yetkenidi.

¹⁷Shu ellik ikki kün jeryanida, Yehudiy jama’et erbabliri bilen Tobiya otturisida xet-alaqe bolup turdi. ¹⁸Nurghun Yehudiye ahalilirining uning bilen tughqanchiliqi bolup, uni qollashqa qesem bergenidi. Chünki Tobiyaning qëyinatisi Araxning oghli Shikanya idi. Uning üstige Tobiyaning oghli Yihoxanan Berekyaning Mishullam dëgen oghlining qizini alghanidi. ¹⁹Ular mëning aldimda Tobiyaning yaxshiliqlirini tilgha ëlishti hemde mëning ëytqanlirimni uninggha yetküzüp turdi. Tobiyamu mëni qorqutush üchün dawamliq xet yollap turdi.

7

¹Sëpil pütüp, derwazilargha qanatlar ornitilip bolghanidi. Ibadetxana derwaziwenliri, munajatchiliri we bashqa Lawiylar xizmetlerge teqsim qilindi. ²Men Yërusalëmni bashqurushqa qërindishim Xananini we ishenchlik, bashqilargha qarighanda tëximu ixlasmen qorghan qomandani hananyani teyinlidim. ³Men ulargha:

– Yërusalëm derwazilirini chingqichüshte achmanglar, derwaziwenler wezipe ötewatqanda taqaqlar sëlinip derwazilar ëtilsun! Yërusalëm ahalisidin bezilerni qarawulluqqa, bezilerni öz öylirining etrapini charlashqa muhapizetchilikke teyinlenglar! – dëdim.

Sürgündin qaytqanlarning tizimliki

⁴Bu waqitta Yërusalëm nahayiti chong bolsimu, ahalisi anche köp emes, öylermu anche chüshmigenidi. ⁵Xuda mëning jama’et erbabliri, emeldarlar we puqralarni yighip, ularning nesebnamisini tekshürüp chiqishimni könglümge saldi. Men birinchi türküm sürgündin Yehudiyege qaytip kelgenlerning nesebname xatirisini taptim. Uningda mundaq xatirilengen:

⁶Mana bu Babildiki esirdin qaytqan Yehudiy sürgünlerning tizimliki. Nibukadnezer padishah burun ularni Babilgha palighanidi. Biraq hazir ular öz yurti Yehudiyening Yërusalëm we bashqa jaylirigha qaytip keldi. ⁷Zirubbabel, Yëshuwa, Nexemiya, Azarya, Ra’amya, Naxamani, Mordikay, Bilshan, Mispar, Bigway, Nixum we Ba’analar ulargha yëtekchilik qilip qayturup keldi.

Sürgündin qaytip kelgen Isra’il erlerning sani töwendikiche:

⁸Par’osh jemetidin 2172 kishi

⁹Shifatya jemetidin 372 kishi

¹⁰Arax jemetidin 652 kishi

¹¹Paxat-mo’ab jemetidin (Yëshuwa we Yo’abning ewladliri) 2818 kishi

¹²Ëlam jemetidin 1254 kishi

¹³Zattu jemetidin 845 kishi

¹⁴Zakkay jemetidin 760 kishi

¹⁵Bani jemetidin 648 kishi

¹⁶Bëbay jemetidin 628 kishi

¹⁷Azgad jemetidin 2322 kishi

¹⁸Adoniqam jemetidin 667 kishi

¹⁹Bigway jemetidin 2067 kishi

²⁰Adin jemetidin 655 kishi

²¹Atër jemetidin (Xizkiyaning ewladliri) 98 kishi

²²Xashum jemetidin 328 kishi

²³Bëzay jemetidin 324 kishi

²⁴Xarif jemetidin 112 kishi

²⁵Gib’on jemetidin 95 kishi

²⁶Beytlehemlikler we Nitofaliqlardin 188 kishi

²⁷Anatotluqlardin 128 kishi

²⁸Beyt-azmawetliklerdin 42 kishi

²⁹Qiryat-yi’arim, Kifira we Be’erotluqlardin 743 kishi

³⁰Ramah we Gebaliqlardin 621 kishi

³¹Mikmasliqlardin 122 kishi

³²Beytel we Ayliqlardin 123 kishi

³³Niboluqlardin 52 kishi

³⁴Ëlamliqlardin 1254 kishi

³⁵Xarimliqlardin 320 kishi

³⁶Ërixaliqlardin 345 kishi

³⁷Lod, Xadid we Onoluqlardin 721 kishi

³⁸Sina’aliqlardin 3930 kishi.

³⁹Rohaniylardin:

Yidaya jemetidin (Yëshuwaning ewladliri) 973 kishi

⁴⁰Immër jemetidin 1052 kishi

⁴¹Pashxur jemetidin 1247 kishi

⁴²Xarim jemetidin 1017 kishi.

⁴³Lawiylardin:

Yëshuwa jemetidin (Qadmi’ël we Hodiwa ewladliri) 74 kishi

⁴⁴Ibadetxana munajatchiliri Asaf jemetidin 148 kishi

⁴⁵Ibadetxana derwaziwenliri Shallum, Atër, Talmon, Aqqub, Xatita we Shobay jemetliridin 138 kishi.

⁴⁶Ibadetxana xizmetkarliri jemetidin:

Zixa, Xasufa, Tabba’ot,

⁴⁷Qëros, Si’e, Padon,

⁴⁸Libana, Xagaba, Shalmay,

⁴⁹Xanan, Giddël, Gaxar,

⁵⁰Ri’aya, Rizin, Niqoda,

⁵¹Gazzam, Uzza, Pasëyax,

⁵²Bësay, Mi’unim, Nifushisim,

⁵³Baqbuq, Xaqufa, Xarxur,

⁵⁴Bazlit, Mixida, Xarsha,

⁵⁵Barqos, Sisira, Temax,

⁵⁶Niziyax we Xatifalar.

⁵⁷Sulayman padishah xizmetkarliri jemetidin:

Sotay, Soferet, Pirida,

⁵⁸Yala, Darqon, Giddël,

⁵⁹Shifatya, Xattil, Pokeret-hazzibayim we Amonlar.

⁶⁰Ibadetxana we Sulayman padishah xizmetkarlirining ewladliridin jem’iy 392 kishi.

⁶¹Tëlmelax, Tëlxarsha, Kirub, Addon we Immër dëgen jaylardin kelgen bir top kishiler özlirining Isra’il ewladi ikenlikini ispatliyalmidi. ⁶²Bu kishiler Dilaya, Tobiya we Niqoda jemetlirini öz ichige alghan bolup, jem’iy 642 kishi idi.

⁶³Xabayya, Haqqoz we Barzillay dëgen üch rohaniy jemetimu qaytip kelgen bolup, Barzillay bolsa Gil’adliq Barzillayning bir qizigha öylinip, uning familisini ishletkenidi. ⁶⁴Bu rohaniylar öz nesebnamisini izdinip, jemet namlirini tapalmidi. Shunga ular napak hësablinip, rohaniyliq ornidin orun alalmidi. ⁶⁵Yehudiylarning bashliqi ulargha, “urim” we “tummim”ni^* ishlitip, Xudaning iradisini bileleydighan rohaniy kelgüche, Xudagha atalghan yëmekliklerning rohaniylargha tëgishlikini yëmeslikni buyrudi.

⁶⁶Yehudiyege qaytip kelgenlerning omumiy sani 42,360 kishi boldi. ⁶⁷Sanalmay qalghanlardin 7337 er-ayal xizmetkar, 245 er-ayal naxshichi we ⁶⁸ularning 736 at, 245 qëchir, ⁶⁹435 töge we 6720 ëshikimu bar idi.

⁷⁰Bezi jemet bashliqliri ibadetxanini yëngibashtin bina qilishqa i’ane qildi. Yehudiylarning bashliqi 1000 altun tengge, 50 dane das, 530 qur rohaniy toni berdi. ⁷¹Bashqa jemet bashliqliri ibadetxana qurulush maliyesige 20,000 altun tengge we 1320 kilo kümüsh berdi. ⁷²Qalghan xelq 20,000 altun tengge, 1200 kilo kümüsh we 67 qur rohaniy toni berdi.

⁷³Barliq Isra’illar, yeni rohaniylar, Lawiylardin ibadetxana derwaziwenliri, munajatchiliri hem xizmetkarliri we ayrim kishiler öz yurtlirigha jaylashti.

Ezraning tewrat qanunini oqup bërishi

Isra’illar öz yurtlirigha orunliship boldi.

8

¹Küz kelgende ular bir niyet bir meqsette Yërusalëmdiki su derwazisidin kirgendiki meydangha jem boldi. Ular Tewrat ustazi Ezrani Xudaning Isra’illarning emel qilishi üchün Musa peyghember arqiliq chüshürgen Tewrat qanun yazmisini ëlip këlishke teklip qildi. ²Shunga 7-ayining 1-küni^* Ezra rohaniy uni erler, ayallar we barliq chüshineleydighan balilar jem bolghan jama’et aldigha ëlip keldi. ³U tang seherdin chüshkiche su derwazisidin kirgendiki meydanda qanunni chüshineleydighan herqandaq kishige ünlük oqup berdi. Barliq xelq diqqet bilen anglidi.

⁴Tewrat ustazi Ezra buning üchün mexsus yasitilghan ëgiz yaghach munberde turdi. Uning ong yënidin Mattitya, Shema, Anaya, Uriya, Xilqiya, Ma’asëyalar we sol yënidin Pidaya, Misha’ël, Malkiya, Xashum, Xashbaddana, Zikiriya, Mishullamlar orun aldi. ⁵Ezra munberde turghanda, hemmeylen uni ëniq körelidi. U yazmini achqanda, barliq jama’et ornidin turushti. ⁶U Perwerdigar bolghan ulugh Xudani medhiyeligende, pütün jama’et qollirini kötürüp: “Amin! Amin!” dëyishti. Këyin ular tizlinip, yüzlirini yerge yëqip sejde qildi. ⁷Lawiylardin Yëshuwa, Bani, Shërëbiya, Yamin, Aqqub, Shabbitay, Hodiya, Ma’asëya, Qilita, Azarya, Yozabad, Xanan we Pilayalar jama’et öz orunlirida turghanda, qanun toghruluq chüshenche berdi. ⁸Ular Xudaning qanunini jama’etke oqup, menisini yëship berdi. Shuning bilen jama’et buningdin chüshenche hasil qildi.

⁹Jama’et qanunni anglap, köz yëshi qilishti. Shuning bilen Yehudiye bashliqi Nexemiya, Tewrat ustazi Ezra rohaniy we qanun toghruluq chüshenche bëridighan Lawiylar jama’etke:

– Bügün Perwerdigarimiz Xuda üchün muqeddes kündur! Siler yigha-zar qilmanglar! ¹⁰Emdi köpchilik qaytip ziyapet teyyarlanglar. Ësil ta’am we shërin ichimliklerdin behrimen bolunglar. Ularni hëchnëme hazirliyalmighanlar bilen bölüp yenglar. Bügün Xudayimiz üchün muqeddes kündur, qayghurmanglar! Chünki Perwerdigardin kelgen shad-xuramliqimiz bizning küch-qudritimizdur! – dëdi.

¹¹Lawiylar jama’etni tinchlandurup:

– Bügün muqeddes kündur! Qayghurushni toxtitinglar! – dëdi.

¹²Jama’et oqulghan mezmunni chüshengenliki üchün, öylirige qaytip, shad-xuramliq ichide ziyapet dastixinidin ghizalandi we özide barigha bashqilar bilen teng behrimen bolushti.

Kepe tikish hëyti

¹³Etisi her qaysi jemetlerning bashliqliri Tewrat qanunining telimlirini obdanraq biliwëlish üchün rohaniylar we Lawiylar bilen bille Tewrat ustazi Ezraning yënigha bardi. ¹⁴Ular Perwerdigarning Musa peyghember arqiliq chüshürgen qanunidin, küzdiki kepe tikish hëyti mezgilide Isra’illarning kepilerde turushi buyrulghanliqini bayqidi. ¹⁵Ular qanunda yëzilghan: “Ëdirliqlargha bërip, zeytun, yawa zeytun, chatqal, palma we bashqa mol yopurmaqliq derexlerning shaxlirini ëlip këlip, kepe yasanglar” dëgen buyruqni jakarlishi we uni öz yurtliri hem Yërusalëmda tarqitishi kërek idi. ¹⁶Shuning bilen jama’et derex shaxlirini kësip këlip, ögzilirige, hoylilirigha, ibadetxana hoylisigha we su derwazisi hem Efrayim derwazisi ichidiki meydanlargha kepe yasidi. ¹⁷Sürgündin qaytip kelgenlerning hemmisi kepilerni yasap, ularda turdi. Isra’illar bu hëytni Nunning oghli Yoshuwaning zamanidin tartip mundaq tebriklep baqmighanidi. Hemme adem shad-xuramliqqa chömgenidi. ¹⁸Hëytning birinchi künidin eng axirqi künigiche, Ezra her küni Xudaning qanunidin bir parche oqup turdi we yette kün hëyt qilip, sekkizinchi küni bëkitilgen tüzüm boyiche yëpilish murasimi ötküzdi.

9

Xelqning öz gunahlirigha towa qilishi

¹Bu ayning 24-küni Isra’illar bir yerge jem bolup, roza tutti. Ularkanap rextke yöginip, bëshigha topa chëchip, qayghulirini ipadileshti. ²Ular alliburun yat xelqlerdin ayrilip ketkenidi. Ular orunliridin turup özliri we ejdadliri ötküzgen gunahlargha towa qilishti. ³Ular üch sa’etkiche öre turup, Perwerdigar – özliri ëtiqad qilip kelgen Xudaning Tewrat qanunini anglidi, andin yene üch sa’et gunahlirigha towa qilip, Perwerdigar Xudagha sejde qildi.

⁴Lawiylardin Yëshuwa, Bani, Qadmi’ël, Shibanya, Bunni, Shërëbiya, Bani we Kinanilar özliri üchün yasalghan pelempeyde turup Perwerdigar Xudagha ünlük awazda du’a qildi.

⁵Lawiylardin Yëshuwa, Qadmi’ël, Bani, Xashabniya, Shërëbiya, Hodiya, Shibanya we Pitaxyalar xelqqe mundaq chaqiriq qildi: “Ornunglardin turup, Perwerdigaringlar Xudani medhiyelenglar, u ebedilebedtur!” andin ular mundaq du’a qildi:

“I Xuda, shanliq naming medhiyilengey! Naming pütkül hemdusana we medhiyelerdin yüksektur! ⁶Sen birdinbir Perwerdigardursen! Sen asman, hetta ersh’ela bilen pütün yultuzlarni we yer-zëmin bilen uningdiki barliqini we dëngiz-okyanlar bilen uningdiki jimisini yaratting. Sen pütkül mewjudatlargha jan berguchidursen. Ersh’eladiki perishtiler sanga sejde qilidu. ⁷Sen Perwerdigar, Ibramni tallighan Xudadursen, sen uni Kaldanlarning Ur shehiridin ëlip chiqip, ismini Ibrahimgha özgertting. ⁸U özining sadiqliqini körsetkende, sen uning ewladlirigha Ken’anlar, Xitlar, Amorlar, Perizziler, Yibuslar we Girgashlarning zëminlirini bërishke uning bilen ehde tüzdüng. Sen heqqaniy bolghanliqing üchün wedengde turdung.

⁹Sen ejdadlirimizning Misirda xarliniwatqanliqini kördüng, ularning Qizil dëngizdiki nale-peryadlirini angliding. ¹⁰Sen Misir padishahi, uning emeldarliri we uning xelqige qarshi möjize we karametlerni körsetting. Chünki ularning öz xelqingni xarlighinini bilip yetting. Sen menggü untulmas nam-shöhret qazanding. ¹¹Sen dëngizni yërip xelqingge yol ëchip berding. Ular quruq yol bilen deryadin ötti. Ularni qoghlap kelgenlerni, goya qehrlik dëngizgha chökken tashtek, chongqur sugha gherq qilding. ¹²Kündüzi ulargha bulut töwrüki arqiliq yol bashliding, këchisi yolini ot tüwrüki arqiliq yoruttung. ¹³Sen Sinay tëghigha chüshüp, ershtin xelqingge söz qilip, ulargha adil tüzümler, heq qanunlar we lilla emr-permanlarni chüshürüp berding. ¹⁴Sen ulargha özüngge bëghishlanghan dem ëlish künini bildürdüng hemde xizmetkaring Musa peyghember arqiliq chüshürgen qanun we emr-permanliringni berding. ¹⁵Ularning qarni achqanda, asmandin yëmeklik chüshürüp berding, ussighanda qoram tashtin su chiqirip berding. Sen ulargha özüng wede qilghan zëmingha bërip, uninggha igidarchiliq qilishni buyrudung. ¹⁶Lëkin ejdadlirimiz tekebburluq we boyni qattiqliq qilip, emrliringge ita’et qilmidi. ¹⁷Ular ita’etsizlik qilip, özliri üchün körsetken möjiziliringni untudi. Ular boyni qattiqliq qilip, Misirdiki qulluqigha qaytishqa bir bashliq teyinliwaldi. Lëkin sen shepqetlik, rehimdil hem mëhriban, asanliqche ghezeplenmeydighan we mëhir-muhebbiting cheksiz Xudadursen. Shunglashqa sen ularni tashliwetmiding. ¹⁸Hetta ular mozay süritide but yasap, ‘bu bizni Misirdin ëlip chiqqan ilah’ dep, sanga ëghir haqaret keltürdi. ¹⁹Lëkin sen rehimdilliking bilen ularni chölde tashliwetmey, künduzi yol bashlighan bulut töwrükini we këchisi yol körsetken ot töwrükini ulardin ayrimiding. ²⁰Sen ulargha telim bërishke pak niyet rohingni ata qilding. Ularning qorsiqidin mannani^* ayimiding we ussuzluqigha su berding. ²¹Sen qiriq yil ularning chöl-bayawandiki pütün ëhtiyajini qandurdung, ular kem-kütisiz boldi, kiyim-këchekliri uprimidi we putlirimu ishshimidi.

²²Sen ejdadlirimizning padishahliqlarni we xelqlerni yimirishige yardemde bolup, xelqingni u zëminning herqaysi jaylirigha orunlashturdung. Ular Sixon padishahning Xeshbon shehiri we etrapidiki zëminini we Og padishahning zëmini Bashanni ishghal qildi. ²³Sen ulargha asmandiki yultuzlardek köp ewlad bërip, ularni ejdadlirigha bërishke wede qilghan zëmingha bashlap kelding. ²⁴Ular bësip kirip u zëminni ishghal qildi. Sen ulargha Ken’an zëminning ahalisini boysundurup berding. Sen u zëminning padishahliri we xelqini ularning meyliche bir terep qilishigha tapshurup berding. ²⁵Xelqing sëpilliri mustehkem sheherlerni we munbet yerlerni tartiwaldi. Ular mal-dunya bilen tolghan öylerge, qëzip qoyulghan quduqlargha, üzümzarliqlargha, zeytunluqlargha we mol mëwe derexlirige ige boldi. Ular qanghuche yep-ichip, semriwaldi we ata qilghan pütkül nëmetliringdin behrimen boluwaldi.

²⁶Lëkin, xelqing sendin yüz örüp sanga ita’et qilmay, qanunungni tashlap qoydi. Ular özlirini sanga qaytidin yëqinlishishqa dewet qilghan peyghemberlerni öltürüp, sanga ëghir haqaret keltürdi. ²⁷Shunga sen ularni zulum salidighan düshmenlirining qoligha tapshurup berding. Ular azab chëkip sanga yëlinghanda, sen ershtin ularning yëlinishlirigha qulaq salding. Sen yüksek rehimdillikingde ularni reqibliridin qutquzidighan kishilerni ewetting. ²⁸Ular aram tapqandin këyin, köz aldingda yene yaman ish qildi . Sen ularni yene reqiblirining qoligha tutup berding. Lëkin ular yene sanga yëlinghanda, sen ershtin ularning yëlinishlirigha qulaq sëlip, rehimdillikingde ularni köp qëtim qutuldurdung.

²⁹Sen ularni qaytidin qanununggha bash ëgishke dewet qilding. Lëkin ular tekebburliship, emrliringge qulaq salmidi. Ular nizamliringgha ri’aye qilmidi. Eger shundaq qilghan bolsa idi, hayat yolini tapqan bolatti. Ular sanga tersaliq bilen boyni qattiqliq qilip, ita’et qilishni ret qildi. ³⁰Sen ulargha uzun yillar sewr-taqetlik qilding hemde rohing arqiliq peyghemberliringdin ularni agahlandurdung. Biraq ular qulaq salmidi. Shunga sen ularni yerlik xelqlerning qoligha tutup berding. ³¹Biraq sen yüksek rehimdillikingde ularni pütünley halak qilmiding we tashliwetmiding. Chünki sen mëhriban we rehimdil Xudadursen!

³²Ulugh, qudretlik we sürlük hem menggü mëhir-muhebbetlik ehdiside turidighan Xudayimiz, Assur padishahliri bizge zulum salghandin tartip hazirghiche, padishahlirimiz, emeldarlirimiz, rohaniylirimiz, peyghemberlirimiz, ata-bowilirimiz we pütün xelqing duch kelgen azab-oqubetlerge sel qarimighaysen. ³³Sëning bizni jazalighining heqliqtur. Sen wapadar boldung, lëkin biz bolsaq rezillik qilduq. ³⁴Padishahlirimiz, emeldarlirimiz, rohaniylirimiz we ata-bowilirimiz qanununggha boysunmidi, emr we agahlandurushliringgha qulaq salmidi. ³⁵Hetta ularning öz padishahliqi bolup, sen ulargha bëghishlighan bipayan munbet tupraqtiki nëmetliringdin behrimen boluwatqanda, rezillikliridin qaytmay, sëning yolungda mangmidi.

³⁶Emdi biz qul bolup qalduq. Biz ata-bowilirimizning mëwe-chëwe we nëmetlerdin behrimen bolushi üchün sen ulargha ata qilghan zëminda qul bolduq. ³⁷Bu tupraqning mol mehsulatliri gunahimiz wejidin sen üstimizdin hökümranliq qilishqa qoyghan padishahlargha mensup boldi. Ular biz we mal-waranlirimizni xalighiniche bashquruwatidu. Biz jebir-zulum ichide qalduq!”

Jama’etning wediname yëzishi

³⁸Mana shu ishlar wejidin biz wediname yazduq . Emeldarlirimiz, Lawiylar we rohaniylirimiz öz möhürlirini basti.

10

¹Mezkur wedinamige möhürlirini basqanlar:

Xakalyaning oghli Yehudiyening bashliqi Nexemiya we Zidqiya.

²Rohaniylardin:

Siraya, Azarya, Yeremiya, ³Pashxur, Amarya, Malkiya, ⁴Xattush, Shibanya, Malluk, ⁵Xarim, Mirëmot, Obadiya, ⁶Daniyal, Ginniton, Baruk, ⁷Mishullam, Abiya, Miyamin, ⁸Ma’azya, Bilgay we Shimayalar.

⁹Lawiylardin:

Azanyaning oghli Yëshuwa, Xënadadning oghli Binnuy, Qadmi’ël ¹⁰hemde ularning xizmetdashliridin Shibanya, Hodiya, Qilita, Pilaya, Xanan, ¹¹Mika, Rixob, Xashabya, ¹²Zakkur, Shërëbiya, Shibanya, ¹³Hodiya, Bani we Bininular.

¹⁴Emeldarlardin:

Par’osh, Paxat-mo’ab, Ëlam, Zattu, Bani, ¹⁵Bunni, Azgad, Bëbay, ¹⁶Adoniya, Bigway, Adin, ¹⁷Atër, Xizkiya, Azzur, ¹⁸Hodiya, Xashum, Bësay, ¹⁹Xarif, Anatot, Nëbay, ²⁰Magpi’ash, Mishullam, Xëzir, ²¹Mishëzabël, Zadoq, Yaddu’a, ²²Pilatya, Xanan, Anaya, ²³Hoshiya, Hananya, Xashshub, ²⁴Hallohësh, Pilxa, Shobëq, ²⁵Rixum, Xashabna, Ma’asëya, ²⁶Axiya, Xanan, Anan, ²⁷Malluk, Xarim we Ba’analar.

Wedinamining mezmuni

²⁸Qalghan xelqlerdin, rohaniylar, Lawiylar, ibadetxana derwaziwenliri, munajatchiliri, xizmetkarliri hem Xudaning qanunigha boysunush yolida bu zëminning yat xelqliridin özlirini chetke alghanlar, ularning ayalliri we barliq eqil yëshigha yetken qiz-oghulliri ²⁹özlirining yurt bashliri bilen bille Xuda aldida qesem qildi. Eger ular Xudaning xizmetkari Musa peyghember arqiliq chüshürülgen Tewrat qanunigha xilapliq qilsa, Xudaning qarghishigha këtidu. Ular igimiz Perwerdigarning barliq emrlirige we qa’ide-nizamlirigha emel qilimiz, dep qesem bërishti:

³⁰“Biz bu zëmindiki yat xelqler bilen nikahlanmaymiz. ³¹Eger bu zëmindiki yat xelqler dem ëlish küni yaki bashqa muqeddes künlerde ozuq-tülük sëtip soda-sëtiq qilsa, biz ulardin qet’iy sëtiwalmaymiz. Biz her yettinchi yili yerni dem aldurimiz we qerzlerni bikar qilimiz.

³²Biz ibadetxanining xirajiti üchün her yili töt gramdin kümüsh bërish mes’uliyitimizni üstimizge alimiz. ³³Bu xirajet Xudagha atalghan nanlar, kündilik ashliq hediyeliri hem köydürme qurbanliqlar, dem ëlish küni, hilal ay hem belgiligen hëytlarda qilinidighan hediyeler, Xudagha atalghan qurbanliqlar, Isra’illarning gunahliri üchün kechürülüsh qurbanliqliri we ibadetxana xizmetliri üchün ishlitilidu.

³⁴Biz rohaniylar, Lawiylar we bashqa barliq xelq Tewrat qanunigha bina’en Perwerdigarimiz Xudaning qurbanliq supisida qalinidighan otunlarni her yili qaysi jemetning belgilengen waqitta ibadetxanigha ëlip këlishini chek tashlash arqiliq belgileymiz.

³⁵Biz her yili tunji pishqan ashliq bilen mëwilirimizni ibadetxanigha ëlip këlishni üstimizge alimiz. ³⁶Tewrat qanunigha bina’en biz tunji oghlimiz we mal-waranlirimizni Xudaning xizmitide boluwatqan ibadetxanidiki rohaniylargha ëlip këlimiz^*. ³⁷Biz her yili eng yaxshi un hem bashqa hediyeler, her xil mëwiler, sharablar we zeytun yaghlirini ibadetxanining ambarlirida saqlash üchün rohaniylarning aldigha ëlip barimiz. Biz yërimizdin chiqqan mehsulatlarning ondin bir ülüshini Lawiylargha tapshurimiz. Lawiylar buni hemme yëzilirimizdin yighidu. ³⁸Lawiylar buni yighqanda, tunji bash rohaniy Harunning ewladliridin bir rohaniy ular bilen bille bolup, yighqanlarni ibadetxana ambarlirigha ëlip baridu. ³⁹Isra’illar we Lawiylar hediye qilghan ashliq, sharab we zeytun yëghini ibadetxanining saymanliri saqlinidighan we nöwetchi rohaniylar, ibadetxana derwaziwenliri hem munajatchiliri turidighan ibadetxana öylirige ëlip baridu. Biz nezirimizni ibadetxanidin nëri qilmaymiz.”

11

Yërusalëmgha olturaqlashquchilar

¹Xelq yëtekchiliri muqeddes sheher Yërusalëmda olturaqlashti, qalghanlar her on a’ilidin biri Yërusalëmda turushqa chek tashlashti. Chek chiqmighanliri öz yurtlirida qëpqëlishti. ²Xelq Yërusalëmda turushqa razi bolghanlargha bext-sa’adet tilidi.

³Bu Yërusalëmda olturaqlashqan Yehudiye ölkisining bashliqlirining isimliki: (qalghan xelqler, rohaniylar, Lawiylar, ibadetxana xizmetkarliri we Sulayman padishah xizmetkarlirining ewladliri Yehudiyediki bashqa jaylar – öz makanlirigha olturaqlashti. ⁴Yehuda we Binyamin qebilisidin beziler Yërusalëmgha olturaqlashti.)

Yehuda qebile bashliqliridin:

Ataya Uzziyaning oghli, Uzziya Zikiriyaning oghli, Zikiriya Amaryaning oghli, Amarya Shifatyaning oghli, Shifatya Mahalal’ëlning oghli, Mahalal’ël Parezning ewladi idi.

⁵Ma’asëya Barukning oghli, Baruk Kolxozening oghli, Kolxoze Xazayaning oghli, Xazaya Adayaning oghli, Adaya Yoyaribning oghli, Yoyarib Zikiriyaning oghli, Zikiriya Shëlahning ewladi idi.

⁶Parezning Yërusalëmda olturaqlashqan ewladliridin jem’iy 468 palwan bar idi.

⁷Bënyamin qebilisidin:

Sallu Mishullamning oghli, Mishullam Yo’ëdning oghli, Yo’ëd Pidayaning oghli, Pidaya Qolayaning oghli, Qolaya Ma’asëyaning oghli, Ma’asëya Iti’ëlning oghli, Iti’ël Yishayaning ewladi idi.

⁸Uningdin bashqa Gabbay we Sallay bolup, jem’iy 928 kishi bar idi.

⁹Zikrining oghli Yo’ël ularning bashqurghuchisi idi. Hassinu’aning oghli Yehuda bolsa bu sheherning mu’awin bashliqi idi.

¹⁰Rohaniylardin:

Yoyaribning oghli Yidaya, Yakin ¹¹we Siraya, Siraya Xilqiyaning oghli, Xilqiya Mishullamning oghli, Mishullam Zadoqning oghli, Zadoq Mirayotning oghli, Mirayot Axitubning oghli idi, Axitub bolsa ibadetxanining bashqurghuchisi bolghanidi. ¹²Ularning ibadetxanida xizmet qilidighan xizmetdash rohaniyliridin jem’iy 822 kishi bar idi.

Adaya Yiroxamning oghli, Yiroxam Pilalyaning oghli, Pilalya Amzining oghli, Amzi Zikiriyaning oghli, Zikiriya Pashxurning oghli, Pashxur Malkiyaning oghli idi. ¹³Adayaning xizmetdashliridin jem’iy 242 jemet bashliqi bar idi.

Amashsay Azarëlning oghli, Azarël Axzayning oghli, Axzay Mishillëmotning oghli, Mishillëmot Immërning oghli idi. ¹⁴Amashsayning xizmetdashliridin 128 palwan bar bolup, ularning bashqurghuchisi Hagidolimning oghli Zabdi’ël idi.

¹⁵Lawiylardin:

Shimaya Xashshubning oghli, Xashshub Azriqamning oghli, Azriqam Xashabyaning oghli, Xashabya Bunnining oghli idi.

¹⁶Lawiylar yëtekchiliridin Shabbitay we Yozabad ibadetxanining tashqi ishlirigha mes’ul idi. ¹⁷Mattanya Mikaning oghli, Mika Zabdining oghli, Zabdi bolsa Asafning ewladi idi. U ibadetxanida teshekkür ëytish we du’a qilishqa yitekchilik qilatti. Baqbuqya Mattanyaning yardemchisi idi.

Abda Shammuwaning oghli, Shammuwa Galalning oghli, Galal Yidutunning oghli idi. ¹⁸Muqeddes sheher Yërusalëmgha olturaqlashqan Lawiylar jem’iy 284 kishi idi.

¹⁹Ibadetxana derwaziwenliridin:

Aqqub, Talmon we ularning xizmetdashliri bolup, jem’iy 172 kishi idi.

²⁰Qalghan Isra’illar, rohaniylar we Lawiylar Yehudiyening bashqa jayliridiki özi warisliq qilidighan makanlargha olturaqlashti. ²¹Lëkin ibadetxana xizmetkarliri Yërusalëmdiki Ofel ëgizlikige olturaqlashti. Ular Zixa bilen Gishpaning qol astida ishleytti.

²²Uzzi Yërusalëmgha olturaqlashqan Lawiylarning bashliqi bolup, u banining oghli, Bani Xashabyaning oghli, Xashabya Mattanyaning oghli, Mattanya Mikaning oghli, Mika bolsa Asafning ewladidin idi. Asafning ewladliri ibadetxanining munajatchilirigha mes’ul idi. ²³Bu munajatchilar padishahning buyruqidiki belgilime boyiche kündilik wezipisini öteytti.

²⁴Zeraxning ewladliridin biri bolghan Pitaxya Mishëzabëlning oghli bolup, Yehuda qebilisige mensup idi. U Përsiye padishahining xelq ishliri meslihetchisi idi.

Bashqa yerlerde turghuchilar

²⁵Yehudiyening yëziliri bilen etrapidiki tërilghu jaylirigha kelsek, Yehuda qebilisidiki beziler Qiryat-arba, Dibon we Yiqabzi’ël hem ularning etrapidiki yëzilargha olturaqlashti. ²⁶Beziliri Yëshuwa, Molada, Beyt-pelet, ²⁷Xazar-shu’al we Be’ersheba hem uning yëzilirigha, ²⁸Ziqlaq we Mikona hem Mikonaning yëzilirigha, ²⁹Ënrimmon, Zor’ah hem Yarmut, ³⁰Zanowax we Adullam hem ularning yëzilirigha, Lakish hem uning tërilghu jaylirigha we Azëqa hem uning yëzilirigha olturaqlashti. Dëmek, Yehuda qebilisidikiler Be’ershebadin Hinnom jilghisighiche bolghan jaylargha olturaqlashti.

³¹Bënyamin qebilisidikiler Geba, Mikmas, Ayyah we Beytel hem uning yëzilirigha, ³²Anatot, Nob, Ananya, ³³Xazor, Ramah, Gittayim, ³⁴Xadid, Zibo’im, Niballat, ³⁵Lod, Ono we hünerwenler jilghisigha olturaqlashti. ³⁶Yehudiyede olturaqliship qalghan bezi Lawiylarning Bënyamin qebilisidikiler bilen bille turushi belgilendi.

12

Rohaniylar bilen Lawiylarning tizimliki

¹Shi’altëlning oghli Zirubbabel we bash rohaniy Yëshuwa bilen bille sürgündin qaytip kelgen rohaniylar we Lawiylarning tizimliki töwendikiche:

rohaniylardin:

Siraya, Yeremiya, Ezra,

²Amarya, Malluk, Xattush,

³Shikanya, Rixum, Mirëmot,

⁴Iddo, Ginnëtoy, Abiya,

⁵Miyamin, Ma’adya, Bilgah,

⁶Shimaya, Yoyarib, Yidaya,

⁷Sallu, Amoq, Xilqiya we Yidayalar idi.

Mana bular Yëshuwa dewridiki rohaniylarning bashliqliri we ularning xizmetdashliri idi.

⁸Lawiylardin:

Yëshuwa, Binnuy, Qadmi’ël, Shërëbiya, Yehuda we Mattanyalar idi. Mattanya xizmetdashliri bilen teshekkür naxshiliri ëytishqa mes’ul idi. ⁹Ularning xizmetdashliri Baqbuqya we Unni ibadette ularning udulida turatti.

Bash rohaniy Yëshuwaning ewladliri

¹⁰Bash rohaniy Yëshuwa Yoyaqimning atisi, Yoyaqim Elyashibning atisi, Elyashib Yoyadaning atisi idi. ¹¹Yoyada Yonatanning atisi, Yonatan Yaddu’aning atisi idi.

Rohaniylarning jemet bashliqliri

¹²Yoyaqim bash rohaniyliq wezipe ötüwatqan mezgilde, rohaniylarning jemet bashliqliri töwendikiche bolghan:

Siraya jemetidin Miraya

Yeremiya jemetidin Hananya

¹³Ezra jemetidin Mishullam

Amarya jemetidin Yihoxanan

¹⁴Malluki jemetidin Yonatan

Shibanya jemetidin Yüsüp

¹⁵Xarim jemetidin Adna

Mirayot jemetidin Xelqay

¹⁶Iddo jemetidin Zikiriya

Ginniton jemetidin Mishullam

¹⁷Abiya jemetidin Zikri

Minyamin jemetidin bir bashliq bolghan^*

Mo’adya jemetidin Piltay

¹⁸Bilgah jemetidin Shammuwa

Shimaya jemetidin Yihonatan

¹⁹Yoyarib jemetidin Mattinay

Yidaya jemetidin Uzzi

²⁰Sallay jemetidin Qallay

Amoq jemetidin Ëber

²¹Xilqiya jemetidin Xashabya

Yidaya jemetidin Nitan’ël

Rohaniylar we Lawiylarning jemet tezkirisi

²²Elyashib, Yoyada, Yoxanan we Yaddu’alar bash rohaniy bolghan mezgilde Lawiylarning jemet bashliqliri royxetke ëlinghan. Përsiye padishahi Dari’os hakimiyet tutqan mezgilde rohaniylarning jemet bashliqliri royxetke ëlinghan. ²³Lëkin ibadetxana tezkiriside royxetke ëlinghan Lawiylarning jemet bashliqliri peqet Elyashibning newrisi Yoxananning dewrigichila idi.

Lawiylarning xizmet teqsimati

²⁴Lawiylarning jemet bashliqliridin Xashabya, Shërëbiya, Yëshuwa, Binnuy we Qadmi’ëllar bolup, ular bashqa xizmetdashlar bilen bille ibadetlerde Xudaning yëqin adimi Dawut padishahning yolyoruqi boyiche bir-birige robiro turushup, medhiye ëytishishlirini ëytiship, minnetdarliq bildüretti. ²⁵Ibadetxana derwazisining yënidiki ambarlarni saqlaydighan derwaziwenler Mattanya, Baqbuqya, Obadiya, Mishullam, Talmon we Aqqublar idi. ²⁶Mana bu kishiler Yozadaqning newrisi Yëshuwaning oghli bash rohaniy Yoyaqimning mezgilide, shundaqla Yehudiyening bashliqi Nexemiyaning we rohaniy hem Tewrat ustazi Ezraning zamanida yashighanidi.

Sheher sëpillirining Xudagha bëghishlinishi

²⁷Yërusalëm shehirining sëpilliri Xudagha bëghishlinidighan chaghda, Lawiylar turghan jayliridin bëghishlash murasimigha qatnishishqa Yërusalëmgha teklip qilindi. Ular murasimni shad-xuramliq ichide minnetdarliq bilen jang, chiltar we liralarni chëlip, neghme qilip, naxsha ëytiship tebriklidi. ²⁸Munajatchilar Yërusalëm etrapidiki jaylardin, jümlidin Nitofaning yëziliridin, ²⁹Beyt-gilgaldin, Geba we Azmawet qatarliq jaylardin këlip yighildi. Chünki munajatchilar özliri üchün Yërusalëm etrapidiki yëzilarni qurup chiqqanidi. ³⁰Rohaniylar bilen Lawiylar özlirini paklap, andin jama’etni paklidi. Këyin ular sheher derwaziliri bilen sëpillirinimu paklash murasimi ötküzdi.

³¹Men Yehudiye emeldarlirini sëpil üstige yighip, minnetdarliq bildürüshke ikki chong xor ömekni belgilidim. Biri jenubiy yönülüshtiki sëpil üstide qigh derwazisigha qarap yürüp ketti. ³²Hoshaya we Yehudiye emeldarlirining yërimi munajatchilarning keynidin yürüsh qildi. ³³Yene Azarya, Ezra, Mishullam, ³⁴Yehuda, Binyamin, Shimaya we Yeremiyalarmu egiship mangdi. ³⁵Andin bezi rohaniylar kanay chëlip, Asaf ewladidin Zikiriya bilen mangdi. Zikiriya Yonatanning oghli, Yonatan Shimayaning oghli, Shimaya Mattanyaning oghli, Mattanya Mikayaning oghli, Mikaya Zakkurning oghli, Zakkur bolsa Asaf ewladidin idi. ³⁶Ularning keynidin Zikiriyaning xizmetdashliri mangdi. Ular Shimaya, Azarël, Milalay, Gilalay, Ma’ay, Nitan’ël, Yehuda we Xananilar bolup, Xudaning yëqin adimi Dawut padishahning muzika eswablirigha oxshash eswablarni chëlip mangdi. Bu topqa Tewrat ustazi Ezra yëtekchilik qilghanidi. ³⁷Ular bulaq derwazisigha kelgende, pelempeylerdin chiqip, “Dawut shehiri”ning etrapidiki sëpilning eng üstige yëtip keldi. Andin ular Dawut padishahning ordisidin ötüp, sherqtiki bulaq derwazisigha keldi.

³⁸Ikkinchi xor ömek minnetdarliqini bildürüp ularning aldigha chiqish üchün bashqa yolni chöridep shimalgha yürüp ketti. Men we jama’etning qalghan yërimi ularning keynidin egiship mangduq. Ular sëpil üstini boylap, tonurlar munaridin ötüp, keng sëpilge yetti. ³⁹Andin ular Efrayim derwazisidin ötüp, Kona Sheher derwazisigha keldi. Ular Bëliq derwazisi we Xanan’ël munaridin ötüp Yüz munarigha keldi. Ular yene Qoy derwazisigha qarap dawamliq mëngip, Qarawul derwazisida toxtidi.

⁴⁰Minnetdarliqini bildürüwatqan ikki xor ömek ibadetxanigha yëtip këlip, u yerdin orun aldi. Menmu bille kelgen bir top emeldarlar bilen u yerdin orun aldim. ⁴¹Bizning yënimizdin orun alghanlar kanay chalghuchi rohaniylar bolup, ular Elyaqim, Ma’asëya, Minyamin, Mikaya, Elyo’ënay, Zikiriya we Xananyalar idi. ⁴²U yerde yene Ma’asëya, Shimaya, El’azar, Uzzi, Yihoxanan, Malkiya we Ëzërler bar idi. Munajatchilar Yizraxyaning yëtekchilikide ünlük naxsha ëytti. ⁴³Jama’et u küni nurghun qurbanliqlarni qildi hemde shad-xuramliqqa chömdi. Chünki Xuda ulargha zor xushalliq ata qilghanidi. Ayallar we balilarmu xushalliqqa chömgenidi. Yërusalëmdiki shad-xuramliq yiraq jaylargha anglinatti.

Ibadetxanining teminati

⁴⁴U küni bezi erler hediyeler, tunji alghan hosul we mehsulatlarning ondin bir ülüshi saqlinidighan ibadetxana ambarlirini bashqurushqa teyinlendi. Ular rohaniylar we Lawiylar üchün Tewrat qanunida belgilengen boyiche sheher sirtidiki ëtizlardin ülüshni yighiwëlishqa mes’ul boldi. Yehudiyediki barliq xelq rohaniylar we Lawiylar hem ularning ish-izliridin xursen boldi. ⁴⁵Chünki ular paklash murasimida Xudaning xizmitini ötep kelgenidi. Munajatchilar we derwaziwenlermu Dawut padishah oghli Sulaymangha buyrughinidek öz xizmetlirini qilishti. ⁴⁶Burun Asaf yashighan Dawut padishah zamanisida ibadetxana munajatchilirining yëtekchiliri bolush hemde medhiye naxshiliri we Xudagha minnetdarliq bildürüsh naxshilirining bolushi adet bolghanidi. ⁴⁷Emdi bolsa, Zirubbabel we Nexemiya zamanisida barliq Isra’illar munajatchilargha, derwaziwenlerge we bashqa Lawiylargha kündilik ozuqluqni teminlep berdi. Lawiylar bolsa rohaniylargha tapqinining ülüshini berdi.

13

Nexemiyaning islahati

¹U künde Musa peyghember arqiliq chüshürülgen Tewrattiki yazmilar jama’etke oquldi. Uningda: “Ammonlar we Mo’ablarning ibadetke qatnishishigha qet’iy ruxset yoq” dëyilgen bölek bayqaldi. ²Chünki burun ular Isra’illar Misirdin chiqqan waqitta ularni ozuq-tülük we su bilen teminlimey, eksiche Isra’illargha lenet oqush üchün Bil’amni yallighanidi, emma Xudayimiz bu lenetni bextke aylandurghanidi. ³Jama’et Tewrat qanunini anglighan haman, arilashma irqlarni jama’et arisidin chiqiriwetti.

⁴Buningdin burun rohaniy Elyashib ibadetxanining ambarlirini bashqurushqa teyinlengenidi. Uning Ammonlardin bolghan Tobiya bilen tughqanchiliqi bar idi. ⁵U burun ashliq hediyeliri, xushbuy buyumlar, ibadetxana saymanliri we ashliq, sharab hem zeytun yëghining ondin bir ülüshi qoyulghan bir ëghiz yoghan öyni Tobiyagha teyyarlap bergenidi. Bu nersiler emr boyiche munajatchilar, derwaziwenler we bashqa Lawiylargha bërilidighan bolup, ularning arisidiki bezi ülüshliri rohaniylargha bëriletti.

⁶Bu ishlar yüz bergende, men Yërusalëmda emes idim. Babil padishahi Artaxshastining 32-yili men padishahning yënigha bardim. Këyin men qaytish üchün uning ruxsitini soridim. ⁷Men Yërusalëmgha yëtip kelgende, Elyashibning Tobiyagha ibadetxana hoylisidin bir ëghiz öyni ajritip bergen rezillikini bayqidim. ⁸Men bek achchiqlinip, Tobiyaning barliq bisatini u öydin achiqip tashlidim. ⁹Men rohaniylargha bu öylerni murasim boyiche paklashni hemde ibadetxana saymanliri, sunulghan ashliq hediyeliri we xushbuy buyumlarni u öyge qayturup ekirishni buyrudum.

¹⁰Men yene Lawiylarning kündilik teminat ozuqluqini bermigenlikini bayqidim. Shunga Xudaning xizmitide bolidighan munajatchilar bilen bashqa Lawiylar ëtizlirigha ishleshke ketkenidi. ¹¹Shuning bilen men emeldarlarni eyiblep:

– Nëme üchün ibadetxana xizmiti neziringlardin tashlinip qaldi? – dëdim.

Men yene munajatchilar we bashqa Lawiylarni chaqirip, özige tëgishlik xizmetlirini qaytidin qildurdum. ¹²Yehudiyediki barliq xelq yene bir qëtim ashliq, sharab hem zeytun yëghining ondin bir ülüshini ibadetxana ambarlirigha ëlip këlishke bashlidi. ¹³Men rohaniy Shelemya, pütükchi Zadoq we Lawiylardin bolghan Pidayani ambarlargha mes’ul qildim. Men yene Mattanyaning newrisi hem Zakkurning oghli Xananni ulargha yardemchi qildim. Bular ishenchlik ademler bolup, xizmetdashliri Lawiylargha adilliq bilen teqsim qilishqa mes’ul idi.

¹⁴I Xuda, bu yaxshi ishni semingde tutqaysen hemde sadaqetmenlik bilen ibadetxanigha we uning xizmetlirige qilghanlirimni untup qalmighaysen!

¹⁵U künlerde men bezi Yehudiylarning dem ëlish künide üzüm yanjiwatqanliqini kördüm. Ademlerning yene ashliq ëlip këliwatqanliqini we ësheklirige artiwatqanliqini kördüm. Ular dem ëlish künide üzüm, enjür, sharab we her xil mehsulatlarni Yërusalëmgha ëlip këliwatatti. Shuning bilen men ularni bu künde mehsulatlirini satmasliqqa agahlandurdum. ¹⁶Yërusalëmda turghan Tir shehiridin kelgenler bëliq we her xil tawarlarni ëlip këlip dem ëlish künide Yehudiyedikilerge sëtiwatatti, hetta Yërusalëmdimu shundaq qiliwatatti.

¹⁷Shuning bilen men Yehudiylarning jama’et erbablirini eyiblep, mundaq dëdim:

– Nëme üchün bundaq rezillik bilen dem ëlish künini bulghaysiler? ¹⁸Ejdadliringlar shundaq qilmighanmidi? Shuning bilen Xudayimiz bu balayi’apetni bizge we bu sheherge yaghdurghanidi. Hazir siler dem ëlish künini bulghash arqiliq Isra’illargha qarshi tëximu zor ghezepni qozghawatisiler!

¹⁹Shuning bilen men derwazilarni dem ëlish künidin awwal, kün patqanda taqashni we dem ëlish küni ötüp ketmügiche achmasliqni buyrudum. Men dem ëlish künide herqandaq yük kirmisun, dep xizmetkarlirimni derwazilargha qoydum. ²⁰Her xil tawarlarni ekelgen sodigerler we sëtiqchilar bir yaki ikki qëtim Yërusalëmning sirtida këchini ötküzdi. ²¹Shuning bilen men:

– Nëme üchün këchini sëpil sirtida ötküzisiler? Eger yene shundaq qilsanglar, edipinglarni bërimen! – dep agahlandurdum.

Shuningdin këyin ular dem ëlish künide qayta kelmidi. ²²Andin men dem ëlish künining muqeddeslikini saqlash üchün, Lawiylarning özlirini paklap derwazilargha qarawulluq qilishini buyrudum.

I Xudayim, buning üchün mëni semingde tutqaysen hemde yüksek menggülük mëhir-muhebbiting bilen manga rehim-shepqet körsetkeysen!

²³Shu künlerde men Ashdod, Ammon we Mo’ablardin öylengen bezi Yehudiylarni kördüm. ²⁴Tëximu yamini, ularning balilirining yërimi dëgüdek öz Yehudiy tilimizni bilmey, peqet Ashdodluq yaki bashqa xelqlerning tilinila sözliyeletti. ²⁵Shuning bilen men ularni eyiblep, ulargha lenet yëghishini tilidim. Bezilirini urup, chëchini yuldum. Men ularni balilirining yerlikler bilen toy qilishigha yol qoymasliqi üchün Xuda aldida qesem ichküzdüm. ²⁶Men ulargha mundaq dëdim:

– Bu, Isra’iliyening Sulayman padishahining gunah ötküzüshke azdurulghinidek bir ish emesmu? Herqandaq millettin uninggha sëlishturghudek padishah bolmighan, Xuda uninggha mëhir-muhebbet körsitip, uni Isra’illarning padishahi qilip tikligen. Biraq shundaq bolsimu u yat milletlerdin bolghan ayallarning azdurushi bilen gunah ötküzgen. ²⁷Emdi siler qandaqlarche bashqa milletlerdin öylinip, gunah ötküzüp, Xudagha sadaqetsizlik qilishni oylashqa jur’et qilalidinglar?!

²⁸Bash rohaniy Elyashibning oghli Yoyadaning bir oghli Xoronluqlardin bolghan Sanballatning qizini alghan, shuning bilen men uni jama’et aldida qoghlap chiqardim.

²⁹I Xudayim, bu ademlerni hemde ularning rohaniyliqini we sëning rohaniylar hem Lawiylar bilen tüzgen ehdengni bulghighinini ësingde tutqaysen!

³⁰Shuning bilen men xelqni herqandaq yat xelqlerdin yuqqan yaman tesirlerdin paklidim. Men rohaniylargha we Lawiylargha wezipe bëkitip, herbir ademge öz xizmitini berdim. ³¹Men yene belgilik waqitta otunlarning hemde tunji pishqan mëwilerning qurbanliq supisigha ëlip këlinishini orunlashturdum.

I Xuda, mëni semingde tutqaysen, manga mëhribanliq qilghaysen!