ئۇيغۇرچە مۇقەددەس كىتاب جەمئىيىتى

رىملىقلارغا يېزىلغان خەت

1

مۇقەددىمە

¹ئەلچى بولۇشقا چاقىرىلغان ۋە خۇدانىڭ خۇش خەۋىرىنى تارقىتىشقا تاللانغان، شۇنداقلا ئەيسا مەسىھنىڭ خىزمەتكارى بولغان مەنكى پاۋلۇستىن سالام!

²خۇدا بۇ خۇش خەۋەرنى بۇرۇن مۇقەددەس يازمىلاردا ئۆزىنىڭ پەيغەمبەرلىرى ئارقىلىق ۋەدە قىلغانىدى. ³بۇ خۇش خەۋەر خۇدانىڭ ئۆز ئوغلى، يەنى رەببىمىز ئەيسا مەسىھ توغرىسىدىدۇر. جىسمانىي جەھەتتە ئەيسا مەسىھ پادىشاھ داۋۇتنىڭ ئەۋلادىدىن تۇغۇلغان. ⁴لېكىن روھىي جەھەتتىن ئېيتقاندا خۇدا ئۇنى ئۆلۈمدىن تىرىلدۈرۈش ئارقىلىق ئۇنىڭ ئۆزىنىڭ قۇدرەتلىك ئوغلى ئىكەنلىكىنى ئىسپاتلىدى. ⁵خۇدا ئەيسا مەسىھ ئارقىلىق ماڭا مېھىر-شەپقەت كۆرسىتىپ، مېنى ئەلچىلىككە تاللىدى. شۇڭا مەن ئۇنىڭ خىزمىتىنى قىلىش ئۈچۈن بارلىق ئەللەرنى خۇداغا بولغان ئېتىقادتىن كەلگەن ئىتائەتكە چاقىرىمەن. ⁶ئەيسا مەسىھكە مەنسۇپ بولغان سىلەرمۇ خۇدا تەرىپىدىن چاقىرىلغانلار قاتارىدىسىلەر.

⁷مەن بۇ خەتنى ھەممىڭلارغا، يەنى خۇدا مېھىر-مۇھەببەت كۆرسەتكەن ۋە ئۇ مۇقەددەس خەلقىم دەپ چاقىرغان رىمدا ياشاۋاتقان سىلەرگە يېزىۋاتىمەن. خۇدائاتىمىز ۋە رەببىمىز ئەيسا مەسىھ سىلەرگە مېھىر-شەپقەت ۋە ئامانلىق ئاتا قىلغاي!

پاۋلۇسنىڭ رىمغا بېرىشنى ئارزۇ قىلىشى

⁸ئالدى بىلەن ئەيسا مەسىھ ئارقىلىق ھەممىڭلار ئۈچۈن خۇداغا شۈكۈر ئېيتىمەن. چۈنكى ئېتىقادىڭلار ھەققىدە دۇنيانىڭ ھەممىلا يېرىدە سۆزلەنمەكتە. ^9‏-10مەن چىن قەلبىم بىلەن خىزمىتىنى قىلىپ كېلىۋاتقان خۇدا مېنىڭ ئۆز ئوغلى توغرىسىدىكى خۇش خەۋەرنى يەتكۈزۈش جەريانىدا سىلەرنى دائىم ئەسلەپ تۇرۇۋاتقانلىقىمغا ۋە سىلەر ئۈچۈن دۇئا قىلىۋاتقانلىقىمغا گۇۋاھتۇر. دۇئالىرىمدا بىر كۈنى سىلەرنىڭ يېنىڭلارغا بېرىشنى خۇدانىڭ ئىرادە قىلىشىنى تىلەيمەن. ¹¹چۈنكى سىلەرنىڭ ئېتىقادىڭلارنى مۇستەھكەملەش ئۈچۈن سىلەرگە ياردەم بېرىشنى ۋە سىلەر بىلەن كۆرۈشۈشنى ئىنتايىن ئارزۇ قىلىمەن. ¹²دېمەك، مەن ئاراڭلاردا بولسام، بىر-بىرىمىزنىڭ ئېتىقادىدىن ئۆزئارا ئىلھام ئالالايمىز.

¹³قېرىنداشلار، شۇنى بىلىشىڭلار كېرەككى، مەن يېنىڭلارغا بېرىشنى كۆپ قېتىم پىلانلىغان بولساممۇ، لېكىن بۈگۈنگىچە توسالغۇغا ئۇچراپ كەلدىم. ئەيسا مەسىھ توغرىسىدىكى خۇش خەۋەرنى يەتكۈزۈش يولىدا باشقا يەھۇدىي ئەمەسلەرنىڭ ئارىسىدا ياخشى نەتىجىلەرگە ئېرىشكىنىمدەك، سىلەرنىڭ ئاراڭلاردىمۇ ياخشى نەتىجىلەرگە ئېرىشىشنى ئارزۇ قىلىمەن. ¹⁴چۈنكى ھەرقانداق ئادەمگە، مەيلى ئۇ مەدەنىيەتلىك ياكى مەدەنىيەتسىز بولسۇن، بىلىملىك ياكى بىلىمسىز بولسۇن، ھەممىسىگە بۇ خۇش خەۋەرنى يەتكۈزۈش مېنىڭ بۇرچۇمدۇر. ¹⁵شۇنىڭ ئۈچۈن رىملىقلار بولغان سىلەرگىمۇ بۇ خۇش خەۋەرنى يەتكۈزۈشكە تەشنامەن.

خۇش خەۋەرنىڭ كۈچ-قۇدرىتى

¹⁶بۇ خۇش خەۋەردىن نومۇس قىلمايمەن. چۈنكى بۇ خۇش خەۋەر ئارقىلىق خۇدانىڭ كۈچ-قۇدرىتى نامايان بولۇپ، ئەيسا مەسىھكە ئېتىقاد قىلغان ھەربىر كىشى قۇتقۇزۇلىدۇ. بۇ خۇش خەۋەر ئاۋۋال يەھۇدىيلارغا، كېيىن يەھۇدىي ئەمەسلەرگە يەتكۈزۈلدى. ¹⁷بۇ خۇش خەۋەردە خۇدانىڭ ئىنسانلارنى نېمىگە ئاساسەن ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلايدىغانلىقى^* ئاشكارىلانغاندۇر. بۇ باشتىن-ئاخىر ئېتىقادقا ئاساسلانغاندۇر. مۇقەددەس يازمىلاردىمۇ: «ھەققانىيلار ئېتىقادى بىلەن ياشايدۇ» دەپ يېزىلغاندۇر.

ئىنسانلارنىڭ گۇناھلىرى

¹⁸خۇدا ئەرشتىن رەزىل ۋە ئادالەتسىز ئادەملەرگە، يەنى ئۆزلىرىنىڭ رەزىللىكلىرى بىلەن خۇدانىڭ ھەقىقىتىنى باستۇرۇۋاتقان ئادەملەرگە ئۆزىنىڭ غەزىپىنى ئاشكارا قىلدى. ¹⁹ئەگەر ئۇلار خالىغان بولسا ئىدى، خۇدانى بىلەلەيتتى. چۈنكى خۇدا توغرىسىدىكى ئىشلار ئۇلارنىڭ كۆز ئالدىدا تۇرۇپتۇ. خۇدا بۇلارنى ئۇلارغا ئوچۇق كۆرسىتىپ بەرگەن. ²⁰دۇنيا يارىتىلغاندىن بېرى خۇدانىڭ كۆزگە كۆرۈنمەس ئۆزگىچىلىكلىرى، يەنى ئۇنىڭ مەڭگۈلۈك قۇدرىتى ۋە ئىلاھىي خۇسۇسىيىتى ئۇنىڭ ياراتقان مەۋجۇداتلىرى ئارقىلىق ئوچۇق كۆرسىتىلمەكتە. شۇ سەۋەبتىن ئىنسانلار خۇدانى بىلمەيمىز دەپ باھانە كۆرسىتەلمەيدۇ.

²¹لېكىن ئىنسانلار خۇدانى بىلسىمۇ، ئۇنى خۇدا دەپ ئۇلۇغلىمىدى ۋە ئۇنىڭغا رەھمەت ئېيتمىدى. ئەكسىچە، ئۇلارنىڭ خۇدا توغرىسىدىكى ئوي-پىكىرلىرى بىمەنە بولدى ۋە نادان قەلبلىرى قاراڭغۇلۇققا تولدى. ²²گەرچە ئۇلار ئۆزلىرىنى ئەقىللىق ھېسابلىسىمۇ، لېكىن ئەقىلسىز بولۇپ چىقتى. ²³ئۇلار مەڭگۈ ھايات بولغان شانۇشەۋكەتلىك خۇداغا ئىبادەت قىلىشنىڭ ئورنىغا ئادەمزاتقا، قۇشلارغا، تۆت پۇتلۇق ۋە ئۆمىلىگۈچى ھايۋانلارنىڭ بۇتلىرىغا چوقۇندى.

²⁴شۇ سەۋەبتىن خۇدا ئۇلارنى قەلبىدىكى شەھۋانىي ھەۋەسلىرىگە قويۇپ بەردى. شۇنىڭ بىلەن ئۇلار ھەر خىل ناپاك ئىشلارنى قىلدى. ھەتتا بىر-بىرىنىڭ تەنلىرىنى خورلاشقا باشلىدى. ²⁵ئۇلار خۇدا توغرىسىدىكى ھەقىقەتلەرگە ئىشىنىشنىڭ ئورنىغا يالغان گەپلەرگە ئىشىنىشكە باشلىدى. ئۇلار ياراتقۇچى خۇداغا ئىبادەت قىلماستىن، بەلكى ئۇ ياراتقان نەرسىلەرگە چوقۇنۇپ، ئۇلارغا ھۆرمەت بىلدۈردى. لېكىن پۈتكۈل مەۋجۇدات تەرىپىدىن مەڭگۈ مەدھىيەلىنىشكە لايىق بولغىنى ياراتقۇچىمىز خۇدادۇر، ئامىن!

²⁶شۇنىڭ ئۈچۈن خۇدا ئۇلارنى ئۆزلىرىنىڭ پەسكەش ھەۋەسلىرىگە قويۇپ بەردى. ھەتتا ئۇلارنىڭ ئاياللىرى تەبىئىي جىنسىي مۇناسىۋەتنى تەبىئىي بولمىغان مۇناسىۋەتكە، يەنى ئوخشاش جىنسلىقلار مۇناسىۋىتىگە ئايلاندۇردى. ²⁷خۇددى شۇنىڭدەك، ئەرلەرمۇ ئاياللار بىلەن بولىدىغان تەبىئىي جىنسىي مۇناسىۋەتنى تاشلاپ، باشقا ئەرلەرگە شەھۋانىي ھەۋەسلەر بىلەن كۆيۈپ پىشىدىغان بولدى. ئەرلەر بىلەن ئەرلەر شەرمەندىلەرچە جىنسىي مۇناسىۋەتلەرگە كىرىشتى. شۇنىڭ بىلەن ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ تەنلىرىدە بۇ قىلمىشلىرىغا لايىق جازانى تارتتى.

²⁸ئۇلار خۇدانى بىلىشنى رەت قىلغانلىقى ئۈچۈن، خۇدا ئۇلارنى يامان نىيەتلىرىگە قويۇپ بەردى. شۇنىڭ بىلەن ئۇلار قىلماسلىقى كېرەك بولغان ئىشلارنى قىلىشقا كىرىشتى. ²⁹ئۇلارنىڭ ھاياتى ھەر خىل رەزىللىك، يامانلىق، ئاچكۆزلۈك، ئۆچمەنلىك، ھەسەتخورلۇق، قاتىللىق، ئۇرۇشقاقلىق، ھىيلىگەرلىك ۋە دۈشمەنلىك بىلەن تولدى. ئۇلار ئىغۋاگەر، ³⁰تۆھمەتخور، خۇداغا نەپرەتلىنىدىغان، زوراۋانلىق قىلىدىغان، تەكەببۇر، ماختانچاق، ھەر خىل ئەسكىلىكلەرنى ئويلاپ چىقىرىدىغان، ئاتا-ئانىسىنىڭ سۆزىنى ئاڭلىمايدىغان، ³¹نادان، ۋەدىسىدە تۇرمايدىغان، كۆيۈمسىز ۋە رەھىمسىز ئىنسانلاردۇر. ³²ئۇلار بۇنداق ئىشلارنى قىلغانلارنىڭ خۇدانىڭ قانۇنى بويىچە ئۆلۈمگە لايىق ئىكەنلىكىنى بىلسىمۇ، لېكىن ئۇلار يەنىلا بۇ ئەسكىلىكلەرنى ئۆزلىرى قىلىشتىن سىرت باشقىلارنىڭمۇ شۇنداق قىلىشىنى قوللايدۇ.

2

خۇدانىڭ ھەممە ئادەمنى سوراق قىلىشى

¹ئەي باشقىلارغا ھۆكۈم قىلىۋاتقان ئىنسان، سەن كىم بولۇشۇڭدىن قەتئىينەزەر ئۆزۈڭنى ئاقلايدىغانغا ھېچقانداق سەۋەبىڭ يوق. سەن باشقىلارنىڭ قانداقلىقىغا ھۆكۈم قىلساڭ، ئۆزۈڭگىمۇ ھۆكۈم قىلغان بولىسەن. چۈنكى سەنمۇ شۇنداق ئىشلارنى قىلىۋاتىسەنغۇ! ²بىز بۇنداق ئىش قىلغۇچىلارنى خۇدانىڭ ئادىل سوتلايدىغانلىقىنى بىلىمىز. ³بىراق ئەي ئىنسان، سەن ھۆكۈم قىلىۋاتقان باشقىلارنىڭ ئىشى دەل سەن قىلىۋاتقان ئىشلاردۇر. شۇنداق تۇرۇقلۇق، سەن خۇدانىڭ ھۆكۈمىدىن قېچىپ قۇتۇلالايمەن دەپ ئويلامسەن؟ ⁴خۇدانىڭ ساڭا كۆرسەتكەن چەكسىز مېھرىبانلىقى ۋە كەڭچىلىكىنى، شۇنداقلا ئۇنىڭ مول سەۋر-تاقىتىنى سەل چاغلاۋاتامسەن؟ ئۇنىڭ ساڭا مېھرىبانلىق كۆرسىتىشىدىكى مەقسىتىنىڭ سېنى توۋا قىلىدىغان يولغا باشلاش ئىكەنلىكىنى بىلمەمسەن؟ ⁵سېنىڭ جاھىللىق قىلىپ، گۇناھىڭغا توۋا قىلمىغىنىڭ خۇدانىڭ غەزىپىنى تېخىمۇ قوزغاۋاتىدۇ. خۇدا غەزەپكە كېلىپ، ئۆزىنىڭ ئادىل ھۆكۈمىنى يۈرگۈزىدىغان كۈنى گۇناھلىرىڭ ئۆز بېشىڭغا چىقىدۇ. ⁶خۇدا ھەركىمنىڭ ئەمەللىرىگە قاراپ ئىش كۆرىدۇ. ⁷خۇدا ھەمىشە سەۋرچانلىق بىلەن ياخشى ئەمەللەرنى قىلىپ، خۇدادىن شان-شەرەپ، ئىززەت-ھۆرمەت ۋە مەڭگۈلۈك ھايات ئىزدىگەنلەرگە مەڭگۈلۈك ھايات بېرىدۇ. ⁸لېكىن ھەقىقەتنى رەت قىلىپ، يامانلىققا ئەگەشكەن شەخسىيەتچىلەرگە غەزەپ-نەپرىتىنى ياغدۇرىدۇ. ⁹خۇدا بارلىق يامانلىق قىلغۇچىلارغا، يەنى مەيلى يەھۇدىي ياكى يەھۇدىي ئەمەسلەر بولسۇن، ھەممىسىگە ئېغىر كۈن ۋە دەرد-ئەلەم ئېلىپ كېلىدۇ. ¹⁰بىراق بارلىق ياخشىلىق قىلغۇچىلارغا،يەنى مەيلى يەھۇدىي ياكى يەھۇدىي ئەمەسلەر بولسۇن، ھەممىسىگە شان-شەرەپ، ئىززەت-ھۆرمەت ۋە ئامان-ئېسەنلىك ئاتا قىلىدۇ. ¹¹چۈنكى خۇدا ھەممە ئىنسانلارغا ئوخشاش مۇئامىلە قىلىدۇ.

¹²تەۋرات قانۇنى چۈشۈرۈلمىگەن يەھۇدىي ئەمەسلەر گۇناھ قىلسا، تەۋرات قانۇنىنىڭ سىرتىدا سوراققا تارتىلىدۇ. تەۋرات قانۇنى چۈشۈرۈلگەن يەھۇدىيلار گۇناھ قىلسا، تەۋرات قانۇنى بويىچە سوراققا تارتىلىدۇ. ¹³چۈنكى خۇدانىڭ ئالدىدا قانۇننى بىلگەنلەر ئەمەس، بەلكى قانۇننىڭ بارلىق ئەمرلىرىگە ئەمەل قىلغانلار ھەققانىي ئادەم ھېسابلىنىدۇ. ¹⁴تەۋرات قانۇنىنى بىلمەيدىغان يەھۇدىي ئەمەسلەردە قانۇن بولمىسىمۇ، لېكىن ئۇلار تەبىئىي ھالدا تەۋرات قانۇنىغا ئۇيغۇن ئىشلارنى قىلسا، ئۇلار ئۆزلىرىگە ئۆزى قانۇندۇر. ¹⁵بۇ تەۋرات قانۇنىنىڭ ئەمرلىرىنىڭ ئۇلارنىڭ قەلبلىرىدە بار ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ. ئۇلارنىڭ ۋىجدانلىرىمۇ بۇنىڭغا گۇۋاھلىق بېرىدۇ. چۈنكى ئۇلارنىڭ ۋىجدانلىرى ئۇلار خاتالىق ئۆتكۈزسە، ئۇلارنى ئەيىبلەيدۇ، توغرا قىلسا ئۇلارنى قۇۋۋەتلەيدۇ. ¹⁶مەن يەتكۈزۈپ كېلىۋاتقان خۇش خەۋەر بويىچە ئېيتقاندا، خۇدا ئەيسا مەسىھ ئارقىلىق ئىنسانلارنىڭ يوشۇرۇن قىلغان ئىشلىرى ئۈستىدىن ھۆكۈم چىقارغان كۈنى يۇقىرىدا ئېيتىلغان ئىشلار يۈز بېرىدۇ.

يەھۇدىيلار ۋە تەۋرات قانۇنى

¹⁷ئۇنداقتا سەنچۇ، سەن ئۆزۈڭنى يەھۇدىي دەيسەن ۋە تەۋرات قانۇنىغا ئىگە بولغانلىقىڭ ئۈچۈن، خۇدا بىلەن يېقىنمەن دەپ ماختىنىسەن. ¹⁸ساڭا تەۋرات قانۇنى ئۆگىتىلگەنلىكتىن سەن خۇدانىڭ ئىرادىسىنى بىلىسەن ھەم ھەق بىلەن ناھەقنى پەرق ئېتەلەيسەن. ^19‏-20سەن تەۋرات قانۇنىدىكى ھەممە بىلىم ۋە ھەقىقەتلەرنى بىلىمەن دەپ قاراپ، ئۆزۈڭنى كورلارنىڭ يول باشلىغۇچىسى، قاراڭغۇدا قالغانلارنىڭ چىرىغى، نادانلارنىڭ يېتەكچىسى، گۆدەكلەرنىڭ ئۇستازى دەپ قارايسەن. ²¹سەن باشقىلارغا خۇدا توغرىسىدا تەلىم بېرىپ، ئۆزۈڭگە بەرمەمسەن؟ باشقىلارغا ئوغرىلىق قىلما دەپ تۇرۇپ، ئۆزۈڭ ئوغرىلىق قىلامسەن؟ ²²باشقىلارغا زىنا قىلما دەپ تۇرۇپ، ئۆزۈڭ زىنا قىلامسەن؟ بۇتلاردىن بىزار بولۇپ تۇرۇپ، ئۆزۈڭ بۇتخانىلاردىكى نەرسىلەرنى ئوغرىلامسەن؟ ²³سەن تەۋرات قانۇنىغا ئىگە بولدۇم دەپ ماختىنىسەن-يۇ، ئەمما ئۆزۈڭ قانۇنغا خىلاپلىق قىلىپ، خۇدانىڭ نامىغا داغ كەلتۈرىسەن. ²⁴مۇقەددەس يازمىلاردىمۇ: «سىلەرنىڭ قىلمىشىڭلار تۈپەيلىدىن يەھۇدىي ئەمەسلەر خۇدانىڭ نامىغا ھاقارەت قىلماقتا» دەپ يېزىلغاندۇر.

²⁵تەۋرات قانۇنىغا ئەمەل قىلساڭ، خەتنە قىلىنغىنىڭنىڭ ئەھمىيىتى بولىدۇ. لېكىن ئۇنىڭغا خىلاپلىق قىلساڭ، خەتنە قىلىنغىنىڭنىڭ قىلچىلىكمۇ ئەھمىيىتى بولمايدۇ، خەتنە قىلىنمىغان ئادەمدىن ھېچقانداق پەرقىڭ بولمايدۇ. ²⁶خۇددى شۇنىڭدەك، خەتنە قىلىنمىغان يەھۇدىي ئەمەسلەر قانۇننىڭ ئەمرلىرىگە ئەمەل قىلسا، خۇدا تەرىپىدىن يەنىلا خەتنە قىلىنغان بولۇپ ھېسابلىنىدۇ. ²⁷سەن تەۋرات قانۇنىدىن خەۋەردار تۇرۇقلۇق ھەم خەتنە قىلىنغان تۇرۇقلۇق قانۇنغا ئەمەل قىلمىساڭ، جىسمانىي جەھەتتە خەتنە قىلىنمىغان، لېكىن تەۋرات قانۇنىغا ئەمەل قىلىدىغان يەھۇدىي ئەمەسلەر سېنى گۇناھكار دەپ ئەيىبلىمەمدۇ؟

²⁸سىرتقى كۆرۈنۈشتىلا يەھۇدىي بولغانلارنى ھەقىقىي يەھۇدىي دېگىلى بولمايدۇ. جىسمانىي جەھەتتە قىلىنغان خەتنىنى ھەقىقىي خەتنە دېگىلى بولمايدۇ. ²⁹قەلبىدە خۇدانىڭ يولىنى تۇتقان ئادەم ھەقىقىي يەھۇدىيدۇر. ئۇنىڭ ھەقىقىي خەتنىسى يازما قانۇنغا ئېسىلىۋېلىشى ئارقىلىق ئەمەس، بەلكى مۇقەددەس روھ تەرىپىدىن ئۆزگەرتىلگەن قەلبى ئارقىلىق بولىدۇ. بۇنداق ئادەملەرنىڭ ماختىلىشى ئىنسانلار تەرىپىدىن ئەمەس، بەلكى خۇدا تەرىپىدىن بولىدۇ.

3

¹ئۇنداقتا يەھۇدىيلارنىڭ يەھۇدىي ئەمەسلەردىن نېمە ئارتۇقچىلىقى بار، ياكى خەتنە قىلىنىشنىڭ نېمە ئەھمىيىتى بار؟ ²ئەلۋەتتە، ئۇلارنىڭ ھەر جەھەتتىن كۆپ ئارتۇقچىلىقى بار. ٪٪ بىرىنچىدىن،٪ ئەڭ مۇھىمى، ٪ 0٪٪ خۇدانىڭ سۆزى يەھۇدىيلارغا ئامانەت قىلىندى. ³بەزى يەھۇدىيلار خۇداغا ساداقەتسىزلىك قىلدىمۇ دەيلى، ئۇنداقتا ئۇلارنىڭ ساداقەتسىزلىكى سەۋەبىدىن خۇدا ئۆزىنىڭ ۋەدىسىدە تۇرمامدۇ؟ ⁴ياق، چوقۇم تۇرىدۇ! ئىنسانلار يالغانچى بولسىمۇ، خۇدا يەنىلا راستچىلدۇر. بۇ ھەققىدە مۇقەددەس يازمىلاردا مۇنداق يېزىلغاندۇر:

«ئادالەتنىڭ ئىگىسىسەن پەقەت ئۆزۈڭ،

ئەيىبلىنىشكە ئۇچرىغىنىڭدا غەلىبە قىلىسەن.»

⁵لېكىن يەھۇدىيلارنىڭ گۇناھى خۇدانىڭ ئادىللىقىنى تېخىمۇ ئېنىق كۆرسىتىپ بەرسە، بۇنىڭغا نېمە دەيمىز؟ خۇدا غەزەپلىنىپ جازالىسا، ئۇنى ئادىل ئەمەس دېسەك بولامدۇ؟ (بەزى كىشىلەر مۇشۇنداق ئويلايدۇ.) ⁶ياق، بۇنداق دېيىشكە ھەرگىز بولمايدۇ. ئەگەر خۇدا ئادىل بولمىسا، قىيامەتتە قانداقمۇ دۇنيا ئۈستىدىن ھۆكۈم چىقىرالايدۇ؟

⁷لېكىن بەزىلەر: «ئەگەر مېنىڭ ساداقەتسىزلىكىم خۇدانىڭ ساداقىتىنى تېخىمۇ ئېنىق كۆرسىتىپ، ئۇنىڭ ئۇلۇغلۇقىنى يورۇتۇپ بەرسە، مەن يەنە نېمە ئۈچۈن گۇناھكار قارىلىپ، سوراققا تارتىلىمەن؟» دېيىشى مۇمكىن. ⁸ئەگەر شۇنداق دېسە، «ياخشى بولسۇن دەپ يامانلىق قىلايلى!» دېگەن مەنە كېلىپ چىقمامدۇ؟ بەزىلەر بىزنى مۇشۇنداق دېدى دەپ تۆھمەت قىلىدۇ. بۇنداق تۆھمەت قىلغانلار جازاغا لايىقتۇر.

گۇناھسىز ئادەم يوقتۇر

⁹ئۇنداقتا، بىز يەھۇدىيلار يەھۇدىي ئەمەسلەردىن ئۈستۈن تۇرامدۇق؟ ياق، ئەلۋەتتە ئۇنداق ئەمەس! چۈنكى مەيلى يەھۇدىي بولايلى ياكى بولمايلى، ھەممىمىزنىڭ گۇناھنىڭ ئىلكىدە ئىكەنلىكىمىزنى يۇقىرىدا كۆرسىتىپ ئۆتتۈم. ¹⁰مۇقەددەس يازمىلاردا مۇنداق يېزىلغاندۇر:

«ھەققانىي ئادەم يوقتۇر، پەقەت يوقتۇر.

¹¹ھەق-ناھەقنى چۈشىنىدىغىنىمۇ يوقتۇر،

خۇداغا ئىنتىلىدىغىنىمۇ ھەم.

¹²ئەمما ئازغۇندۇر ھەممىسى ھەم ئەرزىمەستۇر،

بىرىمۇ يوقتۇر ھەتتا توغرا يولدا ماڭغان.»

¹³«ئوچۇق قەبرە كەبىدۇر گاللىرى،

كاززاپلىق قىلىدۇ ھەم تىللىرى.

يىلان زەھىرىگە تولغاندۇر ئۇلارنىڭ لەۋلىرى.»

¹⁴«لەنەت تولغاندۇر ئېغىزلىرىغا.»

¹⁵«ئۇلارنىڭ پۇتلىرى ئالدىرايدۇ قان تۆكۈشكە،

¹⁶ۋەيرانچىلىق ۋە پاجىئە پەيدا قىلىدۇ بارغانلا يېرىدە.

¹⁷ئۇلار تىنچلىق يولىنى بىلمەيدۇ.»

¹⁸«خۇدادىن قورقۇش يوقتۇر ئۇلارنىڭ نەزىرىدە.»

¹⁹تەۋراتنىڭ تەۋرات قانۇنى بويىچە ياشايدىغانلار ئۈچۈن ئىناۋەتلىك ئىكەنلىكىنى بىلىمىز.

٪٪

لېكىن تەۋراتتىكى سۆزلەر ھېچكىمنىڭ ئۆز گۇناھىغا باھانە كۆرسىتەلمەيدىغانلىقىنى ۋە پۈتكۈل دۇنيانىڭ خۇداغا جاۋابكار ئىكەنلىكىنى بىلدۈرۈش ئۈچۈن ئېيتىلغاندۇر.

٪

مەقسەت، تەۋراتتىكى سۆزلەر ھېچكىمنىڭ ئۆز گۇناھىغا باھانە كۆرسىتەلمەيدىغانلىقىنى ۋە پۈتكۈل دۇنيانىڭ خۇداغا جاۋابكار ئىكەنلىكىنى بىلدۈرۈش ئۈچۈندۇر.

²⁰دېمەك، ھېچكىم خۇدانىڭ ئالدىدا تەۋرات قانۇنىغا ئەمەل قىلىش بىلەن ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلانمايدۇ. چۈنكى تەۋرات قانۇنى ئىنسانلارنىڭ ئۆزلىرىنىڭ گۇناھكار ئىكەنلىكىنى ئېنىق كۆرسىتىدۇ.

ئېتىقاد ئارقىلىق ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلىنىش

²¹لېكىن ھازىر خۇدانىڭ قانداق يول بىلەن ئىنسانلارنى ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلايدىغانلىقى ئاشكارىلاندى. دېمەك، ھەققانىيلىق تەۋرات قانۇنىغا ئەمەل قىلىشقا باغلىق ئەمەس. بۇنى تەۋرات قانۇنى ۋە پەيغەمبەرلەرمۇ تەستىقلايدۇ. ²²ئىنسانلارنىڭ خۇدا تەرىپىدىن ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلىنىشى ئەيسا مەسىھكە ئېتىقاد قىلىشى ئارقىلىق ئەمەلگە ئاشىدۇ. بۇ جەھەتتە ئىنسانلار ئارىسىدا ھېچقانداق پەرق بولمايدۇ. ²³چۈنكى ھەممە ئادەم گۇناھ سادىر قىلىپ، خۇدانىڭ ئىنسانلارنى ياراتقاندا ئاتا قىلغان شان-شەرىپىدىن مەھرۇم قالدى. ²⁴لېكىن گۇناھكارلار ئەيسا مەسىھ ئارقىلىق گۇناھلىرىدىن ئازاد بولدى. ئۇلار ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلىنىشقا لايىق بولمىسىمۇ، لېكىن خۇدانىڭ مېھىر-شەپقىتى بىلەن يەنىلا ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلاندى. ²⁵خۇدا ئەيسا مەسىھنى ئەۋەتىپ، ئۇنىڭ كرېستتە ئاققۇزغان قېنى ئارقىلىق ئۇنىڭغا ئېتىقاد قىلغانلارنى كەچۈردى. شۇنداق قىلىپ، خۇدا ئۆزىنىڭ ئادىللىقىنى كۆرسەتتى.

٪٪

چۈنكى ٪ 0 ٪٪ ئۇ بۇرۇنقى زاماندا كىشىلەرنىڭ گۇناھلىرىغا سەۋر-تاقەت قىلىپ، ئۇلارنى جازالىمىغانىدى.

٪

ئۇ بۇرۇنقى زاماندا كىشىلەرنىڭ گۇناھلىرىنى كۆرمەسكە سېلىپ، ئۇلارنى جازالىمىدى.

٪٪

²⁶مانا ھازىرمۇ خۇدا ئۆزىنىڭ ئادىللىقىنى كۆرسىتىۋاتىدۇ. چۈنكى خۇدا ئەيسا مەسىھنى قۇربان قىلغاندا، ئەيسا مەسىھكە ئېتىقاد قىلغانلارنى ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلىدى ھەم ئۆزىنىڭ ئادىل ئىكەنلىكىنى كۆرسەتتى.

٪

NLT

خۇدانىڭ ئىلگىرى گۇناھ قىلغانلارغا سەۋر-تاقەت قىلىپ، ئۇلارنى جازالىماسلىقى ئۇنىڭ ئادىل بولغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ.

26 خۇدا بۇنى ھازىرقى زامانغا قارىتىپ ئۆز ئاداللىقىنى نامايان قىلىش ئۈچۈن قىلدى. بۇ ئارقىلىق خۇدا ئۆزىنىڭ ئادىل ئىكەنلىكىنى ھەمدە ئەيساغا ئېتىقاد قىلغانلارنى ھەققانىي دەپ ئېلان قىلىدىغانلىقىنى ئىسپاتلىدى.

²⁷شۇنداق ئىكەن، بىز تەۋرات قانۇنىغا ئەمەل قىلدۇق دەپ ماختىنىمىزمۇ؟ ياق! بىزنىڭ ماختىنىشىمىزنىڭ ئورنى يوق. نېمە سەۋەبتىن؟ چۈنكى ئىنسانلار تەۋرات قانۇنىغا ئەمەل قىلىش ئارقىلىق ئەمەس، بەلكى ئەيسا مەسىھكە ئېتىقاد قىلىش ئارقىلىقلا كەچۈرۈمگە ئېرىشىدۇ. ²⁸شۇڭا بىز خۇدا بىزنى تەۋرات قانۇنىغا ئەمەل قىلغانلىقىمىز ئۈچۈن ئەمەس، بەلكى ئەيسا مەسىھكە ئېتىقاد قىلغانلىقىمىز ئۈچۈن ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلايدۇ دەپ قارايمىز. ²⁹خۇدا پەقەت يەھۇدىيلارنىڭلا خۇداسىمۇ؟ يەھۇدىي ئەمەسلەرنىڭ خۇداسى ئەمەسمۇ؟ ئەلۋەتتە، خۇدا ئۇلارنىڭمۇ خۇداسىدۇر! ³⁰چۈنكى خۇدا بىردۇر. ئۇ خەتنە قىلىنغان يەھۇدىيلارنى، شۇنداقلا خەتنە قىلىنمىغان يەھۇدىي ئەمەسلەرنىمۇ بىرلا يول بىلەن، يەنى ئۇلارنىڭ ئەيسا مەسىھكە بولغان ئېتىقادى بىلەن ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلايدۇ. ³¹ئۇنداقتا، بىز ئەيسا مەسىھكە ئېتىقاد قىلغانلىقىمىز ئۈچۈن تەۋرات قانۇنىنى بىكار قىلامدۇق؟ ياق، دەل بۇنىڭ ئەكسىچە، بىز ئېتىقادىمىز ئارقىلىق تەۋرات قانۇنىنىڭ توغرا ئىكەنلىكىنى ئىسپاتلايمىز.

4

ئىبراھىم توغرىسىدىكى مىسال

¹ئۇنداقتا، بىز يەھۇدىيلار ئەجدادىمىز ئىبراھىمدىن نېمىنى ئۆگىنىمىز؟ ²ئەگەر ئىبراھىم ياخشى ئەمەللىرى ئارقىلىق ھەققانىي ئادەم ٪٪ سالاھىيىتىگە ئىگە بولغان٪ دەپ ھېسابلانغان ٪٪ بولسا، ئۇنىڭ ماختىنىشقا ھەققى بولاتتى. لېكىن ئۇنىڭ خۇدانىڭ ئالدىدا ماختىنىشقا ھەققى يوق. ³چۈنكى مۇقەددەس يازمىلاردا: «ئىبراھىم خۇداغا ئىشەندى، شۇڭا خۇدا ئۇنى ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلىدى» دېيىلگەندۇر.

⁴ئەمگەك قىلغۇچى ئەمگەك قىلسا، ھەق ئالىدۇ، بۇ سوۋغات ھېسابلانمايدۇ. ⁵بىر ئادەمنىڭ خۇدا تەرىپىدىن ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلىنىشى ئۇنىڭ گۇناھكارلارنىڭ گۇناھىنى كەچۈرۈپ، ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلىغۇچى خۇداغا ئېتىقاد قىلغانلىقىدىندۇر. بۇ ئۇنىڭ قىلغان ئەمەللىرى بىلەن مۇناسىۋەتسىزدۇر. ⁶قىلغان ئەمەللىرىگە تايانماي تۇرۇپ، خۇدا تەرىپىدىن ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلانغانلارنىڭ نەقەدەر بەختلىك بولىدىغانلىقى ھەققىدە پادىشاھ داۋۇت مۇنداق دېگەن:

⁷«نەقەدەر بەختلىك ئىنسانلار-ھە،

گۇناھلىرى كەچۈرۈم قىلىنغانلار،

ئىتائەتسىزلىكى ئەپۇ قىلىنغانلار.

⁸نەقەدەر بەختلىك ئىنسانلار-ھە،

پەرۋەردىگار گۇناھلىرىنى ساقىت قىلغانلار.»

⁹ئۇنداقتا، بۇ بەخت يالغۇز خەتنە قىلىنغانلار، يەنى يەھۇدىيلارغىلا مەنسۇپمۇ؟ ياق، ئۇنداق ئەمەس. بۇ بەخت خەتنە قىلىنمىغان يەھۇدىي ئەمەسلەرگىمۇ مەنسۇپتۇر. چۈنكى بىز ئىبراھىمنىڭ خۇداغا ئېتىقاد قىلىشى ئارقىلىق ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلانغانلىقىنى ئېيتىپ ئۆتتۇق. ¹⁰ئىبراھىم قاچان ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلانغان؟ خەتنە قىلىنىشتىن كېيىنمۇ ياكى بۇرۇنمۇ؟ ئىبراھىم خەتنە قىلىنىشتىن بۇرۇن ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلانغانىدى. ¹¹ئىبراھىم بۇرۇنلا خۇداغا ئېتىقاد قىلغان بولۇپ، خەتنە ئۇنىڭ پەقەت ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلانغانلىقىنىڭ بەلگىسى بولدى. شۇنداق قىلىپ، ئىبراھىم خەتنە قىلىنمىغان ھالدا خۇداغا ئېتىقاد قىلىپ، ھەققانىي ھېسابلانغان يەھۇدىي ئەمەسلەرنىڭ ئاتىسى بولدى. ¹²ئەگەر يەھۇدىيلار ئۆزلىرىنىڭ خەتنە قىلىنغانلىقىغا قارىماستىن، ئەجدادى ئىبراھىمغا ئوخشاش خەتنە قىلىنمىغان ۋاقتىدىكى ئېتىقادى بويىچە ياشىسا، ئىبراھىم ئۇلارنىڭمۇ ئاتىسى بولىدۇ.

¹³خۇدا ئىبراھىم ۋە ئۇنىڭ ئەۋلادلىرىنىڭ بۇ دۇنياغا ۋارىسلىق قىلىدىغانلىقى ھەققىدە ئۇلارغا ۋەدە بەرگەنىدى. بۇ ئۇلارنىڭ تەۋرات قانۇنىغا ئەمەل قىلغانلىقىدىن ئەمەس، بەلكى ئۇلارنىڭ خۇداغا ئېتىقاد قىلىپ، ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلانغانلىقىدىن بولغاندۇر. ¹⁴ئەگەر تەۋرات قانۇنىغا ئەمەل قىلىش ئارقىلىق خۇدانىڭ ۋەدىلىرىگە ئېرىشكىلى بولسا ئىدى، ئۇ چاغدا خۇداغا ئېتىقاد قىلىشنىڭ ھېچقانداق قىممىتى قالمىغان ۋە خۇدانىڭ ۋەدىسىنىڭمۇ ئەھمىيىتى بولمىغان بولاتتى. ¹⁵تەۋرات قانۇنى بۇ قانۇننىڭ ئەمر-پەرمانلىرىغا ئەمەل قىلمىغانلارغا خۇدانىڭ غەزىپىنى ئېلىپ كېلىدۇ. قانۇن بولمىسا، قانۇنغا خىلاپلىق قىلىشمۇ بولمايدۇ.

¹⁶دېمەك، خۇدانىڭ ۋەدىسى ئۇنىڭ مېھىر-شەپقىتىگە باغلانغاندۇر، ئۇنىڭغا پەقەت ئېتىقاد ئارقىلىقلا ئېرىشكىلى بولىدۇ. مەيلى ئادەملەر تەۋرات قانۇنى بويىچە ياشىسۇن ياكى ياشىمىسۇن، پەقەت ئىبراھىمنىڭ ئېتىقادىدەك ئېتىقادقا ئىگە بولسىلا، ئۇلارنىڭ ھەممىسى ئىبراھىمنىڭ ئەۋلادلىرى ھېسابلىنىپ، خۇدانىڭ ۋەدىسىگە ئېرىشىش كاپالىتىگە ئىگە بولىدۇ. چۈنكى ئىبراھىم ھەممىمىزنىڭ ئاتىسىدۇر. ¹⁷بۇ توغرىسىدا مۇقەددەس يازمىلاردىمۇ يېزىلغان. خۇدا ئىبراھىمغا مۇنداق دېگەن: «مەن سېنى نۇرغۇن خەلقلەرنىڭ ئاتىسى قىلىمەن.» خۇدانىڭ نەزىرىدە ئىبراھىم ھەممىمىزنىڭ ئاتىسىدۇر. چۈنكى ئىبراھىم ئۆلگەنلەرنى تىرىلدۈرىدىغان ۋە مەۋجۇداتلارنى يوقلۇقتىن بارلىققا كەلتۈرىدىغان خۇداغا ئىشەنچ باغلىدى. ¹⁸ئىبراھىم ئاتا بولۇش مۇمكىنچىلىكى يوق ئەھۋالدىمۇ يەنىلا ئۈمىدىنى ئۈزمەي، خۇداغا داۋاملىق ئىشەنچ باغلىدى. نەتىجىدە، ئۇ نۇرغۇن خەلقلەرنىڭ ئاتىسى بولدى. بۇ توغرىسىدا خۇدا ئۇنىڭغا مۇنداق دېگەن: «سېنىڭ ئەۋلادىڭ يۇلتۇزلاردەك سان-ساناقسىز بولىدۇ.» ¹⁹ئىبراھىم ئۆزىنىڭ يۈز ياشقا يېقىنلاپ قالغانلىقىنى ۋە پەرزەنت تېپىش ئىقتىدارىدىن قالغانلىقىنى، شۇنداقلا ئايالى سارەنىڭمۇ پەرزەنت كۆرۈش ئىقتىدارىدىن قالغانلىقىنى بىلگەن بولسىمۇ، لېكىن يەنىلا خۇداغا بولغان ئىشەنچى ئاجىزلاشمىدى ²⁰ۋە خۇدانىڭ ۋەدىسىدىن گۇمانلانمىدى. ئەكسىچە، ئىشەنچى تېخىمۇ كۈچىيىپ، خۇدانى ئۇلۇغلىدى. ²¹ئۇ خۇدانىڭ ئۆز ۋەدىسىنى ئەمەلگە ئاشۇرۇش قۇدرىتىگە ئىگە ئىكەنلىكىگە پۈتۈنلەي ئىشەندى. ²²شۇڭا خۇدا ئۇنى ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلىدى. ^23‏-24بۇ سۆزلەر يالغۇز ئىبراھىم ئۈچۈنلا ئەمەس، بەلكى ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلانغان بىزلەر، يەنى رەببىمىز ئەيسانى تىرىلدۈرگەن خۇداغا ئېتىقاد قىلىدىغان بىزلەر ئۈچۈنمۇ ئېيتىلغاندۇر. ²⁵ئەيسا مەسىھ گۇناھلىرىمىزنىڭ كەچۈرۈلۈشى ئۈچۈن قۇربانلىق سۈپىتىدە ئۆلۈمگە تاپشۇرۇلدى ۋە بىزنىڭ ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلىنىشىمىز ئۈچۈن تىرىلدۈرۈلدى.

5

خۇدا بىلەن ئىناق مۇناسىۋەتتە بولۇش

¹شۇڭا بىز خۇداغا بولغان ئېتىقادىمىز ئارقىلىق ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلىنىپ، رەببىمىز ئەيسا مەسىھ ئارقىلىق خۇدا بىلەن ئىناق مۇناسىۋەتتە بولدۇق. ²بىز خۇداغا ئېتىقاد قىلغاچقا، ئەيسا مەسىھ بىزنى بىز ھازىر بەھرىمەن بولۇۋاتقان مېھىر-شەپقەتكە ئىگە قىلدى. شۇڭا بىز خۇدانىڭ شان-شەرىپىگە ئېرىشىش ئۈمىدى بىلەن شاد-خۇرام ياشىماقتىمىز. ³بىز قىيىن ئەھۋاللاردىمۇ يەنىلا شاد-خۇرام ياشايمىز. چۈنكى بىزگە مەلۇمكى، قىيىنچىلىق ئادەمنى سەۋرچان قىلىدۇ. ⁴سەۋرچانلىق خۇداغا ياقىدىغان پەزىلەتنى، پەزىلەت ئۈمىدنى پەيدا قىلىدۇ. ⁵بۇ ئۈمىد بىزنى ھەرگىز ئۇياتتا قالدۇرمايدۇ. چۈنكى خۇدا بىزگە ئاتا قىلىنغان مۇقەددەس روھ ئارقىلىق ئۆزىنىڭ مېھىر-مۇھەببىتىنى قەلبىمىزگە سىڭدۈرگەندۇر.

⁶بىز گۇناھتىن قۇتۇلۇشقا ئامالسىز قالغاندا، ئەيسا مەسىھ خۇدا بەلگىلىگەن ۋاقىتتا ئۆزىنى بىز گۇناھكارلار ئۈچۈن پىدا قىلدى. ⁷بىر ياخشى ئادەم ئۈچۈن جېنىنى پىدا قىلىشقا رازى بولىدىغانلارنىڭ تېپىلىشى ناتايىن. لېكىن ئالاھىدە ياخشى ئادەملەر ئۈچۈن جېنىنى پىدا قىلىشقا رازى بولىدىغانلار تېپىلىشى مۇمكىن. ⁸لېكىن ئەيسا مەسىھ بىز تېخى گۇناھكار ۋاقتىمىزدا بىز ئۈچۈن جېنىنى پىدا قىلدى. بۇ ئارقىلىق خۇدا ئۆزىنىڭ بىزگە بولغان مېھىر-مۇھەببىتىنى ئىسپاتلىدى. ⁹بىز ئەيسا مەسىھنىڭ قۇربانلىق قېنى ئارقىلىق ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلانغانىكەنمىز، ئەيسا مەسىھ ئارقىلىق خۇدانىڭ غەزىپىدىن قۇتۇلۇشىمىز تېخىمۇ ئېنىقتۇر. ¹⁰بىز بۇرۇن خۇداغا دۈشمەن ئىدۇق. بىراق خۇدانىڭ ئوغلىنىڭ ئۆلۈمى ئارقىلىق بىز خۇدا بىلەن ياراشتۇق. بىز خۇدا بىلەن ياراشقانىكەنمىز، ئۇنداقتا ئەيسا مەسىھنىڭ ھاياتى ئارقىلىق چوقۇم قۇتۇلدۇرۇلىمىز. ¹¹بۇنىڭدىن تاشقىرى، بىز خۇدا بىلەن بولغان يېڭى مۇناسىۋىتىمىزدىن تېخىمۇ كۆپ شاد-خۇراملىققا ئېرىشىمىز، چۈنكى بىز رەببىمىز ئەيسا مەسىھ ئارقىلىق خۇدا بىلەن ياراشتۇق.

ئادەمئاتا ۋە ئەيسا مەسىھ

¹²گۇناھ دۇنيادا بىر ئىنسان، يەنى ئادەمئاتا ئارقىلىق پەيدا بولغاندەك، ئۆلۈممۇ ئادەمئاتىنىڭ گۇناھى ئارقىلىق پەيدا بولدى. نەتىجىدە، ئۆلۈم پۈتكۈل ئىنسان ئارىسىغا تارقالدى، چۈنكى ھەممە ئادەم گۇناھ سادىر قىلدى. ¹³گۇناھ تەۋرات قانۇنى چۈشۈشتىن ئىلگىرى دۇنيادا بار ئىدى. ئۇ چاغدا تەۋرات قانۇنى بولمىغانلىقتىن گۇناھنىڭ ھېسابى ئېلىنمايتتى. ¹⁴شۇنداقتىمۇ، ئۆلۈم ئادەمئاتىدىن تاكى مۇسا پەيغەمبەرگىچە ئىنسانلارغا ھۆكۈمرانلىق قىلدى. ھەتتا ئادەمئاتىنىڭ گۇناھىدەك گۇناھ سادىر قىلمىغان ئىنسانلارمۇ ئۆلۈمدىن خالىي بولالمىدى.

ئادەمئاتا پۈتكۈل ئىنسانلارغا تەسىر كۆرسەتكەندەك، كېيىن كەلگەن مەسىھمۇ پۈتكۈل ئىنسانلارغا تەسىر كۆرسەتتى. ¹⁵

٪٪ بىر ئادەمنىڭ، يەنى ئادەمئاتىنىڭ گۇناھى تۈپەيلىدىن ھەممە ئادەم ئۆلۈمگە مەھكۇم بولسا، بىر ئادەمنىڭ، يەنى ئەيسا مەسىھنىڭ مېھىر-شەپقىتى ئارقىلىق ھەممە ئادەم خۇدانىڭ سوۋغىتىغا، يەنى مېھىر-شەپقىتىگە ئىگە بولالايدۇ.

٪

٪بىر ئادەمنىڭ، يەنى ئادەمئاتىنىڭ گۇناھى تۈپەيلىدىن ھەممە ئادەم ئۆلۈمگە مەھكۇم بولسا، بىر ئادەمنىڭ، يەنى ئەيسا مەسىھنىڭ مېھىر-شەپقىتى ئارقىلىق ھەممە ئادەم خۇدانىڭ سوۋغىتىغا، يەنى مېھىر-شەپقىتىگە ئىگە بولالايدۇ. لېكىن خۇدانىڭ سوۋغىتىنى ئادەمئاتىنىڭ گۇناھى بىلەن سېلىشتۇرغىلى بولمايدۇ.

¹⁶ئادەمئاتىنىڭ گۇناھىنىڭ ئاقىۋىتىمۇ خۇدانىڭ سوۋغىتىنىڭ نەتىجىسىگە پۈتۈنلەي ئوخشىمايدۇ. چۈنكى ئادەمئاتىنىڭ بىر قېتىملىق گۇناھى سەۋەبىدىن ئادەملەر گۇناھقا مەھكۇم بولدى. لېكىن خۇدانىڭ بەرگەن سوۋغىتى نۇرغۇن گۇناھ ئۆتكۈزگەنلەرنى ھەققانىيلىققا ئىگە قىلدى. ¹⁷بىر ئادەمنىڭ، يەنى ئادەمئاتىنىڭ گۇناھى سەۋەبىدىن ئىنسانلار ئۆلۈمنىڭ ھۆكۈمرانلىقىدا بولغان بولسا، باشقا بىر ئادەم، يەنى ئەيسا ٪٪مەسىھنىڭ ٪ مەسىھ ٪٪ سەۋەبىدىن ئىنسانلار خۇدانىڭ تېخىمۇ مول مېھىر-شەپقىتى ۋە ٪٪ھەققانىي ئادەم دېگەن ٪ ھەققانىيلىق سالاھىيىتى.... ٪٪ سوۋغىتىغا ئېرىشىپ، ھاياتلىققا ھۆكۈمرانلىق قىلىدۇ.

¹⁸دېمەك، بىر قېتىملىق گۇناھ پۈتكۈل ئىنساننى گۇناھقا مەھكۇم قىلغان بولسا، بىر قېتىملىق ھەققانىي ھەرىكەت، يەنى ئەيسا مەسىھنىڭ قۇربان بولۇشى پۈتكۈل ئىنسانلارنى ھەققانىيلىققا ۋە مەڭگۈلۈك ھاياتقا ئېرىشتۈردى. ¹⁹خۇددى بىر ئادەمنىڭ ئىتائەتسىزلىكى نۇرغۇن ئادەمنى گۇناھكار قىلغىنىدەك، بىر ئادەمنىڭ ئىتائەتمەنلىكىمۇ نۇرغۇن ئادەمنى ھەققانىي قىلىدۇ. ²⁰تەۋرات قانۇنى ئىنسانلارغا ئۆزلىرىنىڭ گۇناھىنىڭ ئىنتايىن كۆپ ئىكەنلىكىنى ئوچۇق كۆرسىتىپ بېرىش ئۈچۈن بېرىلگەندۇر. لېكىن قەيەردە گۇناھ كۆپ بولسا، شۇ يەردە خۇدانىڭ مېھىر-شەپقىتى ھەسسىلەپ ئاشىدۇ. ²¹خۇددى گۇناھ ئىنسانلارغا ئۆلۈم ئارقىلىق ھۆكۈمرانلىق قىلغاندەك، خۇدانىڭ مېھىر-شەپقىتىمۇ ئىنسانلارغا ھەققانىيلىق ئارقىلىق ھۆكۈمرانلىق قىلىدۇ، شۇنداقلا خۇدانىڭ مېھىر-شەپقىتى رەببىمىز ئەيسا مەسىھ ئارقىلىق ئادەملەرگە مەڭگۈلۈك ھايات ئېلىپ كېلىدۇ.

6

ئەيسا مەسىھكە باغلىنىپ، يېڭى ھاياتقا ئېرىشىش

¹ئۇنداقتا، بىز نېمە دەيمىز؟ خۇدانىڭ مېھىر-شەپقىتى تېخىمۇ ئاشسۇن دەپ، داۋاملىق گۇناھ ئىچىدە ياشايمىزمۇ؟ ²٪٪ ياق، ئەلۋەتتە ئۇنداق ئەمەس! ٪ ياق، ئەلۋەتتە بولمايدۇ. ٪٪ گۇناھقا نىسبەتەن ئېيتقاندا بىز ئاللىقاچان ئۆلگەن. شۇنداق ئىكەن، بىز يەنە داۋاملىق گۇناھ ئىچىدە ياشىماسلىقىمىز كېرەك. ³سىلەر چوقۇم شۇنى بىلىشىڭلار كېرەككى، بىز چۆمۈلدۈرۈلۈشنى قوبۇل قىلغان ۋاقتىمىزدا، ئەيسا مەسىھكە باغلانغانلىقىمىز ئۈچۈن، ئۇنىڭ ئۆلۈمى بىلەنمۇ باغلاندۇق. ⁴شۇنىڭ ئۈچۈن بىز چۆمۈلدۈرۈلۈش ئارقىلىق ئەيسا مەسىھ بىلەن بىرگە ئۆلۈپ، بىرگە كۆمۈلدۇق. خۇدائاتىمىزنىڭ بۇنداق ئورۇنلاشتۇرۇشتىكى مەقسىتى شۇكى، ئەيسا مەسىھنى ئۆزىنىڭ ئۇلۇغ كۈچ-قۇدرىتى ئارقىلىق تىرىلدۈرۈپ يېڭى ھاياتقا ئېرىشتۈرگەندەك، بىزنىمۇ يېڭى ھاياتقا ئېرىشتۈرۈشتۇر.

⁵بىز ئەيسا مەسىھكە باغلىنىپ، ئۇنىڭغا ئوخشاش ئۆلگەنىكەنمىز، چوقۇم ئۇنىڭغا ئوخشاش تىرىلىمىز. ⁶شۇنى بىلىشىمىز كېرەككى، بىزنىڭ كونا ئۆزىمىز ئەيسا مەسىھ بىلەن بىرگە كرېستكە مىخلاندى. ئەمدى بىز گۇناھكار نەپسىمىزنىڭ ئىلكىدە ئەمەسمىز. بىز گۇناھنىڭ قۇللۇقىدىن قۇتۇلدۇق. ⁷چۈنكى ئەيسا مەسىھ بىلەن بىرگە ئۆلگەن ھەرقانداق كىشى گۇناھنىڭ قۇللۇقىدىن ئازاد بولىدۇ. ⁸ئەيسا مەسىھ بىلەن بىرگە ئۆلگەنىكەنمىز، ئۇنىڭغا باغلىنىپ، يېڭى ھاياتقا ئېرىشىشىمىزگىمۇ ئىشىنىمىز. ⁹بىزگە مەلۇمكى، ئەيسا مەسىھ تىرىلگەندىن كېيىن قايتا ئۆلمەيدۇ. ئۆلۈم ئەمدى ئەيسا مەسىھكە ئۆز كۈچىنى كۆرسىتەلمەيدۇ. ¹⁰ئەيسا مەسىھ ئۆزىنىڭ بىر قېتىملىق ئۆلۈمى ئارقىلىق گۇناھ ئۈستىدىن غەلىبە قىلدى. ئۇ ھازىر ھايات بولۇپ، خۇدا ئۈچۈن ياشىماقتا. ¹¹سىلەرمۇ ھازىر ئەيسا مەسىھكە مەنسۇپ بولغانلىقىڭلار ئۈچۈن، ئۆزۈڭلارنى گۇناھقا نىسبەتەن ئۆلۈك، خۇداغا نىسبەتەن تىرىك ھېسابلاڭلار.

¹²شۇنداق ئىكەن، گۇناھ ھەرگىزمۇ ھامان ئۆلىدىغان تېنىڭلارنى باشقۇرمىسۇن.

٪٪

بولمىسا، ئارزۇ-ھەۋەسلەرگە بېرىلىپ كېتىسىلەر.

٪

٪٪گۇناھكار تەبىئىتىڭلارنىڭ ٪ تېنىڭلارنىڭ ٪٪ ئارزۇ-ھەۋەسلىرىگە بېرىلىپ كەتمەڭلار.

¹³تېنىڭلارنىڭ ھەرقانداق بىر ئەزاسىنى يامان ئىشلارغا قورال قىلىپ، گۇناھقا تۇتۇپ بەرمەڭلار. ئەكسىچە، ئۆزۈڭلارنى خۇداغا ئاتاڭلار. چۈنكى سىلەر ئۆلۈمدىن تىرىلدۈرۈلدۈڭلار. تېنىڭلارنىڭ ھەربىر ئەزاسىنى ھەققانىي ئىشلارنىڭ قورالى قىلىڭلار. ¹⁴گۇناھ ئەمدى سىلەرنىڭ ھۆكۈمرانىڭلار ئەمەس. چۈنكى سىلەر تەۋرات قانۇنىنىڭ ئىلكىدە ئەمەس، بەلكى خۇدانىڭ مېھىر-شەپقىتىنىڭ ئىلكىدە ياشاۋاتىسىلەر.

ھەققانىيلىقنىڭ قۇلى

¹⁵ئۇنداقتا، قانداق قىلىشىمىز كېرەك؟ بىز ئەمدى تەۋرات قانۇنىنىڭ ئىلكىدە ئەمەس، بەلكى خۇدانىڭ مېھىر-شەپقىتىنىڭ ئىلكىدە ياشاۋاتىمىز دەپ، داۋاملىق گۇناھ سادىر قىلساق بولامدۇ؟ ياق، ئەلۋەتتە بولمايدۇ. ¹⁶كىمگە باش ئەگسەڭلار، شۇنىڭ قۇلى بولىدىغانلىقىڭلارنى بىلمەمسىلەر؟ گۇناھقا باش ئەگسەڭلار، ئۇ سىلەرنى ئۆلۈمگە ئېلىپ بارىدۇ. خۇداغا باش ئەگسەڭلار، ئۇ ھەققانىيلىققا ئېلىپ بارىدۇ. ^17‏-18خۇداغا شۈكۈر! سىلەر بۇرۇن گۇناھنىڭ قۇلى ئىدىڭلار. لېكىن ھازىر گۇناھنىڭ قۇللۇقىدىن ئازاد بولۇپ، ھەققانىيلىقنىڭ قۇلى بولدۇڭلار. چۈنكى سىلەر خۇدانىڭ سىلەرگە بەرگەن تەلىمىگە چىن دىلىڭلاردىن بويسۇندۇڭلار. ¹⁹مەن سىلەرنىڭ تەبىئىتىڭلاردىكى ئاجىزلىقلارنى بىلگەچكە، بۇلارنى سىلەرگە ئادەتتىكى مىسال بىلەن ئېيتىۋاتىمەن. ئىلگىرى سىلەر گۇناھنىڭ قۇلى بولۇپ، تېنىڭلارنى ناپاك ۋە تەۋرات قانۇنىغا خىلاپ ئىشلارغا بېغىشلىغانىدىڭلار. ئەمدى پاك ياشىشىڭلار ئۈچۈن ئۆزۈڭلارنى ھەققانىيلىقنىڭ قۇلى بولۇشقا بېغىشلاڭلار.

²⁰سىلەر گۇناھنىڭ قۇلى بولغان ۋاقتىڭلاردا، ھەققانىي ھايات بىلەن كارىڭلار يوق ئىدى. ²¹سىلەر ھازىر نومۇس دەپ قارىغان بۇرۇنقى ئىشلاردىن زادى نېمە پايدا تاپقانىدىڭلار؟ ئۇ ئىشلارنىڭ ئاقىۋىتى ئۆلۈم ئىدى. ²²بىراق ھازىر سىلەر گۇناھنىڭ قۇللۇقىدىن ئازاد بولۇپ، خۇدانىڭ خىزمەتكارلىرى بولدۇڭلار. بۇ ھاياتىڭلارغا پايدىلىق بولۇپ، سىلەرنى پاك ياشاشقا يېتەكلەيدۇ. ئەڭ ئاخىرىدا سىلەر مەڭگۈلۈك ھاياتقا ئېرىشىسىلەر. ²³چۈنكى گۇناھنىڭ بەدىلى ئۆلۈم. بىراق خۇدانىڭ رەببىمىز ئەيسا مەسىھ ئارقىلىق بىزگە ئاتا قىلغان سوۋغىتى مەڭگۈلۈك ھاياتتۇر.

7

نىكاھ توغرىسىدىكى مىسال

¹قېرىنداشلار، سىلەر قانۇننى چۈشىنىسىلەر. شۇڭا شۇنىمۇ ئېسىڭلارغا سېلىپ قويايكى، قانۇن پەقەت ھايات ئادەمنىلا باشقۇرالايدۇ. ²مەسىلەن، ئېرى بار ئايالنىڭ ئېرى ھاياتلا بولىدىكەن، ئايال قانۇن بويىچە ئېرىگە باغلىنىدۇ. لېكىن ئېرى ئۆلۈپ كەتسە، نىكاھ ھەققىدىكى قانۇننىڭ چەكلىمىسىگە ئۇچرىمايدۇ. ³دېمەك، ئېرى بار ئايال باشقا بىر ئەر بىلەن بىرگە بولسا، بۇزۇق ئايال دەپ قارىلىدۇ. لېكىن ئېرى ئۆلۈپ كەتسە، ئايال نىكاھ ھەققىدىكى قانۇننىڭ چەكلىمىسىدىن ئازاد بولىدۇ. ئۇ چاغدا باشقا بىر ئەرگە تەگسە، زىنا قىلغان بولمايدۇ. ⁴خۇددى شۇنىڭدەك، قېرىنداشلىرىم، سىلەر ئەيسا مەسىھنىڭ قۇربان بولۇشى بىلەن تەۋرات قانۇنىغا نىسبەتەن ئۆلدۈڭلار. سىلەر ھازىر باشقا بىرىگە باغلاندىڭلار، يەنى ئۆلۈمدىن تىرىلگەن ئەيسا مەسىھكە مەنسۇپ بولدۇڭلار. ئەمدى سىلەر خۇدانىڭ خىزمىتىدە بولۇپ، ياخشى نەتىجە قازىنالايسىلەر. ⁵بۇرۇن بىز گۇناھكار تەبىئىتىمىزنىڭ ئىلكىدە بولغاچقا، بىزنى گۇناھقا ئېلىپ بارىدىغان ھەۋەسلىرىمىزنىڭ كەينىگە كىرىپ كەتتۇق. بۇ ھەۋەسلىرىمىز تەۋرات قانۇنىنى بىلىشىمىز بىلەن تېخىمۇ قوزغىلىپ، تېنىمىزدىكى ئەزالارنى قۇتراتتى. نەتىجىدە، بىز ئۆزىمىزنى ئۆلۈمگە ئېلىپ بارىدىغان ئىشلارنى قىلدۇق. ⁶لېكىن ھازىر بىز تەۋرات قانۇنىنىڭ ھۆكۈمىدىن ئازاد بولدۇق. چۈنكى بىز ئۆزىمىزنى بوغۇپ تۇرىدىغان بۇ قانۇنغا نىسبەتەن ئۆلۈكتۇرمىز. بىز كونا ئۇسۇل بويىچە ئەمەس، يەنى تەۋرات قانۇنىغا بۇرۇنقىدەك ئەمەل قىلىش ئارقىلىق ئەمەس، بەلكى يېڭى ئۇسۇل بويىچە، يەنى مۇقەددەس روھنىڭ يېتەكچىلىكىدە ياشاش ئارقىلىق خۇداغا خىزمەت قىلىمىز.

تەۋرات قانۇنى ۋە گۇناھ

⁷ئۇنداقتا، بىز نېمە دەيمىز؟ تەۋرات قانۇنى گۇناھنىڭ مەنبەسىمۇ؟ ياق، ئەلۋەتتە ئۇنداق ئەمەس! ئەمما تەۋرات قانۇنى بولمىغان بولسا، مەن گۇناھنىڭ نېمە ئىكەنلىكىنى بىلمىگەن بولاتتىم. مەسىلەن، تەۋرات قانۇنىدا: «باشقىلارنىڭ مال-مۈلۈكلىرىگە كۆز قىرىڭلارنى سالماڭلار» دېيىلمىگەن بولسا، ئۇنداق قىلىشنىڭ گۇناھ ئىكەنلىكىنى بىلمىگەن بولاتتىم. ⁸لېكىن گۇناھ تەۋرات قانۇنىنىڭ ئەمرلىرىدىن پۇرسەت تېپىپ، ئىچىمدىكى ھەر خىل ئاچكۆزلۈكلەرنى قوزغىدى.^* قانۇن بولمىسا، گۇناھ ئۆلۈكتۇر. ⁹مەن بۇرۇن تەۋرات قانۇنىنىڭ سىرتىدا ياشايتتىم، لېكىن تەۋرات قانۇنىنى بىلگەندىن كېيىن، گۇناھىم جانلىنىشقا باشلىدى، نەتىجىدە مەن ئۆلدۈم. ¹⁰ماڭا ھاياتلىقنى ۋەدە قىلغان تەۋرات قانۇنى ئەمەلىيەتتە ئۆلۈم ئەكەلدى. ¹¹گۇناھ تەۋرات قانۇنىنىڭ ئەمرلىرىدىن پۇرسەت تېپىپ، مېنى ئازدۇرۇپ، ئۆلۈمگە دۇچار قىلدى.

¹²ئەمەلىيەتتە، تەۋرات قانۇنى ھەقىقەتەن مۇقەددەستۇر. ئۇنىڭدىكى ئەمرلەرمۇ مۇقەددەس، ئادىل ۋە ياخشىدۇر. ¹³شۇنداق تۇرۇقلۇق، بۇ ياخشى قانۇن مېنى ئۆلۈمگە دۇچار قىلدىمۇ؟ ياق، ئەلۋەتتە ئۇنداق ئەمەس! لېكىن گۇناھ تەۋرات قانۇنىدىكى ياخشى ئەمرلەردىن پۇرسەت تېپىپ، مېنى ئۆلۈمگە دۇچار قىلدى. ئەمدى گۇناھنىڭ ھەقىقىي قىياپىتى ۋە گۇناھنىڭ قانچىلىك قەبىھ ئىكەنلىكى تەۋرات قانۇنىدىكى ئەمرلەر ئارقىلىق ئاشكارا بولدى.

ئىنسان قەلبىدىكى توقۇنۇش

¹⁴تەۋرات قانۇنى خۇدادىن چۈشكەن بولغاچقا، ئۇنىڭ ياخشى ئىكەنلىكىنى بىلىمىز. بىراق مەن گۇناھقا قۇل بولۇپ سېتىلغان ئاجىز ئىنسانمەن. ¹⁵ئۆزۈمنىڭ نېمە قىلىۋاتقىنىمنى بىلمەيمەن. چۈنكى ئۆزۈم نىيەت قىلغان ئىشلارنى قىلماستىن، بەلكى ئۆزۈم نەپرەتلىنىدىغان ئىشلارنى قىلىمەن. ¹⁶ئەگەر مەن يامان ئىشلارنى قىلىشنى خالىماي تۇرۇپ، يەنىلا يامان ئىشلارنى قىلغان بولسام، ئۇ چاغدا ۋىجدانىم تەۋرات قانۇنىنىڭ ياخشى ئىكەنلىكىنى ئېتىراپ قىلغان بولىدۇ. ¹⁷دېمەك، بۇ ئىشلارنى قىلىۋاتقىنى مەن ئەمەس، بەلكى ئىچىمدىكى گۇناھتۇر. ¹⁸ئىچىمدە، يەنى گۇناھكار تەبىئىتىمدە ياخشىلىقنىڭ يوقلۇقىنى بىلىمەن. چۈنكى ياخشىلىق قىلىش نىيىتىم بار بولسىمۇ، ئىقتىدارىم يوق. ¹⁹شۇنىڭ ئۈچۈن ئۆزۈم نىيەت قىلغان ياخشى ئىشلارنى قىلماي، ئەكسىچە نىيەت قىلمىغان يامان ئىشلارنى قىلىمەن. ²⁰ئۆزۈم نىيەت قىلمىغان ئىشلارنى قىلسام، بۇ ئىشلارنى قىلغۇچى مەن ئەمەس، بەلكى ئىچىمدىكى گۇناھتۇر.

²¹بۇنىڭدىن ئۆزۈمدىكى شۇ قانۇنىيەتنى چۈشەندىمكى، ياخشى ئىشلارنى قىلماقچى بولساممۇ، لېكىن يامانلىق ماڭا ھامان ھەمراھ بولۇپ تۇرغاچقا، مەن يەنىلا يامان ئىشلارنى قىلىدىكەنمەن. ²²خۇدانىڭ قانۇنىدىن ئىچ-ئىچىمدىن سۆيۈنىمەن. ²³بىراق تېنىمدە باشقا بىر قانۇنىيەتنى سېزىمەن. بۇ قانۇنىيەت قەلبىمدىن قايىل بولغان قانۇنغا قارشى جەڭ قىلىپ، مېنى ئۆز تېنىمدىكى گۇناھ سادىر قىلغۇچى كۈچكە ئەسىر قىلدى. ²⁴مەن نېمىدېگەن بىچارە ئادەممەن-ھە! مېنى ئۆلۈمگە ئېلىپ بارىدىغان بۇ تېنىمدىن كىممۇ مېنى قۇتقۇزار؟! ²⁵خۇداغا شۈكۈر، خۇدا مېنى رەببىمىز ئەيسا مەسىھ ئارقىلىق قۇتقۇزىدۇ!

يىغىنچاقلاپ ئېيتسام، خۇدانىڭ قانۇنىغا چىن قەلبىمدىن ئەمەل قىلىشنى خالايمەن، لېكىن گۇناھكار تەبىئىتىم سەۋەبىدىن گۇناھنىڭ قۇلى بولىمەن.

8

مۇقەددەس روھنىڭ يېتەكچىلىكىدە ياشاش

¹شۇڭا ئەيسا مەسىھكە مەنسۇپ بولغانلار گۇناھقا ھۆكۈم قىلىنمايدۇ. ²چۈنكى ئەيسا مەسىھ ئارقىلىق ھاياتلىق ئېلىپ كېلىدىغان مۇقەددەس روھنىڭ كۈچ-قۇدرىتى بىزنى ئۆلۈمگە مەھكۇم قىلىدىغان گۇناھنىڭ كۈچىدىن خالاس قىلدى. ³گۇناھكار تەبىئىتىمىز تۈپەيلىدىن تەۋرات قانۇنى بىزنى گۇناھنىڭ ئاسارىتىدىن ئازاد قىلالمىدى. بىراق خۇدا ئۆز ئوغلىنى بىز گۇناھكار ئىنسانلارنىڭ تېنىغا ئوخشايدىغان تەن بىلەن يەر يۈزىگە ئەۋەتىپ، بىزنىڭ گۇناھلىرىمىزنىڭ جازاسىنى ئۇنىڭ تېنىدە ئىجرا قىلىپ، بىزنى باشقۇرۇۋاتقان گۇناھنىڭ كۈچىنى بىكار قىلدى. ⁴شۇنىڭ بىلەن گۇناھكار تەبىئىتىمىزگە بويسۇنۇپ ياشىمايدىغان، بەلكى مۇقەددەس روھقا بويسۇنۇپ ياشايدىغان بىزلەر ئارقىلىق تەۋرات قانۇنىنىڭ ئادىل تەلەپلىرى ئەمەلگە ئاشۇرۇلىدۇ. ⁵گۇناھكار تەبىئىتىگە بويسۇنۇپ ياشايدىغانلار شۇ تەبىئىتىگە خاس ئوي-پىكىرلەردە بولىدۇ. لېكىن مۇقەددەس روھقا بويسۇنۇپ ياشايدىغانلار مۇقەددەس روھقا خاس ئوي-پىكىرلەردە بولىدۇ. ⁶بىر ئادەمنىڭ گۇناھكار تەبىئىتى ئۇنىڭ ئوي-پىكىرلىرىنى باشقۇرسا، بۇ ئۇ ئادەمگە مەڭگۈلۈك ئۆلۈم ئېلىپ كېلىدۇ. ئەمما ئۇ ئادەمنىڭ ئوي-پىكىرلىرىنى مۇقەددەس روھ باشقۇرسا، بۇ ئۇنىڭغا ھاياتلىق ۋە ئامانلىق ئېلىپ كېلىدۇ. ⁷بىر ئادەمنىڭ گۇناھكار تەبىئىتى ئۇنىڭ ئوي-پىكىرلىرىنى باشقۇرسا، ئۇ ئادەم خۇدا بىلەن دۈشمەنلەشكەن بولىدۇ. چۈنكى ئۇ خۇدانىڭ قانۇنىغا بويسۇنمايدۇ ھەم بويسۇنالمايدۇ. ⁸گۇناھكار تەبىئىتى تەرىپىدىن باشقۇرۇلىدىغانلار خۇدانى خۇرسەن قىلالمايدۇ.

⁹بىراق سىلەرگە كەلسەك، قەلبىڭلاردا ھەقىقەتەن خۇدانىڭ روھى ياشىغانلىقتىن، سىلەر گۇناھكار تەبىئىتىڭلارنىڭ باشقۇرۇشىدا ئەمەس، بەلكى مۇقەددەس روھنىڭ باشقۇرۇشىدا ياشاۋاتىسىلەر. قەلبىدە مۇقەددەس روھ، يەنى ئەيسا مەسىھنىڭ روھى بولمىغان ئادەم ئەيسا مەسىھكە مەنسۇپ ئەمەستۇر. ¹⁰ئەمما سىلەرگە كەلسەك، ئەيسا مەسىھ قەلبىڭلاردىدۇر. گەرچە تېنىڭلار گۇناھىڭلار تۈپەيلىدىن ئۆلۈمنىڭ ئىلكىدە بولسىمۇ، مۇقەددەس روھ يەنىلا سىلەرگە ھاياتلىق ئاتا قىلدى. چۈنكى سىلەر خۇدا تەرىپىدىن ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلاندىڭلار. ¹¹خۇدانىڭ روھى ئەيسا مەسىھنى ئۆلۈمدىن تىرىلدۈردى. بۇ روھ سىلەرنىڭ قەلبىڭلاردا ياشايدۇ. ئەيسا مەسىھنى ئۆلۈمدىن تىرىلدۈرگەن خۇدا قەلبىڭلاردىكى ئۆزىنىڭ روھى ئارقىلىق سىلەرنىڭ چىرىپ كېتىدىغان تېنىڭلارغا ھاياتلىق ئاتا قىلىدۇ.

¹²شۇنىڭ ئۈچۈن قېرىنداشلىرىم، بىزنىڭ گۇناھكار تەبىئىتىمىزگە بويسۇنۇپ ياشاش ئەمەس، بەلكى مۇقەددەس روھقا بويسۇنۇپ ياشاش مەجبۇرىيىتىمىز بار. ¹³چۈنكى گۇناھكار تەبىئىتىڭلارغا بويسۇنۇپ ياشىساڭلار، مەڭگۈلۈك ھالاك بولىسىلەر. لېكىن مۇقەددەس روھقا تايىنىپ، گۇناھكار تەبىئىتىڭلار ئارزۇ قىلغان گۇناھتىن قول ئۈزسەڭلار، مەڭگۈلۈك ھاياتقا ئېرىشىسىلەر. ¹⁴خۇدانىڭ روھىنىڭ يېتەكچىلىكىدە ياشىغانلارنىڭ ھەممىسى خۇدانىڭ پەرزەنتلىرىدۇر. ¹⁵چۈنكى سىلەر سىلەرنى قايتىدىن قورقۇنچقا سالىدىغان قۇللۇق روھىنى ئەمەس، بەلكى مۇقەددەس روھنى، يەنى «ئى سۆيۈملۈك ئاتا!» دەپ چاقىرىدىغان پەرزەنتلىك روھىنى قوبۇل قىلدىڭلار. ¹⁶بۇ مۇقەددەس روھ بىزنىڭ روھىمىز بىلەن بىرگە بىزنىڭ خۇدانىڭ پەرزەنتلىرى ئىكەنلىكىمىزگە گۇۋاھلىق بېرىدۇ. ¹⁷خۇدانىڭ پەرزەنتلىرى بولغان ئىكەنمىز، ئۇنداقتا بىز مىراسخور، يەنى ئەيسا مەسىھ بىلەن بىرلىكتە خۇدانىڭ ۋەدە قىلغان ھەقىقىي بايلىقىغا مىراسخور بولىمىز. بىز مەسىھنىڭ ئازاب-ئوقۇبەتلىرىگە شېرىك بولساق، ئەلۋەتتە ئۇنىڭ شان-شەرىپىدىنمۇ بەھرىمەن بولالايمىز.

كەلگۈسىدىكى شان-شەرەپ

¹⁸مېنىڭچە، ھازىر بىز تارتىۋاتقان ئازاب-ئوقۇبەتلەر كەلگۈسىدە بىز ئېرىشىدىغان شان-شەرەپكە سېلىشتۇرغاندا ھېچ نەرسىگە ئەرزىمەيدۇ. ¹⁹پۈتكۈل كائىنات خۇدانىڭ پەرزەنتلىرىنىڭ ئاشكارىلىنىشىنى ئىنتىزارلىق بىلەن كۈتمەكتە. ^20‏-21چۈنكى پۈتكۈل كائىنات ئۆز ئىرادىسى بىلەن ئەمەس، بەلكى خۇدانىڭ ئىرادىسى بىلەن بىھۇدىلىككە مەھكۇم بولغاندۇر. شۇڭا پۈتكۈل كائىنات چىرىشنىڭ ئاسارىتىدىن قۇتۇلۇشنى ۋە خۇدانىڭ پەرزەنتلىرىنىڭ شەرەپلىك ئەركىنلىكىدىن بەھرىمەن بولۇشنى ئۈمىد قىلىدۇ. ²²پۈتكۈل كائىناتنىڭ تا ھازىرغىچە خۇددى تولغاق ئازابى تارتىۋاتقان ئايالدەك نالە قىلىۋاتقانلىقىنى بىلىمىز. ²³پۈتكۈل كائىنات، شۇنداقلا قەلبىمىزدىكى مۇقەددەس روھ ئارقىلىق خۇدانىڭ كەلگۈسىدە بېرىدىغان شان-شەرىپىنىڭ تەمىنى تېتىپ باققان بىزلەرمۇ دىلىمىزدا نالە قىلماقتىمىز. خۇدانىڭ پەرزەنتلىرى ئىكەنلىكىمىزنىڭ ئاشكارىلىنىشىنى، يەنى يېڭى تەنگە ئېرىشىشىمىزنى كۈتمەكتىمىز. ²⁴قۇتقۇزۇلغاندىن بېرى بىزدە مۇشۇنداق ئۈمىد بولماقتا. ئۈمىد ئەمەلىيەتكە ئايلانغاندا، ئۇ ئۈمىد بولۇشتىن قالىدۇ. كىممۇ ئەمەلىيەتكە ئايلانغاننى قايتا ئۈمىد قىلسۇن؟ بىز قۇتقۇزۇلغاندىن بېرى قەلبىمىزدە مۇشۇنداق ئۈمىد پەيدا بولماقتا. كۆزگە كۆرۈنۈپ تۇرغان نەرسە ئۈمىد بولالمايدۇ. كىم كۆرۈپ تۇرغان نەرسىنى ئۈمىد قىلىدۇ. ²⁵بىراق بىز تېخى ئەمەلىيەتكە ئايلانمىغانغا ئۈمىد باغلىدۇق. شۇڭا بىز ئۇنى سەۋرچانلىق بىلەن كۈتىمىز.

²⁶ئۇنىڭ ئۈستىگە، مۇقەددەس روھ بىزنىڭ ئاجىزلىقىمىزنى بىلىپ، بىزگە ياردەم قىلىدۇ. بىز قانداق دۇئا قىلىشىمىز كېرەكلىكىنى بىلمەيمىز. لېكىن مۇقەددەس روھ بىز ئۈچۈن سۆز بىلەن ئىپادىلىگىلى بولمايدىغان ئاھ ئۇرۇش بىلەن مۇراجىئەت قىلىدۇ. ²⁷ئىنسانلارنىڭ قەلبىنى كۆزىتىپ تۇرىدىغان خۇدا مۇقەددەس روھنىڭ نېمە دەۋاتقانلىقىنى چۈشىنىدۇ. چۈنكى مۇقەددەس روھ خۇدانىڭ ئىرادىسى بويىچە خۇدانىڭ مۇقەددەس خەلقى ئۈچۈن مۇراجىئەت قىلىدۇ. ²⁸خۇدا ئۆزىنى سۆيىدىغانلارنىڭ، يەنى خۇدا ئۆزىنىڭ ئىرادىسى بويىچە چاقىرغانلارنىڭ ھەممە ئىشلىرىنى ئۇلارنىڭ مەنپەئەتى ئۈچۈن ئورۇنلاشتۇرىدىغانلىقىنى بىلىمىز. ²⁹چۈنكى خۇدا ئەلمىساقتىلا بۇ كىشىلەرنى بىلەتتى. خۇدا ئەيسا مەسىھنىڭ نۇرغۇن قېرىنداشلىرىنىڭ ئارىسىدا تۇنجى ئوغۇللۇق سالاھىيىتىگە ئىگە بولۇشى ئۈچۈن بۇ كىشىلەرنىڭ كەلگۈسىدە ئۆز ئوغلىغا ئوخشاش بولۇشىنى ئالدىن بەلگىلىدى. ³⁰خۇدا ئالدىن بەلگىلىگەن بۇ كىشىلەرنى چاقىردى ۋە ئۆزى چاقىرغان بۇ كىشىلەرنى ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلىدى. ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلانغان بۇ كىشىلەرنى خۇدا ئۆزىنىڭ شان-شەرىپىدىن بەھرىمەن قىلدى.

خۇدانىڭ مېھىر-مۇھەببىتى

³¹ئۇنداقتا، بىز بۇنىڭغا نېمە دەيمىز؟ خۇدا بىز تەرەپتە تۇرغانىكەن، كىممۇ بىزگە قارشى چىقالىسۇن؟ ³²ئۆز ئوغلىنىمۇ ئايىماي، ئۇنى ھەممىمىز ئۈچۈن قۇربان بولۇشقا ئەۋەتكەن خۇدا بارلىقىنى بىزگە ئاتا قىلماي قالامدۇ؟ ³³كىممۇ خۇدانىڭ تاللىغان بەندىلىرى ئۈستىدىن شىكايەت قىلالىسۇن؟ ھېچكىم! چۈنكى بىز خۇدا تەرىپىدىن ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلاندۇق. ³⁴كىم بىزنى گۇناھكار دەپ ھۆكۈم قىلالىسۇن؟ ھېچكىم! چۈنكى ئەيسا مەسىھ گۇناھكار بولغان بىزلەر ئۈچۈن ھاياتىنى تەقدىم قىلدى. شۇنداقلا، ئۇ تىرىلىپ، خۇدانىڭ ئوڭ يېنىدا ھوقۇق تۇتۇپ، ھازىر بىز ئۈچۈن دۇئا قىلماقتا. ³⁵كىم بىزنى ئەيسا مەسىھنىڭ مېھىر-مۇھەببىتىدىن ئايرىۋېتەلەيدۇ؟ ھەرقانداق قىيىن ئەھۋال، جاپا-مۇشەققەت، زىيان-زەخمەت، ئاچ-يالىڭاچلىق ۋە خېيىم-خەتەر، ھەتتا قىلىچمۇ بىزنى ئۇنىڭدىن ئايرىۋېتەلمەيدۇ! ³⁶مۇقەددەس يازمىلاردىمۇ: «ساڭا بولغان ساداقىتىمىزدىن قىرىلماقتىمىز، سويۇلىدىغان قويلارنىڭ قاتارىدا بولماقتىمىز» دەپ يېزىلغانغۇ! ³⁷لېكىن بىز بىزنى سۆيىدىغان خۇدا ئارقىلىق بارلىق جاپا-مۇشەققەتلەر ئۈستىدىن تولۇق غەلىبە قىلىمىز. ³⁸شۇنىڭغا قەتئىي ئىشىنىمەنكى، ئۆلۈم ياكى ھاياتلىق بولسۇن، پەرىشتىلەر ياكى جىن-شەيتانلار بولسۇن، ھازىرقى ياكى كەلگۈسىدىكى ھەرقانداق ئىشلار بولسۇن، ياكى روھلار دۇنياسىدىكى ھەرقانداق كۈچلەر بولسۇن، ³⁹ياكى پۈتكۈل كائىناتتا يارىتىلغان باشقا ھەرقانداق بىر شەيئى بولسۇن، مەيلى ئېگىزلىك ياكى چوڭقۇرلۇق بولسۇن، بىزنى خۇدانىڭ رەببىمىز ئەيسا مەسىھ ئارقىلىق ئاتا قىلغان مېھىر-مۇھەببىتىدىن ئايرىۋېتەلمەيدۇ.

9

خۇدا بىلەن ئىسرائىللارنىڭ مۇناسىۋىتى

¹مەن ئەيسا مەسىھكە مەنسۇپ بولغانلىقىم ئۈچۈن، ھەقىقەتنى سۆزلەيمەن، يالغان سۆزلىمەيمەن. بۇنىڭغا مۇقەددەس روھنىڭ يېتەكچىلىكىدە بولغان ۋىجدانىممۇ گۇۋاھتۇر. ²ئىسرائىللار ئەيسا مەسىھكە ئېتىقاد قىلمىغانلىقى ئۈچۈن ئىنتايىن قايغۇرۇۋاتىمەن، قەلبىممۇ ھەمىشە ئازاب ئىچىدە ئۆرتىنىۋاتىدۇ. ³ئەگەر قېرىنداشلىرىم ۋە جانجىگەرلىرىم بولغان ئىسرائىللارنىڭ قۇتقۇزۇلۇشىغا ياردەم بېرەلىسەم، خۇدانىڭ قارغىشىغا قېلىپ، ئەيسا مەسىھتىن ئايرىلىپ قېلىشقا رازى ئىدىم. ⁴ئىسرائىللار بولسا خۇدانىڭ تاللىغان خەلقىدۇر. خۇدا ئۇلارغا پەرزەنتلىك سالاھىيىتىنى بەردى ۋە ئۇلارغا ئۆز ئۇلۇغلۇقىنى كۆرسەتتى. ئۇلار بىلەن ئەھدىلەرنى تۈزۈپ، تەۋرات قانۇنىنى ئاتا قىلدى. ئىسرائىللار خۇداغا ھەقىقىي ئىبادەت قىلىشنى ئۆگىنىپ، خۇدانىڭ ۋەدىلىرىگە ئېرىشتى. ⁵ئۇلار ئىبراھىم، ئىسھاق ۋە ياقۇپلارنىڭ ئەۋلادلىرىدۇر. ئەيسا مەسىھمۇ جىسمانىي جەھەتتە ئۇلارنىڭ ئەۋلادىدۇر. ئۇ بارلىق مەۋجۇدات ئۈستىدىن ھۆكۈم سۈرىدىغان، مەڭگۈ مەدھىيەلىنىدىغان خۇدادۇر، ئامىن!

⁶مەن خۇدانىڭ ئىسرائىللارغا بەرگەن ۋەدىلىرى بىكار بولدى دېمەكچى ئەمەسمەن. ئەمما خۇدانىڭ نەزىرىدە ئىسرائىلنىڭ ئەۋلادى بولغانلارنىڭ ھەممىسى ھەقىقىي ئىسرائىل ھېسابلانمايدۇ. ⁷گەرچە ئۇلار ئىبراھىمنىڭ ئەۋلادلىرى بولسىمۇ، خۇدانىڭ نەزىرىدە ئۇلارنىڭ ھەممىسى ئىبراھىمنىڭ پەرزەنتلىرى ھېسابلانمايدۇ. مۇقەددەس يازمىلاردا خۇدا ئەجدادىمىز ئىبراھىمغا: «مەن ساڭا ۋەدە قىلغان ئەۋلادلىرىڭ ئىسھاقتىن ئاپىرىدە بولىدۇ» دېگەنىدى. ⁸دېمەك، جىسمانىي جەھەتتە ئىبراھىمنىڭ ئەۋلادلىرى بولغانلارنىڭ ھەممىسى خۇدانىڭ پەرزەنتلىرى بولىۋەرمەيدۇ. پەقەت خۇدانىڭ ئىبراھىمغا قىلغان ۋەدىسىگە ئاساسەن تۇغۇلغان ئەۋلادلارلا خۇدانىڭ پەرزەنتلىرى بولىدۇ. ⁹چۈنكى ئىسھاقنىڭ تۇغۇلۇشى توغرىسىدا خۇدا ئەجدادىمىز ئىبراھىمغا ۋەدە بەرگەن. بۇ ۋەدە مۇنداق ئىدى: «كېلەر يىلى بۇ چاغدا قايتىپ كېلىمەن. شۇ چاغدا ئايالىڭ سارە بىر ئوغۇلغا ئانا بولىدۇ.»

¹⁰بۇنىڭدىن باشقا، رىبەقا ئەجدادىمىز ئىسھاقتىن قوشكېزەك بالىغا ھامىلىدار بولغاندا، ^11‏-12خۇدا ئۇنىڭغا: «ئاۋۋال تۇغۇلغىنى كېيىن تۇغۇلغىنىغا خىزمەت قىلىدۇ» دېگەنىدى. بىر ئاتىدىن بولغان بۇ قوشكېزەكلەر، يەنى ئەساۋ بىلەن ياقۇپ تېخى تۇغۇلمىغان چاغدا، يەنى ئۇلار بىرەر ياخشى ياكى يامان ئىش قىلمىغان ۋاقتىدا، خۇدا ئاللىقاچان ئۇلارنىڭ بىرىنى تاللىغانىدى. بۇنىڭدىن شۇنى كۆرۈۋالغىلى بولىدۇكى، خۇدانىڭ ئادەملەرنى تاللىشى ئۇلارنىڭ قىلغان ئەمەللىرىگە باغلىق بولماستىن، بەلكى ئۆزىنىڭ تاللىشىغا باغلىقتۇر. ¹³بۇ ھەققىدە مۇقەددەس يازمىلاردا: «ياقۇپنى تاللىدىم، ئەساۋنى رەت قىلدىم» دەپ يېزىلغاندۇر.

¹⁴بۇ يەردە خۇدانى ئادىل ئەمەس دېيەلەيمىزمۇ؟ ياق، ئەلۋەتتە ئۇنداق دېيەلمەيمىز! ¹⁵چۈنكى خۇدا مۇسا پەيغەمبەرگە مۇنداق دېگەن:

«كىمگە مېھرىبانلىق قىلغۇم كەلسە، شۇنىڭغا مېھرىبانلىق قىلىمەن،

كىمگە ئىچ ئاغرىتقۇم كەلسە، شۇنىڭغا ئىچ ئاغرىتىمەن.»

¹⁶دېمەك، خۇدانىڭ كىمگە رەھىمدىل بولۇشى ئىنساننىڭ ئىرادىسىگە ياكى ئۇلارنىڭ تىرىشچانلىقىغا باغلىق بولماستىن، بەلكى خۇدانىڭ شەپقىتىگە باغلىقتۇر. ¹⁷خۇدا مۇقەددەس يازمىلاردا مىسىرنىڭ پىرئەۋنىگە مۇنداق دېگەن: «قۇدرىتىمنى سەن ئارقىلىق كۆرسىتىش ۋە نامىمنى ئالەمگە نامايان قىلىش ئۈچۈن سېنى پىرئەۋن قىلىپ تىكلىدىم.» ¹⁸دېمەك، خۇدا كىمگە رەھىم قىلىشنى خالىسا، شۇنىڭغا رەھىم قىلىدۇ، كىمنى جاھىللاشتۇرۇشنى خالىسا، شۇنى جاھىللاشتۇرىدۇ.

¹⁹بۇنداق بولغاندا، بەلكىم بىرىڭلار مەندىن: «بىز ئۇنىڭ ئىرادىسىگە قارشى چىقالمايدىغان تۇرساق، خۇدا نېمە ئۈچۈن يەنە بىزنى ئەيىبلەيدۇ؟» دەپ سورىشىڭلار مۇمكىن. ²⁰بىراق، ئەي ئىنسان، خۇدا بىلەن تاكاللىشىدىغان سەن كىمسەن؟ بىر ساپال قاچا ئۆزىنى ياسىغان كۇلالچىغا: «مېنى نېمە ئۈچۈن بۇنداق ياسىدىڭ؟» دېيەلەمدۇ؟ ²¹كۇلالچىنىڭ بىر كاللەك لايدىن ئالاھىدە ياكى ئادەتتىكىچە قاچا ياساش ھوقۇقى يوقمۇ؟ ²²خۇدا ئەسلى گۇناھ سادىر قىلغانلارغا ئۆز غەزىپىنى ۋە كۈچ-قۇدرىتىنى كۆرسەتمەكچى بولغانىدى. لېكىن ھالاكەت گىردابىغا بېرىپ قالغان بۇلارغا غەزىپىنى كۆرسەتمىدى، بەلكى سەۋرچان بولۇپ، ئۇلارغا كەڭچىلىك قىلدى. ²³خۇدانىڭ مەقسىتى رەھىم-شەپقەت قىلماقچى بولغان بىزلەرگە ئۆزىنىڭ يۈكسەك ئۇلۇغلۇقىنى كۆرسىتىشتۇر. ئۇ بىزنى ئۆزىنىڭ شان-شەرىپىگە ئېرىشتۈرۈش ئۈچۈن تەييارلىدى. ²⁴بىز خۇدا تەرىپىدىن چاقىرىلغانلار بولۇپ، پەقەت يەھۇدىيلار ئارىسىدىنلا ئەمەس، بەلكى يەھۇدىي ئەمەسلەر ئارىسىدىنمۇ چاقىرىلدۇق. ²⁵بۇ خۇددى مۇقەددەس يازمىلاردا خۇدانىڭ ھوشىيا پەيغەمبەر ئارقىلىق ئېيتقىنىدەك بولدى:

«ئەسلى خەلقىم بولمىغانلارنى خەلقىم،

سۆيگىنىم بولمىغانلارنى سۆيگىنىم دەيمەن.»

²⁶«بۇرۇن ‹سىلەر مېنىڭ خەلقىم ئەمەس› دېگەن بولسام،

يەنە شۇ يەردە ئۇلارغا:

‹سىلەر مەنكى مەڭگۈ ھايات خۇدانىڭ پەرزەنتلىرىدۇرسىلەر› دەيمەن.»

²⁷يەشايا پەيغەمبەرمۇ ئىسرائىللار توغرىسىدا مۇنداق دېگەنىدى:

«ئىسرائىللارنىڭ سانى دېڭىز ساھىلىدىكى قۇمدەك كۆپ بولسىمۇ،

ئەمما ئۇلارنىڭ پەقەت ئاز بىر قىسمىلا قۇتقۇزۇلىدۇ.

²⁸چۈنكى پەرۋەردىگار بۇ دۇنيانىڭ ئۈستىدىن چىقارغان ھۆكۈمىنى تەلتۆكۈس ۋە تېز ئىجرا قىلىدۇ.»

²⁹يەشايا پەيغەمبەر يەنە:

«ئەگەر قۇدرەتلىك سەردار پەرۋەردىگار بىزنىڭ نەسلىمىزنى ئامان قالدۇرمىغان بولسا ئىدى،

بىز تۈپتۈز قىلىنغان سودوم شەھىرىدەك،

ۋەيران قىلىنغان گومورا شەھىرىدەك بولاتتۇق» دەپ ئالدىن ئېيتقانىدى.

ئىسرائىللارنىڭ ئېتىقادسىزلىقى

³⁰يىغىنچاقلىغاندا، ھەققانىيلىقنى ئىزدىمىگەن يەھۇدىي ئەمەسلەر خۇدا تەرىپىدىن ھەققانىي ئادەملەر دەپ ھېسابلاندى. بۇ ئېتىقاد ئارقىلىق ئېرىشكەن ھەققانىيلىقتۇر. ³¹تەۋرات قانۇنىغا ئەمەل قىلىش ئارقىلىق ھەققانىيلىقنى ئىزدىگەن ئىسرائىللار بولسا ھەققانىيلىققا ئېرىشەلمىدى. ³²نېمە ئۈچۈن ئېرىشەلمىدى؟ چۈنكى ئۇلار ئەيسا مەسىھكە ئېتىقاد قىلىشنىڭ ئورنىغا تەۋرات قانۇننىڭ بەلگىلىمىلىرىگە تايىنىپ، ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلىنىشقا تىرىشتى. شۇنىڭ بىلەن ئۇلار تاشقا، يەنى ئەيسا مەسىھكە پۇتلىشىپ يىقىلىپ چۈشتى. ³³بۇ ھەققىدە مۇقەددەس يازمىلاردا مۇنداق يېزىلغاندۇر:

«ئادەملەر پۇتلىشىپ يىقىلىدىغان

بىر تاشنى سىئونغا^* قويدۇم.

بىراق ئۇنىڭغا ئېتىقاد قىلغانلار ھەرگىز نائۈمىدتە قالمايدۇ.»

10

¹قېرىنداشلار، مەن جانجىگەرلىرىم بولغان ئىسرائىللارنىڭ قۇتقۇزۇلۇشىنى بەكمۇ ئارزۇ قىلىمەن، ھەمدە بۇنى خۇدادىن دائىم تىلەيمەن. ²شۇنىڭغا گۇۋاھلىق بېرىمەنكى، ئۇلاردا خۇداغا قارىتا ھەقىقەتەنمۇ قىزغىنلىق بار. بىراق ئۇلارنىڭ قىزغىنلىقى ھەقىقەتكە ئۇيغۇن ئەمەس. ³چۈنكى ئۇلار خۇدا تەرىپىدىن ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلىنىشنىڭ يولنى بىلمەيدۇ، پەقەت تەۋرات قانۇنىغا ئەمەل قىلىش ئارقىلىق ئۆزلىرىنىڭ ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلىنىشى ئۈچۈن تىرىشىدۇ. شۇڭا ئۇلار خۇدادىن كەلگەن ھەققانىيلىققا ئېرىشىش يولىنى قوبۇل قىلمايدۇ. ⁴ۋاھالەنكى، ئەيسا مەسىھ تەۋرات قانۇنىنىڭ مەقسىتىنى ئەمەلگە ئاشۇردى. شۇڭا ئەيسا مەسىھكە ئېتىقاد قىلغان ھەممە ئادەم خۇدا ئالدىدا ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلىنىدۇ.

⁵تەۋرات قانۇنىغا ئەمەل قىلىش ئارقىلىق ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلىنىش ھەققىدە مۇسا پەيغەمبەر مۇنداق دەپ يازغان: «تەۋرات قانۇنىغا تولۇق ئەمەل قىلغۇچىلار ھاياتلىققا ئېرىشىدۇ.» ^6‏-7لېكىن ئەيسا مەسىھكە ئېتىقاد قىلىش ئارقىلىق ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلىنىش ھەققىدە مۇقەددەس يازمىلاردا مۇنداق دېيىلگەن: «كۆڭلۈڭلاردا: ‹ئاسمانغا كىم چىقىدۇ؟› (يەنى ئەيسا مەسىھنى يەرگە ئېلىپ چۈشۈش ئۈچۈن) ياكى ‹گۆرگە كىم چۈشىدۇ؟› (يەنى ئەيسا مەسىھنى ئۆلۈكلەر ئارىسىدىن ئېلىپ چىقىش ئۈچۈن)» دەپ سوراپ يۈرمەڭلار. ⁸بۇ ئايەتلەر «خۇدانىڭ سۆزى سىلەرگە يېقىندۇر، ئۇ تىلىڭلار ۋە دىلىڭلاردىدۇر» دېگەن مەنىدىدۇر. مانا بۇ بىز يەتكۈزۈۋاتقان ئېتىقاد توغرىسىدىكى سۆزلەردۇر. ⁹دېمەك، ئەيسا مەسىھنى رەببىم دەپ، ئۆز ئاغزىڭ بىلەن ئېتىراپ قىلساڭ ۋە خۇدانىڭ ئۇنى تىرىلدۈرگەنلىكىگە چىن قەلبىڭدىن ئىشەنسەڭ، قۇتقۇزۇلىسەن. ¹⁰چۈنكى ئىنسان ئەيسا مەسىھكە چىن قەلبىدىن ئېتىقاد قىلىش ئارقىلىق ھەققانىي ئادەم دەپ ھېسابلىنىدۇ، ئەيسا مەسىھنى ئۆز ئاغزى بىلەن ئېتىراپ قىلغۇچىلار قۇتقۇزۇلىدۇ. ¹¹مۇقەددەس يازمىلاردا: «ئۇنىڭغا ئېتىقاد قىلغانلىكى كىشى نائۈمىدتە قالمايدۇ» دېيىلگەن. ¹²بۇ جەھەتتە يەھۇدىيلار بىلەن يەھۇدىي ئەمەسلەرنىڭ پەرقى يوق. ئەيسا مەسىھ ھەر ئىككىسىنىڭ رەببىدۇر. ئۇ ئۆزىگە ئىلتىجا قىلغانلارنىڭ ھەممىسىگە مېھىر-شەپقەت ياغدۇرىدۇ. ¹³دەل مۇقەددەس يازمىلاردا يېزىلغىنىدەك، «پەرۋەردىگارغا ئىلتىجا قىلغانلارنىڭ ھەممىسى قۇتقۇزۇلىدۇ.» ¹⁴لېكىن ئۇنىڭغا ئىشەنمىگەنلەر ئۇنىڭغا قانداقمۇ ئىلتىجا قىلالىسۇن؟ ئۇ ھەققىدە ئاڭلىمىغانلار ئۇنىڭغا قانداقمۇ ئىشەنسۇن؟ ئۇ ھەققىدە خەۋەر يەتكۈزگۈچىلەر بولمىسا، ئۇ ھەققىدىكى خەۋەرنى كىشىلەر قانداقمۇ ئاڭلىيالىسۇن؟ ¹⁵خۇش خەۋەر يەتكۈزگۈچىلەر ئەۋەتىلمىسە، خۇش خەۋەر قانداق يەتكۈزۈلسۇن؟ مۇقەددەس يازمىلاردا يېزىلغىنىدەك، «خۇش خەۋەرنى يەتكۈزگەنلەرنىڭ قەدەملىرى نەقەدەر گۈزەل-ھە!» ¹⁶بىراق خۇددى يەشايا پەيغەمبەرنىڭ: «ئى پەرۋەردىگار، بىز يەتكۈزگەن سۆزلەرگە كىم ئىشەندى؟» دېگىنىدەك ھەممە ئادەم خۇش خەۋەرنى قوبۇل قىلغان ئەمەس. ¹⁷ئەيسا مەسىھكە ئېتىقاد قىلىش ئاڭلاشتىن، يەنى ئەيسا مەسىھ توغرىسىدىكى خۇش خەۋەرنى تىڭشاشتىن كېلىدۇ.

¹⁸لېكىن سىلەردىن شۇنى سورايمەنكى، ئىسرائىللار بۇ خۇش خەۋەرنى ئاڭلىمىدىمۇ؟ ئەلۋەتتە ئاڭلىدى. بۇ ھەققىدە مۇقەددەس يازمىلاردا مۇنداق يېزىلغان:

«تىۋىشلىرى يېيىلغاندۇر تامام يەر يۈزىگە،

خەۋىرى يېتىپ بارغاندۇر جاھاننىڭ چەتلىرىگە.»

¹⁹سىلەردىن يەنە شۇنى سورايمەنكى، ئىسرائىللار خۇش خەۋەرنى چۈشەنمىگەنمىدۇ؟ باشقا خەلقلەر چۈشەنگەن يەردە، ئۇلار چوقۇم چۈشەندى. چۈنكى خۇدا مۇسا پەيغەمبەر ئارقىلىق ئاللىبۇرۇن مۇنداق دېگەن:

«ئۆز خەلقىم بولمىغان باشقا خەلق ئارقىلىق ئۇلارنىڭ ھەسىتىنى،

ئۇلار ئەقىلسىز دەپ قارايدىغان خەلق ئارقىلىق غەزىپىنى قوزغايمەن.»

²⁰كېيىن يەشايا پەيغەمبەر يۈرەكلىك ھالدا خۇدانىڭ سۆزلىرىنى يەتكۈزۈپ، مۇنداق دېدى:

«مېنى ئىزدىمىگەنلەر مېنى تاپتى،

مېنى سورىمىغانلارغا ئۆزۈمنى نامايان قىلدىم.»

²¹لېكىن ئىسرائىللار ھەققىدە خۇدا يەشايا پەيغەمبەر ئارقىلىق مۇنداق دېدى:

«مەن بويسۇنماس ۋە جاھىل بىر خەلقنى

كۈنبويى قۇچاق ئېچىپ كۈتتۈم.»

11

خۇدا ئۆز خەلقىنى ئۇنتۇمايدۇ

¹ئۇنداقتا، شۇنى سورىماقچىمەن، خۇدا ئۆز خەلقى ئىسرائىللاردىن ۋاز كەچتىمۇ؟ ياق، ھەرگىز ئۇنداق ئەمەس! مەنمۇ ئىبراھىم ئەۋلادىدىن، يەنى بىنيامىن قەبىلىسىدىن بولغان بىر ئىسرائىلغۇ! ²خۇدا ئەلمىساقتىلا تاللىغان ئۆز خەلقىدىن ۋاز كەچكىنى يوق. مۇقەددەس يازمىلارنىڭ ئىلياس پەيغەمبەر ھەققىدىكى قىسمىدا نېمە دېيىلگەنلىكى سىلەرگە ئايان. ئىلياس پەيغەمبەر ئىسرائىللاردىن ئاغرىنىپ، خۇداغا يالۋۇرۇپ: ³«ئى پەرۋەردىگار، ئۇلار سېنىڭ پەيغەمبەرلىرىڭنى ئۆلتۈرۈشتى، قۇربانلىق سۇپىلىرىڭنى چېقىشتى. يالغۇز مەنلا قالدىم، ئۇلار ئەمدى مېنىمۇ ئۆلتۈرمەكچى بولۇشۇۋاتىدۇ» دېگەنىدى. ⁴خۇدا ئۇنىڭغا قانداق جاۋاب قايتۇرغانىدى؟ خۇدا ئۇنىڭغا: «بائالغا^* تىز پۈكمىگەن سەندىن باشقا يەنە يەتتە مىڭ ئادەمنى ئۆزۈمگە ئېلىپ قالدىم» دېگەنىدى. ⁵خۇددى شۇنىڭدەك، بۈگۈنكى كۈندە خۇدانىڭ مېھىر-شەپقىتى بىلەن تاللانغان ئاز بىر قىسىم ئىسرائىللار يەنىلا بار. ⁶بۇلارنىڭ تاللىنىشى ئۆزلىرى قىلغان ياخشى ئەمەللىرى بىلەن ئەمەس، بەلكى خۇدانىڭ مېھىر-شەپقىتى بىلەن بولغاندۇر. ئۇنداق بولمىغاندا، بۇ مېھىر-شەپقەتنى مېھىر-شەپقەت دېگىلى بولمايتتى.

⁷نەتىجىدە قانداق بولدى؟ ئىسرائىللار ئىزدىگىنىگە، يەنى نىجاتلىققا ئېرىشەلمىدى. پەقەت تاللانغانلارنىڭ ئاز بىر قىسمىلا نىجاتلىققا ئېرىشتى. قالغانلىرىنىڭ قەلبلىرى بەند قىلىندى. ⁸بۇ ھەققىدە مۇقەددەس يازمىلاردا مۇنداق يېزىلغاندۇر:

«خۇدا ئۇلارنىڭ قەلبىنى غەپلەتتە قالدۇردى،

كۆزلىرىنى كۆرمەس،

قۇلاقلىرىنى ئاڭلىماس قىلدى.»

⁹خۇددى شۇنىڭدەك، پادىشاھ داۋۇتمۇ ئۆز دۈشمەنلىرى توغرىسىدا مۇنداق دېگەن:

«ئۇلارنىڭ زىياپىتى ئۆزلىرىگە تۇزاق ۋە قاپقان بولغاي،

ئۇلار پۇتلىشىپ يىقىلسۇن، جاجىسىنى يېسۇن!

¹⁰كۆزلىرى تورلىشىپ كور بولغاي،

بەللىرى پۈكۈلۈپ، مەڭگۈ رۇسلانمىغاي!»

¹¹ئۇنداقتا، شۇنى سورايكى، ئىسرائىللار پۇتلىشىپ يىقىلغىنىچە پۈتۈنلەي ۋەيران بولدىمۇ؟ ياق، ھەرگىز ئۇنداق بولمىدى! لېكىن ئىسرائىللار ئىتائەتسىزلىك قىلغانلىقتىن، خۇدا يەھۇدىي ئەمەسلەرنى نىجاتلىققا ئېرىشتۈردى. بۇنىڭدىكى مەقسەت، ئىسرائىللارنىڭ ئۇلارغا بولغان ھەسەتخورلۇقىنى قوزغاشتۇر. ¹²دېمەك، ئىسرائىللارنىڭ گۇناھى، يەنى ئۇلارنىڭ ئەيسا مەسىھنى رەت قىلغانلىقى يەھۇدىي ئەمەسلەرگە بەخت ئېلىپ كەلگەنىكەن، ئۇنداقتا ئىسرائىللار تولۇق نىجاتلىققا ئېرىشكەندە، دۇنيا تېخىمۇ چوڭ بەختكە ئېرىشمەمدۇ؟

يەھۇدىي ئەمەسلەر ماختانماسلىقى كېرەك

¹³ئەمدى يەھۇدىي ئەمەس بولغان سىلەرگە شۇنى ئېيتايكى، مەن سىلەرگە خۇش خەۋەر يەتكۈزۈش ئۈچۈن ئەلچى بولدۇم، مەن بۇ ۋەزىپەمنى ئۇلۇغ بىلىمەن. ¹⁴خۇش خەۋەرنى رەت قىلغان جانجىگەر ئىسرائىللىرىمنىڭ ھەسەت ئوتلىرى قوزغالسا، بەلكىم مەن ئۇلارنىڭ بەزىلىرىنى قۇتقۇزۇلۇش يولىغا باشلىيالارمەن. ¹⁵ئۇلارنىڭ خۇش خەۋەرنى قوبۇل قىلمىغانلىقتىن رەت قىلىنىشى دۇنيادىكى باشقا ئەللەرنى خۇدا بىلەن ياراشتۇرغان بولسا، ئۇنداقتا ئۇلارنىڭ ئەيسا مەسىھكە ئېتىقاد قىلىپ قوبۇل قىلىنىشى ئۆلۈمدىن تىرىلگەنلىكتەك بەختلىك ئىش بولماي نېمە؟ ¹⁶ئەگەر خۇداغا سۇنۇلغان تۇنجى ھوسۇلدىن قىلىنغان ئۇن مۇقەددەس بولسا، ئۇنداقتا قالغان ئۇنلارمۇ مۇقەددەستۇر. شۇنىڭدەك، بىر دەرەخنىڭ يىلتىزى مۇقەددەس بولسا، شاخلىرىمۇ مۇقەددەستۇر.

¹⁷يەھۇدىيلارنىڭ بەزىلىرى باغدىكى زەيتۇن دەرىخىدىن سۇندۇرۇپ تاشلانغان شاخلارغا ئوخشايدۇ. سىلەر بولساڭلار باغدىكى زەيتۇن دەرىخىگە ئۇلانغان ياۋا زەيتۇن شاخلىرىغا ئوخشايسىلەر. ھازىر سىلەر ئۇلار بىلەن بىر يىلتىزدىن ئورتاق ئوزۇقلىنىۋاتىسىلەر. ¹⁸شۇنداق ئىكەن، سىلەر سۇندۇرۇۋېتىلگەن ئاشۇ شاخلار ئالدىدا ماختانماڭلار. ئەگەر ماختانساڭلار، شۇنى ئۇنتۇماڭلاركى، سىلەر يىلتىزنى ئەمەس، بەلكى يىلتىز سىلەرنى بېقىۋاتىدۇ. ¹⁹سىلەر:

٪٪

«مېنىڭ ئۇلىنىشىم ئۈچۈن بۇ شاخلار سۇندۇرۇۋېتىلدى» دېيىشىڭلار مۇمكىن.

٪

«بۇ شاخلار مېنىڭ ئۇلىنىشىم ئۈچۈن سۇندۇرۇۋېتىلدى» دېيىشىڭلار مۇمكىن.

²⁰بۇ سۆز توغرا. ئۇلار، يەنى يەھۇدىيلار ئەيسا مەسىھكە ئېتىقاد قىلمىغانلىقتىن سۇندۇرۇلدى. سىلەر بولساڭلار ئەيسا مەسىھكە بولغان ئېتىقادىڭلار بىلەن ئۇلاندىڭلار. شۇڭا مەغرۇرلانماڭلار، ئەكسىچە خۇدادىن قورقۇڭلار! ²¹چۈنكى ئېتىقادسىزلىق قىلساڭلار، دەرەخنىڭ ئەسلىدىكى شاخلىرىنى، يەنى يەھۇدىيلارنى ئايىمىغان خۇدا سىلەرنىمۇ ئايىمايدۇ. ²²بۇنىڭدىن خۇدانىڭ مېھرىبانلىقىنى، شۇنداقلا ئۇنىڭ ھەم قاتتىق قول ئىكەنلىكىنى كۆرۈۋالغىلى بولىدۇ. ئۇ ئۆز يولىدىن چەتنىگەنلەرگە قاتتىق قولدۇر. لېكىن سىلەر ئۇنىڭ مېھرىبانلىقىغا سەل قارىمىساڭلار، ئۇ سىلەرگە داۋاملىق مېھرىباندۇر. ئۇنداق بولمىغاندا، سىلەرمۇ كېسىپ تاشلىنىسىلەر. ²³يەھۇدىيلار ئېتىقادسىزلىقىدىن ۋاز كېچىپ، ئەيسا مەسىھكە ئېتىقاد قىلسا، ئۇلارمۇ ئەسلىدىكى دەرەخكە ئۇلىنىدۇ. چۈنكى خۇدا ئۇلارنى قايتا ئۇلاشقا قادىردۇر. ²⁴يەھۇدىي ئەمەس سىلەر ياۋا زەيتۇن دەرىخىدىن كېسىپ ئېلىنىپ، تەبىئەتنىڭ قانۇنىيىتىگە خىلاپ ھالدا ئۆستۈرۈلگەن زەيتۇن دەرىخىگە ئۇلانغان يەردە، ئەسلىدىكى شاخلارنىڭ ئۆز دەرىخىگە ئۇلىنىشى تېخىمۇ ئاسان ئەمەسمۇ؟

خۇدانىڭ مېھرىبانلىقى پۈتكۈل ئىنسانلار ئۈچۈندۇر

²⁵قېرىنداشلار، ئۆزۈڭلارنى يەھۇدىيلاردىن ئۈستۈن تۇتۇشتىن ساقلىنىشىڭلار ئۈچۈن مۇنداق بىر سىردىن خەۋەرسىز قېلىشىڭلارنى خالىمايمەن. بۇ سىر بولسا، بىر قىسىم ئىسرائىللار خۇدا ئەۋەتكەن قۇتقۇزغۇچىنى ھازىرغىچە تەرسالىق بىلەن رەت قىلىپ كەلمەكتە. بىراق بۇ ئەھۋال پەقەتلا قۇتقۇزۇلغان يەھۇدىي ئەمەسلەرنىڭ سانى تولۇقلانغۇچە داۋاملىشىدۇ. ²⁶كېيىن پۈتۈن ئىسرائىللار قۇتقۇزۇلىدۇ. بۇ ھەققىدە مۇقەددەس يازمىلاردا مۇنداق يېزىلغاندۇر:

«قۇتقۇزغۇچى سىئوندىن كېلىپ،

ياقۇپنىڭ ئەۋلادلىرىنىڭ رەزىللىكلىرىنى يوقىتىدۇ.»

²⁷«بۇ مېنىڭ ئۇلار بىلەن تۈزىدىغان ئەھدەمدۇر،

ئۇ چاغدا ئۇلارنىڭ گۇناھىنى كۆتۈرۈۋېتىمەن.»

²⁸يەھۇدىيلار خۇش خەۋەرنى رەت قىلغانلىقى ئۈچۈن، خۇداغا دۈشمەن بولۇپ قالدى. بۇ ئەھۋال يەھۇدىي ئەمەس سىلەرگە كۆپ مەنپەئەت يەتكۈزدى. لېكىن يەھۇدىيلار خۇدانىڭ تاللىغان خەلقىدۇر. خۇدا ئۇلارنىڭ ئەجدادلىرى سەۋەبىدىن ئۇلارنى يەنىلا سۆيىدۇ. ²⁹چۈنكى خۇدا ئۆزى بەرگەن سوۋغاتلىرىنى ۋە چاقىرىقىنى قايتۇرۇۋالمايدۇ. ³⁰يەھۇدىي ئەمەس سىلەر بىر چاغلاردا خۇداغا ئىتائەت قىلمايتتىڭلار. لېكىن يەھۇدىيلار خۇداغا ئىتائەتسىزلىك قىلغانلىقى ئۈچۈن، سىلەر ھازىر خۇدانىڭ رەھىم-شەپقىتىگە ئېرىشتىڭلار. ³¹يەھۇدىيلار بولسا خۇداغا ئىتائەت قىلماي كېلىۋاتىدۇ. لېكىن خۇدا سىلەرگە رەھىم-شەپقەت كۆرسەتكەندەك، يەھۇدىيلارغىمۇ ھەم رەھىم-شەپقەت كۆرسىتىدۇ. ³²چۈنكى خۇدا رەھىم-شەپقىتىنى پۈتكۈل ئىنسانىيەتكە كۆرسىتىش ئۈچۈن يەھۇدىيلار ۋە يەھۇدىي ئەمەسلەرنى ئىتائەتسىزلىكىگە قويۇۋەتتى.

خۇداغا مەدھىيە

³³ئېھ، خۇدانىڭ ئەقىل-پاراسىتى ۋە ئىلىم-ھېكمىتى نېمىدېگەن مول، نېمىدېگەن چەكسىز-ھە! ئۇنىڭ ھۆكۈملىرىنى كىممۇ چۈشىنەلىسۇن؟ ئۇنىڭ يوللىرىنى كىممۇ ئويلاپ يېتەلىسۇن؟

³⁴«كىم پەرۋەردىگارنىڭ ئوي-پىكرىنى بىلەلىسۇن؟

كىم ئۇنىڭ مەسلىھەتچىسى بولالىسۇن؟»

³⁵«كىم ئۇنىڭغا بىر نەرسە بېرىپ،

ئۇنى قەرزدار قىلالىسۇن؟»

³⁶ھېچكىم! چۈنكى پەرۋەردىگارىمىز بارلىق مەۋجۇداتنىڭ ياراتقۇچىسىدۇر، بارلىق مەۋجۇدات ئۇ ئارقىلىق مەۋجۇت بولۇپ تۇرىدۇ ۋە ئۇنىڭ ئۈچۈن مەۋجۇت بولىدۇ. بارلىق شان-شەرەپ مەڭگۈ ئۇنىڭغا مەنسۇپ بولغاي، ئامىن!

12

ئۆزىنى خۇداغا بېغىشلاش

¹شۇڭا، ئەي قېرىنداشلار، خۇدا بىزگە شۇنداق رەھىم-شەپقەت كۆرسەتكەنىكەن، ئۆزۈڭلارنى خۇداغا ئۇنى خۇرسەن قىلىدىغان پاك ۋە تىرىك قۇربانلىق سۈپىتىدە بېغىشلىشىڭلارنى ئۆتۈنىمەن. مانا بۇ سىلەرنىڭ خۇداغا قىلىدىغان ھەقىقىي ئىبادىتىڭلاردۇر. ²بۇ دۇنيانىڭ ئېقىملىرىغا ئەگىشىپ يۈرمەڭلار. ئوي-پىكرىڭلارنىڭ ئۈزلۈكسىز يېڭىلىنىشىغا ئەگىشىپ، ئۆزگىرىڭلار. شۇندىلا خۇدانىڭ ئىرادىسىنى چۈشىنەلەيسىلەر، يەنى نېمىنىڭ ياخشى ۋە مۇكەممەل ئىكەنلىكىنى ھەم نېمىنىڭ خۇدانى خۇرسەن قىلىدىغانلىقىنى بىلەلەيسىلەر.

³خۇدانىڭ ماڭا ئاتا قىلغان مېھىر-شەپقىتى بىلەن سىلەرگە شۇنى ئېيتىمەنكى، سىلەر ئۆزۈڭلارنى يۇقىرى چاغلىماڭلار. ئەكسىچە، ئېغىر-بېسىقلىق بىلەن خۇدا سىلەرگە بەرگەن ئېتىقاد جەھەتتىكى قابىلىيىتىڭلارغا قاراپ، ئۆزۈڭلارنى دەڭسەپ كۆرۈڭلار. ⁴بىزنىڭ تېنىمىز كۆپلىگەن ئەزالاردىن تەركىب تاپقان ھەمدە ھەربىر ئەزايىمىزنىڭ ئوخشاش بولمىغان رولى بار. ⁵شۇنىڭغا ئوخشاش، بىز ئېتىقادچىلار كۆپ بولساقمۇ، ئەيسا مەسىھكە مەنسۇپ بولۇش ئارقىلىق ھەممىمىز بىر تەن بولۇپ، بىر-بىرىمىزگە باغلىنىپ تۇرىمىز. ⁶ھەربىرىمىزدە خۇدانىڭ بىزگە ئاتا قىلغان مېھىر-شەپقىتىگە ئاساسەن ئوخشىمىغان قابىلىيەتلەر بار. ئەگەر خۇدانىڭ سىلەرگە بەرگەن قابىلىيىتى خۇدانىڭ ۋەھىيسىنى يەتكۈزۈش بولسا، ۋەھىينى خۇداغا بولغان ئىشەنچىڭلارغا ئاساسەن يەتكۈزۈڭلار. ⁷خۇدانىڭ سىلەرگە بەرگەن قابىلىيىتى باشقىلارغا خىزمەت قىلىش بولسا، ياخشى خىزمەت قىلىڭلار؛ خۇدا توغرىسىدا تەلىم بېرىش بولسا، ياخشى تەلىم بېرىڭلار؛ ⁸رىغبەتلەندۈرۈش بولسا، رىغبەتلەندۈرۈڭلار؛ ئىئانە بېرىش بولسا، سېخىيلىق بىلەن ئىئانە بېرىڭلار؛ باشلامچىلىق قىلىش بولسا، مەسئۇلىيەتچانلىق بىلەن باشلامچىلىق قىلىڭلار؛ رەھىم قىلىش بولسا، خۇشاللىق بىلەن رەھىم قىلىڭلار.

⁹مېھىر-مۇھەببىتىڭلار سەمىمىي بولسۇن. يامانلىقتىن يىرگىنىڭلار، ياخشى ئىشلاردا چىڭ تۇرۇڭلار. ¹⁰بىر-بىرىڭلارنى قېرىنداشلارچە سۆيۈڭلار، باشقىلارنى ئۆزۈڭلاردىن يۇقىرى كۆرۈپ، ئۇلارنى ھۆرمەتلەڭلار. ¹¹قىزغىنلىقىڭلار سوۋۇپ كەتمىسۇن. ئەكسىچە، ئوتتەك قىزغىن قەلبىڭلار بىلەن رەببىمىزگە خىزمەت قىلىڭلار. ¹²ئۈمىد ئىچىدە شاد-خۇرام ياشاڭلار، قىيىنچىلىقلارغا بەرداشلىق بېرىڭلار. ھەر ۋاقىت دۇئا قىلىڭلار. ¹³ئېتىقادچىلار ئارىسىدىن ئېھتىياجى چۈشكەنلەرگە ياردەم قىلىڭلار. باشقىلارغا دائىم مېھماندوست بولۇڭلار.

¹⁴سىلەرگە زىيانكەشلىك قىلغۇچىلارغا بەخت تىلەڭلار. ئۇلارغا پەقەت بەخت تىلەڭلاركى، ئۇلارنى قارغىماڭلار. ¹⁵خۇشال بولغانلار بىلەن بىرگە خۇشال بولۇڭلار، قايغۇرغانلار بىلەن بىرگە قايغۇرۇڭلار. ¹⁶ئۆزئارا ئىناق ئۆتۈڭلار، مەغرۇرلانماڭلار. تۆۋەن تەبىقىدىكى كىشىلەر بىلەن بېرىش-كېلىش قىلىڭلار، ھەرگىز بىلەرمەنلىك قىلماڭلار.

¹⁷ھېچكىمنىڭ يامانلىقىغا يامانلىق بىلەن جاۋاب قايتۇرماڭلار، كۆپچىلىك ياخشى دەپ قارىغان ئىشلارنى كۆڭۈل قويۇپ قىلىڭلار. ¹⁸ئىمكانىيەتنىڭ بارىچە كۆپچىلىك بىلەن ئىناق ئۆتۈڭلار. ¹⁹قەدىرلىك دوستلار، ئىنتىقام ئالماڭلار، بۇنى خۇداغا تاپشۇرۇڭلار. چۈنكى مۇقەددەس يازمىلاردا مۇنداق يېزىلغان: «پەرۋەردىگار دەيدۇكى، ئىنتىقام ئالغۇچى مەندۇرمەن، مەن چوقۇم ئىنتىقام ئالىمەن.» ²⁰مۇقەددەس يازمىلاردا يەنە مۇنداق يېزىلغان: «دۈشمىنىڭ ئاچ بولسا، ئۇنى تويدۇر، ئۇسسىغان بولسا، سۇ بەر. خىجالەتتە قالدۇرىسەن ئۇنى شۇندا.» سىلەرمۇ ئىنتىقام ئېلىشنىڭ ئورنىغا شۇنداق قىلىڭلار. ²¹دېمەك، يامانلىق ئالدىدا تىز پۈكمەڭلار، يامانلىقنى ياخشىلىق بىلەن يېڭىڭلار.

13

ھۆكۈمەت ئالدىدىكى مەسئۇلىيىتىمىز

¹ھەممە ئادەم ھۆكۈمەتكە بويسۇنۇشى كېرەك. چۈنكى ھەرقانداق ھاكىمىيەت خۇدادىن كەلگەن ھەم ھۆكۈمەتنى خۇدا ئۆزى تىكلىگەن. ²شۇنىڭ ئۈچۈن ھۆكۈمەتكە قارشىلىق قىلغۇچىلار خۇدانىڭ ئورۇنلاشتۇرۇشىغا قارشىلىق قىلغان بولىدۇ. بۇنداق قارشىلىق قىلغۇچىلار ھۆكۈمەت تەرىپىدىن جازاغا تارتىلىدۇ. ³توغرا يولدا ماڭغانلار ھۆكۈمەت ئەمەلدارلىرىدىن قورقمايدۇ. لېكىن يامان يولدا ماڭغانلار ئۇنىڭدىن قورقىدۇ. ھۆكۈمەت ئەمەلدارلىرىدىن قورقۇشنى خالىمايمەن دېسەڭ، ئۇنداقتا توغرا يولدا ماڭ. ئۇ چاغدا ھۆكۈمەت ئەمەلدارلىرىنىڭ ماختىشىغا سازاۋەر بولىسەن. ⁴چۈنكى ھۆكۈمەت ئەمەلدارلىرى خۇدانىڭ خىزمەتكارلىرى بولۇپ، ئۇلار سېنىڭ مەنپەئەتىڭ ئۈچۈن ئىشلەيدۇ. لېكىن يامان يولدا ماڭساڭ، ئەلۋەتتە قورقۇشۇڭ كېرەك. چۈنكى ھۆكۈمەت ئەمەلدارلىرىنىڭ جازالاش ھوقۇقى بار-دە! ئۇلار خۇدانىڭ خىزمەتكارلىرى بولۇپ، يامان يولدا ماڭغۇچىلارنى جازالاشقا تەيىنلەنگەن. ⁵شۇنىڭ ئۈچۈن ھۆكۈمەت ئەمەلدارلىرىغا بويسۇنۇش كېرەك. بۇ پەقەت جازالىنىشتىن ساقلىنىشىڭلار ئۈچۈنلا ئەمەس، بەلكى ئۆزۈڭلارنىڭ ۋىجدانى ئۈچۈندۇر. ⁶باج تاپشۇرۇشۇڭلارنىڭ سەۋەبىمۇ مانا شۇدۇر. ھۆكۈمەت ئەمەلدارلىرى باج ئىشلىرىنى باشقۇرىدىغان خۇدانىڭ خىزمەتكارلىرىدۇر. ⁷ھەركىمگە ئۆزىگە تېگىشلىك ھەققىنى تۆلەڭلار. غەللە-پاراق يىغقۇچىغا غەللە-پاراقنى، باج يىغقۇچىغا باجنى تاپشۇرۇڭلار، ھۆرمەت قىلىشقا تېگىشلىك بولغانلارنى ھۆرمەت قىلىڭلار، ئىززەتلەشكە تېگىشلىك بولغانلارنى ئىززەتلەڭلار.

باشقىلار ئالدىدىكى مەسئۇلىيىتىمىز

⁸بىر-بىرىڭلارغا مېھىر-مۇھەببەت كۆرسىتىشتە ئۆزئارا قەرزدار بولغاندىن باشقا ھېچكىمگە قەرزدار بولماڭلار. باشقىلارنى سۆيگەن كىشى تەۋرات قانۇنىنىڭ تەلىپىنى ئەمەلگە ئاشۇرغان بولىدۇ. ⁹«زىنا قىلماڭلار، قاتىللىق قىلماڭلار، ئوغرىلىق قىلماڭلار، باشقىلارنىڭ مال-مۈلۈكلىرىگە كۆز قىرىڭلارنى سالماڭلار» دېگەن پەرزلەر ۋە باشقا پەرزلەر «باشقىلارنى ئۆزۈڭلارنى سۆيگەندەك سۆيۈڭلار» دېگەن ئەمرگە يىغىنچاقلانغاندۇر. ¹⁰باشقىلارنى سۆيگەن كىشى ئۇلارغا يامانلىق قىلمايدۇ. مېھىر-مۇھەببەتلىك بولۇش تەۋرات قانۇنىنىڭ تەلىپىنى ئەمەلگە ئاشۇرغانلىقتۇر.

¹¹ھازىر بىز مۇھىم بىر دەۋردە ياشاۋاتقانلىقىمىزنى بىلىپ، بۇلارنى سىلەرگە دەۋاتىمەن. ئۇيقۇدىن ئويغىنىدىغان ۋاقتىڭلار يېتىپ كەلدى.

٪٪ چۈنكى بىزنىڭ ئۈزۈل-كېسىل قۇتقۇزۇلۇشىمىز ئەيسا مەسىھكە دەسلەپكى ئېتىقاد قىلغان ۋاقتىمىزغا قارىغاندا، تېخىمۇ يېقىنلاپ قالدى.

٪

چۈنكى ئەيسا مەسىھكە دەسلەپكى ئېتىقاد قىلغان ۋاقتىمىزغا قارىغاندا، بىزنىڭ ئۈزۈل-كېسىل قۇتقۇزۇلۇشىمىزنىڭ ۋاقتى تېخىمۇ يېقىنلاپ قالدى.

¹²قاراڭغۇ كېچە ئۆتۈپ كەتتى، كۈندۈز، يەنى ئەيسا مەسىھنىڭ قايتىپ كېلىدىغان كۈنى يېقىنلاپ قالدى. شۇڭا قاراڭغۇلۇقنىڭ ئىشلىرىنى تاشلاپ، يورۇقلۇقنىڭ ساۋۇتىنى كىيىڭلار. ¹³ئەيش-ئىشرەت ۋە شارابخورلۇققا، جىنسىي ئەخلاقسىزلىق ۋە بۇزۇقچىلىق، ئۇرۇشقاقلىق ۋە ھەسەتخورلۇققا بېرىلمەڭلار. يورۇقلۇقتىكى كىشىلەردەك پاك ھايات كەچۈرۈڭلار. ¹⁴ئەيسا مەسىھنىڭ تەبىئىتىنى ئۆزۈڭلارغا ئۆزلەشتۈرۈڭلار. گۇناھكار تەبىئىتىڭلاردىكى ئارزۇ-ھەۋەسلەرنى قاندۇرۇشنى ئويلىماڭلار.

14

قېرىنداشلارنى ئەيىبلىمەڭلار

¹ئېتىقادى ئاجىز قېرىندىشىڭلارنى قوبۇل قىلىڭلار^*، ئوخشىمىغان پىكىرلەر ئۈستىدە تالاش-تارتىش قىلماڭلار. ²بەزى ئېتىقادچىلار ھەرقانداق يېمەكلىكلەرنى يېيىشكە بولىدىغانلىقىغا ئىشىنىدۇ. لېكىن بەزىلەرنىڭ ئېتىقادى ئاجىز بولغانلىقى ئۈچۈن، گۆش يېمەيدۇ. ³ھەرقانداق يېمەكلىكلەرنى يەيدىغانلار گۆش يېمەيدىغانلارنى كەمسىتمىسۇن، ھەمدە گۆش يېمەيدىغانلار ھەرقانداق يېمەكلىكلەرنى يەيدىغانلارغا ھۆكۈم قىلمىسۇن. چۈنكى خۇدا ئۇلارنى قوبۇل قىلغاندۇر. ⁴سەن باشقىلارنىڭ خىزمەتكارىغا ھۆكۈم قىلغۇدەك كىم ئىدىڭ؟ ئۇنىڭ ۋەزىپىسىنى ياخشى ئادا قىلغان ياكى قىلمىغانلىقىغا خوجايىنى ھۆكۈم قىلسۇن. خىزمەتكار چوقۇم ۋەزىپىسىنى ياخشى ئادا قىلىدۇ، چۈنكى پەرۋەردىگار ئۇنىڭ ۋەزىپىسىنى ئادا قىلدۇرۇشقا قادىردۇر.

⁵بەزىلەر مەلۇم كۈنلەرنى باشقا كۈنلەردىن مۇھىم دەپ قارايدۇ،^* يەنە بەزىلەر ھەممە كۈننى ئوخشاش دەپ قارايدۇ. بۇ ئىشتا ھەركىم ئۆز ۋىجدانى بويىچە قارار چىقارسۇن. ⁶بەزىلەر مەلۇم بىر كۈننى قەدىرلەپ، رەببىمىزگە بولغان ھۆرمىتىنى ئىپادىلەيدۇ. يەنە بەزىلەر، يەنى ھەرقانداق يېمەكلىكلەرنى يەيدىغانلار يېگەن يېمەكلىكلىرى ئارقىلىق ئۆزىنىڭ رەببىمىزگە بولغان ھۆرمىتىنى ئىپادىلەيدۇ. چۈنكى ئۇلار خۇدا بەرگەن رىزقى ئۈچۈن شۈكۈر ئېيتىدۇ. گۆش يېمەيدىغانلارمۇ خۇدا بەرگەن رىزقى ئۈچۈن خۇداغا شۈكۈر ئېيتىدۇ. ⁷ھېچقايسىمىز ئۆزىمىز ئۈچۈنلا ياشىمايمىز ۋە ئۆزىمىز ئۈچۈنلا ئۆلمەيمىز. ⁸بەلكى ياشىساقمۇ رەببىمىز ئۈچۈن ياشايمىز، ئۆلسەكمۇ رەببىمىز ئۈچۈن ئۆلىمىز. قىسقىسى، قانداقلا بولساق، رەببىمىزگە مەنسۇپتۇرمىز. ⁹ئەيسا مەسىھ ھەم ئۆلگەنلەرنىڭ ھەم تىرىكلەرنىڭ رەببى بولۇش ئۈچۈن ئۆلۈپ تىرىلدى. ¹⁰ئۇنداقتا، گۆش يېمەيدىغان سەن نېمە ئۈچۈن ھەممە يېمەكلىكلەرنى يەيدىغان قېرىندىشىڭغا ھۆكۈم قىلىسەن؟ ھەممە يېمەكلىكلەرنى يەيدىغان سەنمۇ نېمە ئۈچۈن گۆش يېمەيدىغان قېرىندىشىڭنى كەمسىتىسەن؟ ھەممىمىزنىڭ خۇدانىڭ ھۆكۈم تەختىنىڭ ئالدىدا ھېساب بېرىدىغانلىقىمىزنى بىلمەمسەن؟ ¹¹بۇ ھەققىدە مۇقەددەس يازمىلاردا مۇنداق يېزىلغاندۇر:

«پەرۋەردىگار مۇنداق دەيدۇ:

‹مەن پەرۋەردىگار مەڭگۈلۈك مەۋجۇتلۇقۇم بىلەن شۇنداق قەسەم قىلىمەنكى،

پۈتكۈل ئىنسان ماڭا تىزلىنىپ سەجدە قىلىدۇ،

پۈتكۈل ئىنسان مېنىڭ خۇدا ئىكەنلىكىمنى ئېتىراپ قىلىدۇ.›»

¹²دېمەك، ھەربىرىمىز خۇدا ئالدىدا ھېساب بېرىمىز.

ھەربىر ئادەم ۋىجدان بىلەن ياشىشى كېرەك

¹³شۇنىڭ ئۈچۈن بىر-بىرىمىزگە ھۆكۈم قىلىشنى توختىتايلى. ئەكسىچە، قېرىنداشلىرىمىزغا توسالغۇ بولماسلىققا ياكى ئۇلار پۇتلىشىپ يىقىلىدىغان تاش بولماسلىققا نىيەت قىلايلى. ¹⁴رەببىمىز ئەيساغا مەنسۇپ بولغانلىقىمىز ئۈچۈن، مەن شۇنىڭغا ھەقىقىي ئىشىنىمەنكى، ھەرقانداق يېمەكلىك ھارام ئەمەستۇر. لېكىن مەلۇم يېمەكلىكنى ھارام دەپ قارىغان كىشى ئۈچۈن ئۇ يېمەكلىك ھارامدۇر. ¹⁵ئەگەر سىلەر يېمەكلىك سەۋەبىدىن ئېتىقادى ئاجىز بولغان قېرىندىشىڭلارنىڭ كۆڭلىنى ئاغرىتقان بولساڭلار، مېھىر-مۇھەببەت يولىدا ماڭمىغان بولىسىلەر. سىلەر بۇ قېرىندىشىڭلارنى يېمەكلىك سەۋەبىدىن نابۇت قىلماڭلار. چۈنكى ئەيسا مەسىھ ئۇنىڭ ئۈچۈنمۇ ئۆز جېنىنى پىدا قىلغان. ¹⁶شۇنداق بولغاندا، سىلەر ياخشى دەپ قارىغان ئىشىڭلاردا تەنقىدكە ئۇچرىمايسىلەر. ¹⁷چۈنكى خۇدانىڭ پادىشاھلىقىدا يېمەك-ئىچمەك قائىدىلىرىگە رىئايە قىلىپ ياشاش مۇھىم بولماستىن، بەلكى ھەققانىيلىق، ئىناقلىق ۋە مۇقەددەس روھ ئاتا قىلغان شاد-خۇراملىق ئىچىدە ياشاش مۇھىمدۇر. ¹⁸بۇنداق ياشاش بىلەن ئەيسا مەسىھكە خىزمەت قىلغان كىشى خۇدانى خۇرسەن قىلىدۇ ۋە ئىنسانلارنىڭ ماختىشىغا سازاۋەر بولىدۇ.

¹⁹شۇنىڭ ئۈچۈن ئۆزىمىزنى ئىناقلىقنى ئىلگىرى سۈرىدىغان ۋە بىر-بىرىمىزنىڭ ئېتىقادىنى مۇستەھكەملەيدىغان ئىشلارغا ئاتايلى. ²⁰يېمەكلىك سەۋەبىدىن خۇدانىڭ ئىشلىرىنى بۇزمايلى. ئەلۋەتتە، ھەممە يېمەكلىك ھالالدۇر. بىراق بىر ئادەم ئۆزىنىڭ يېمەكلىكى سەۋەبىدىن باشقىلارنىڭ گۇناھ ئۆتكۈزۈشىگە سەۋەبچى بولۇپ قالسا، بۇ دۇرۇس ئەمەستۇر. ²¹شۇنىڭ ئۈچۈن گۆش يېيىشىڭلار، شاراب ئىچىشىڭلار، شۇنداقلا باشقا ئىشلارنى قىلىشىڭلار قېرىندىشىڭلارنىڭ كۆڭلىنى ئاغرىتسا، بۇ ئىشلارنى قىلمىغىنىڭلار تۈزۈك. ²²سىلەرنىڭ قىلىۋاتقان ئىشىڭلارنىڭ توغرىلىقىغا بولغان ئىشەنچىڭلار ئۆزۈڭلار بىلەن خۇدا ئوتتۇرىسىدا بولسۇن. ئۆزىنىڭ توغرا دەپ قىلىۋاتقان ئىشىدا ئۆزىنى ئەيىبلىمىگەن ئادەم نېمىدېگەن بەختلىك-ھە! ²³لېكىن بىرەر يېمەكلىككە شەك كەلتۈرۈپ تۇرۇپ، يەنە شۇ يېمەكلىكنى يېگەن كىشى ۋىجدانىنىڭ ئەيىبلىشىگە ئۇچرايدۇ. چۈنكى ئۇ كىشى ئۆزى يېگەن يېمەكلىكنىڭ توغرا ئىكەنلىكىگە ئىشەنچ قىلالمىغاندۇر. توغرا ئىكەنلىكىگە ئىشەنچ يوق ھالدا قىلىنغان ھەرقانداق ئىش گۇناھتۇر.

15

ئۆزىمىزنى قانائەتلەندۈرۈشنىلا ئويلىمايلى

¹ئېتىقادىمىز كۈچلۈك بولغان بىزلەر ھەرقانداق ئىش قىلغاندا، ئۆزىمىزنىلا قانائەتلەندۈرۈشنى ئويلىماستىن، بەلكى ئېتىقادى ئاجىز بولغان قېرىنداشلىرىمىزغىمۇ كۆڭۈل بۆلۈشىمىز كېرەك. ²ھەممىمىز قېرىنداشلىرىمىزنىڭ مەنپەئەتىنى ئويلاپ، ئۇلارنىڭ ئېتىقادىنى مۇستەھكەملەشكە تىرىشايلى. ³ئەيسا مەسىھمۇ ئۆزىنى ئەمەس، خۇدائاتىسىنى خۇرسەن قىلىشنى ئويلىدى. بۇ توغرىسىدا مۇقەددەس يازمىلاردا مۇنداق دېيىلگەن: «ئى خۇدا، ساڭا ھاقارەت قىلغانلارنىڭ ھاقارەتلىرى باستى مېنىڭ ئۈستۈمنى.» ⁴مۇقەددەس يازمىلاردا يېزىلغان ھەممە سۆزلەر بىزنىڭ تەلىم ئېلىشىمىز ئۈچۈن يېزىلغاندۇر. بىز مۇقەددەس يازمىلار ئاتا قىلىدىغان سەۋر-تاقەت ۋە تەسەللى ئارقىلىق ئۈمىدكە ئىگە بولىمىز. ⁵سەۋر-تاقەت ۋە رىغبەت ئاتا قىلىدىغان خۇدا سىلەرنىڭ ئەيسا مەسىھنى ئۈلگە قىلىپ، ئۆزئارا ئىناق ياشىشىڭلار ئۈچۈن ياردەم قىلغاي. ⁶شۇنىڭ ئۈچۈن سىلەر خۇدانى، يەنى رەببىمىز ئەيسا مەسىھنىڭ ئاتىسىنى بىر نىيەت ۋە بىر مەقسەت بىلەن بىرلىكتە ئۇلۇغلىغايسىلەر.

بىر-بىرىڭلارنى قوبۇل قىلىڭلار

⁷ئەيسا مەسىھ سىلەرنى قوبۇل قىلغىنىدەك، سىلەرمۇ بىر-بىرىڭلارنى قوبۇل قىلىڭلار. شۇنداق قىلساڭلار، خۇداغا شان-شەرەپ كەلتۈرىسىلەر. ⁸سىلەرگە شۇنى ئېيتماقچىمەنكى، ئەيسا مەسىھ خۇدانىڭ راستچىل ۋە ئۆز ۋەدىسىدە، يەنى ئىبراھىم، ئىسھاق ۋە ياقۇپلارغا قىلغان ۋەدىسىدە تۇرغانلىقىنى كۆرسىتىش ئۈچۈن يەھۇدىيلارنىڭ خىزمەتكارى بولدى. ⁹ئەيسا مەسىھ يەھۇدىي ئەمەسلەرنىڭمۇ خۇدانىڭ مېھرىبانلىقىنى كۆرۈپ، خۇدانى مەدھىيەلىشى ئۈچۈن شۇنداق قىلدى. بۇ خۇددى مۇقەددەس يازمىلاردا: «ساڭا رەھمەت ئېيتىمەن ياتلار ئالدىدا، مەدھىيە كۈيى ياڭرىتىمەن نامىڭغا» دېگىنىدەك بولدى. ¹⁰مۇقەددەس يازمىلارنىڭ بىر يېرىدە: «ئەي باشقا ئەللەر، خۇدانىڭ تاللىغان خەلقى بىلەن بىرگە شاد-خۇرام بولۇڭلار!» دېيىلگەن بولسا، ¹¹يەنە بىر يېرىدە: «ئەي ئەللەر، مەدھىيەلەڭلار پەرۋەردىگارنى، ئەي پۈتكۈل خەلقلەر، ئالقىشلاڭلار خۇدانى» دېيىلگەن. ¹²يەشايا پەيغەمبەرمۇ مۇقەددەس يازمىلاردا مۇنداق دېگەن:

«يىشاينىڭ^* ئەۋلادلىرىدىن بىرى چىقىپ،

باشقا ئەللەرگە ھۆكۈمرانلىق قىلىدۇ.

يەھۇدىي ئەمەسلەر ئۇنىڭغا ئۈمىد باغلايدۇ.»

¹³ئېتىقاد يولىدا ماڭغىنىڭلاردا، ئۈمىدنىڭ مەنبەسى بولغان خۇدا قەلبىڭلارنى شاد-خۇراملىق ۋە تىنچ-ئامانلىققا تولدۇرغاي! شۇنىڭ بىلەن سىلەر مۇقەددەس روھنىڭ كۈچ-قۇدرىتى ئارقىلىق ئۈمىدكە تولىسىلەر.

پاۋلۇسنىڭ ئۆز خىزمىتى توغرىسىدا سۆزلىگەنلىرى

¹⁴قېرىنداشلار، مەن سىلەرنىڭ كۆڭلۈڭلارنىڭ ياخشىلىققا ۋە بىلىمگە تولغانلىقىغا، شۇنداقلا بىر-بىرىڭلارغا نەسىھەت قىلالايدىغانلىقىڭلارغا چوڭقۇر ئىشىنىمەن. ¹⁵شۇنداق بولسىمۇ، بەزى ئىشلارنى سىلەرنىڭ سەمىڭلارغا سېلىش ئۈچۈن بۇ خېتىمنى جۈرئەتلىك ھالدا ئوچۇق يازدىم. مەن خۇدانىڭ ماڭا ئاتا قىلغان مېھىر-شەپقىتى بىلەن ¹⁶يەھۇدىي ئەمەسلەر ئۈچۈن ئەيسا مەسىھكە خىزمەتكار بولدۇم. خۇش خەۋىرىنى يەتكۈزۈش خىزمىتىدە خۇددى روھانىيلار خۇدانىڭ خىزمىتىنى قىلغاندەك خىزمەت قىلىۋاتىمەن. خىزمىتىمنىڭ نەتىجىسىدە يەھۇدىي ئەمەسلەر مۇقەددەس روھ ئارقىلىق پاكلىنىپ، خۇدانى خۇرسەن قىلىدىغان ھەدىيە سۈپىتىدە خۇداغا سۇنۇلىدۇ.

¹⁷شۇڭا ئەيسا مەسىھكە تايىنىپ، خۇدا ئۈچۈن قىلغان خىزمىتىمدىن پەخىرلىنىمەن. ^18‏-19يەھۇدىي ئەمەسلەرنىڭ خۇداغا ئىتائەت قىلىشى ئۈچۈن ئەيسا مەسىھنىڭ مەن ئارقىلىق قىلغان ئىشلىرىدىن باشقا ئىشلار ھەققىدە سۆزلەشكە جۈرئەت قىلالمايمەن. يەھۇدىي ئەمەسلەر مېنىڭ ئېيتقان سۆزلىرىم، قىلغان ئىشلىرىم ۋە كۆرسەتكەن مۆجىزىلىرىم ئارقىلىق مۇقەددەس روھنىڭ كۈچ-قۇدرىتىنى كۆرۈپ، خۇش خەۋەرنى قوبۇل قىلدى. مەن يېرۇسالېمدىن ئىللىرىكۇم ئۆلكىسىگىچە بولغان ھەممە يەردە ئەيسا مەسىھ توغرىسىدىكى خۇش خەۋەرنى تارقاتتىم.

²⁰باشقا كىشىلەر سالغان ئۇلنىڭ ئۈستىگە ئۆي سېلىپ سالماسلىق ئۈچۈن، ئەيسا مەسىھنىڭ نامى ئەزەلدىن ئاڭلانمىغان يەرلەردە خۇش خەۋەرنى تارقىتىشقا تىرىشىپ كەلدىم. ²¹بۇ توغرىسىدا مۇقەددەس يازمىلاردا: «خۇدا ھەققىدىكى خۇش خەۋەرگە ئىگە بولمىغانلار ئۇنى تونۇيدۇ، خۇش خەۋەرنى ئاڭلىمىغانلار ئاڭلاپ چۈشىنىدۇ» دەپ يېزىلغاندۇر.

پاۋلۇسنىڭ رىمغا بېرىش پىلانى

²²يېنىڭلارغا بېرىشنى كۆپ قېتىم ئويلىغان بولساممۇ، لېكىن مانا مۇشۇ خىزمەتلىرىم سەۋەبىدىن بارالمىدىم. ^23‏-24ھازىر بۇ يەرلەردە خۇش خەۋەر يەتكۈزۈش خىزمىتىنى ئورۇنداپ بولدۇم. ئۇنىڭ ئۈستىگە، كۆپ يىللاردىن بېرى سىلەرنى يوقلاپ بېرىش ئارزۇيۇم بار ئىدى. شۇڭا مەن ئىسپانىيەگە بېرىش سەپىرىمدە يول ئۈستىدە سىلەرگە يولۇققاچ، سىلەر بىلەن بىر مەزگىل بىرگە تۇرماقچىمەن. ئاندىن سىلەرنىڭ ماڭا ياردەم قىلىپ، مېنى يولغا سېلىپ قويۇشۇڭلارنى ئۈمىد قىلىمەن. ²⁵بىراق ھازىر يېرۇسالېمغا بېرىپ، ئۇ يەردىكى ئېتىقادچىلارغا ئىئانىنى تاپشۇرۇپ بېرىشىمگە توغرا كېلىۋاتىدۇ. ²⁶چۈنكى ماكېدونىيە ۋە يۇنان ئۆلكىلىرىدىكى ئېتىقادچىلار جامائىتى ئىئانە توپلاپ، يېرۇسالېمدىكى ئېتىقادچىلار ئارىسىدىكى يوقسۇللارغا ياردەم بېرىشنى لايىق كۆرگەنىدى. ²⁷ئۇلار بۇ ئىشنى ئۆز ئىختىيارى بىلەن قىلدى. ئەمەلىيەتتە، بۇ ئۇلارنىڭمۇ قەرزى ئىدى. چۈنكى يەھۇدىي ئەمەسلەر يەھۇدىيلارغا خاس بولغان روھىي جەھەتتىكى بەختتىن بەھرىمەن بولغانىكەن، ئۇنداقتا يەھۇدىي قېرىنداشلىرىمىزمۇ ئۇلارنىڭ ماددىي جەھەتتىكى ياردىمىگە ئېرىشىشكە لايىقتۇر. ²⁸مەن بۇ ئىئانىنى ئۇلارغا تىنچ-ئامان تاپشۇرۇپ بولغاندىن كېيىن، سىلەرگە يولۇقۇپ، ئاندىن ئىسپانىيەگە بارىمەن. ²⁹ماڭا مەلۇمكى، يېنىڭلارغا بارغىنىمدا، ئەيسا مەسىھ مەن ئارقىلىق سىلەرگە مول بەخت ئاتا قىلىدۇ.

³⁰قېرىنداشلار، سىلەرنىڭ خىزمىتىمنى قوللاش يۈزىسىدىن مەن ئۈچۈن چىن كۆڭلۈڭلاردىن خۇداغا دۇئا قىلىشىڭلارنى ئۆتۈنىمەن. رەببىمىز ئەيسا مەسىھكە مەنسۇپ بولغانلىقىمىز ۋە مۇقەددەس روھ ئاتا قىلغان مېھىر-مۇھەببەتكە ئىگە بولغانلىقىمىز ئۈچۈن، شۇنداق قىلغايسىلەر. ³¹مېنىڭ يەھۇدىيە ئۆلكىسىدىكى ئەيسا مەسىھكە ئېتىقاد قىلمىغانلارنىڭ زىيانكەشلىكىگە ئۇچرىماسلىقىم ۋە مەن ئالغاچ بارىدىغان بۇ ئىئانىنى يېرۇسالېمدىكى ئېتىقادچىلارنىڭ قوبۇل قىلىشى ئۈچۈن دۇئا قىلغايسىلەر. ³²شۇنداق قىلساڭلار، خۇدا بۇيرۇسا، شاد-خۇراملىق بىلەن يېنىڭلارغا بېرىپ، سىلەر بىلەن بىرگە خاتىرجەم ئارام ئالالايمەن. ³³ئامانلىق بەرگۈچى خۇدا ھەممىڭلارغا يار بولغاي، ئامىن!

16

پاۋلۇسنىڭ سالىمى

¹كېنھېرىيە شەھىرىدىكى ئېتىقادچىلار جامائىتىنىڭ خىزمەتچىسى بولغان سىڭلىمىز فىبىنى سىلەرگە تونۇشتۇراي. ²سىلەر ئۇنى رەببىمىزگە مەنسۇپ دەپ قاراپ، ئۇنى خۇدانىڭ مۇقەددەس خەلقىدە بولۇشقا تېگىشلىك قىزغىنلىق بىلەن كۈتۈۋالغايسىلەر. ئۇنىڭ سىلەردىن كۈتكەن ھەرقانداق ئېھتىياجىغا ياردەم قىلغايسىلەر. چۈنكى ئۇ نۇرغۇن كىشىلەرگە، شۇنىڭدەك ماڭىمۇ چوڭ ياردەم قىلغان.

³ئەيسا مەسىھكە خىزمەت قىلىش يولىدا بىرگە ئىشلىگەن خىزمەتداشلىرىم پرىسكىلا ۋە يولدىشى ئاكۋىلاغا سالام ئېيتقايسىلەر. ⁴ئۇلار مەن ئۈچۈن ئۆز ھاياتىنىڭ خېيىم-خەتەرگە ئۇچرىشىغا قارىمىدى. يالغۇز مەنلا ئەمەس، يەھۇدىي بولمىغان بارلىق ئېتىقادچىلار جامائىتىمۇ ئۇلاردىن مىننەتداردۇر. ⁵ئۇلارنىڭ ئۆيىدە جەم بولىدىغان ئېتىقادچىلار جامائىتىگىمۇ سالام ئېيتقايسىلەر.

ئاسىيا ئۆلكىسىدە بىرىنچى بولۇپ ئەيسا مەسىھكە ئېتىقاد قىلغان قەدىرلىك ئېپەنىتۇسكە سالام ئېيتقايسىلەر. ⁶سىلەر ئۈچۈن كۆپ ئەجىر سىڭدۈرگەن مەريەمگە سالام ئېيتقايسىلەر. ⁷زىنداندا مەن بىلەن بىرگە ياتقان يەھۇدىي قېرىنداشلىرىم بولغان ئاندرونىكۇس ۋە يۇنىيە خانىمغا سالام ئېيتقايسىلەر. ئۇلار ئەلچىلەر ئارىسىدا تونۇلغانلار بولۇپ، مەندىن بۇرۇن ئەيسا مەسىھكە ئېتىقاد قىلغاندۇر.

⁸رەببىمىزگە مەنسۇپ بولغان قەدىرلىك قېرىندىشىم ئامپىلىياتۇسقا سالام ئېيتقايسىلەر. ⁹ئەيسا مەسىھكە خىزمەت قىلىش يولىدا بىرگە ئىشلىگەن خىزمەتدىشىمىز ئۇربانۇس ۋە قەدىرلىك ستاخىسقا سالام ئېيتقايسىلەر. ¹⁰سىناقلاردىن ئۆتكەن، ئەيسا مەسىھكە باشتىن-ئاخىر سادىق بولۇپ كەلگەن ئاپېلىسقا سالام ئېيتقايسىلەر. ئارىستوۋۇلۇسنىڭ ئائىلىسىدىكى ئېتىقادچىلارغا سالام ئېيتقايسىلەر. ¹¹يەھۇدىي قېرىندىشىم ھىرودىيونغا، ناركىسنىڭ ئائىلىسىدىكىلەردىن رەببىمىزگە مەنسۇپ بولغانلارغا سالام ئېيتقايسىلەر.

¹²رەببىمىزنىڭ خىزمىتىدە جاپالىق ئىشلەۋاتقان ترىفېنا ۋە ترىفوسا خانىملارغا سالام ئېيتقايسىلەر. رەببىمىزنىڭ خىزمىتىدە جاپالىق ئىشلەۋاتقان قەدىرلىك دوستۇم پېرسىس خانىمغا سالام ئېيتقايسىلەر. ¹³رەببىمىزنىڭ خىزمىتىدە ئالاھىدە تونۇلغان رۇفۇسقا ۋە ئۇنىڭ ماڭا ئانىلىق مېھرىنى يەتكۈزگەن ئانىسىغا سالام ئېيتقايسىلەر. ¹⁴ئاسىنكرىتۇس، فىلىگون، ھېرمىس، پاتروۋاس، ھېرماس ۋە ئۇلار بىلەن دائىم جەم بولىدىغان قېرىنداشلارغا سالام ئېيتقايسىلەر. ¹⁵فىلولوگۇس ۋە يۇليا خانىمغا، نېرىيۇس ۋە ئۇنىڭ سىڭلىسىغا، ئولىمپاس ۋە ئۇلار بىلەن دائىم جەم بولىدىغان بارلىق ئېتىقادچىلارغا سالام ئېيتقايسىلەر. ¹⁶بىر-بىرىڭلار بىلەن قىزغىن سالاملىشىڭلار. بۇ يەردىكى ئەيسا مەسىھكە مەنسۇپ بولغان ھەممە جامائەتتىن سىلەرگە سالام.

ئاخىرقى نەسىھەت

¹⁷قېرىنداشلار، سىلەردىن شۇنى ئۆتۈنىمەنكى، سىلەر ئۆگەنگەن تەلىمگە زىت تەلىم بېرىش بىلەن ئاراڭلاردا بۆلۈنۈش ۋە ئېتىقادىڭلاردا تەۋرىنىش پەيدا قىلىدىغان كىشىلەردىن پەخەس بولۇڭلار، ئۇلاردىن يىراق تۇرۇڭلار. ¹⁸بۇنداق كىشىلەر رەببىمىز ئەيسا مەسىھ ئۈچۈن ئەمەس، بەلكى ئۆز نەپسى ئۈچۈن خىزمەت قىلىدۇ. ئۇلار سىلىق-سىپايە گەپلەر ۋە خۇشامەت قىلىش بىلەن ساددا ئادەملەرنىڭ كاللىسىنى قايمۇقتۇرىدۇ. ¹⁹سىلەرنىڭ رەببىمىزگە ئىتائەتمەن ئىكەنلىكىڭلاردىن ھەممەيلەن خەۋەر تاپتى. شۇڭا سىلەردىن ناھايىتى خۇرسەنمەن. بىراق ياخشى ئىشلارنى قىلىشتا ئاقىل بولۇشۇڭلارنى، يامان ئىشلاردىن خالىي بولۇشۇڭلارنى ئۈمىد قىلىمەن. ²⁰ئامانلىق ئاتا قىلغۇچى خۇدا ئۇزۇن ئۆتمەي شەيتاننى ئېزىپ، ئايىغىڭلار ئاستىغا تاشلايدۇ. رەببىمىز ئەيسانىڭ مېھىر-شەپقىتى سىلەرگە يار بولغاي.

²¹خىزمەتدىشىم تىموتىي ۋە يەھۇدىي قېرىنداشلىرىم لۇكىيوس، ياسۇن ھەم سوسىپاتېرلاردىن سىلەرگە سالام. ²²(ئۇشبۇ خەتنى پاۋلۇسنىڭ ئېيتقانلىرى بويىچە يېزىپ بېرىۋاتقان مەنكى تېرتىيۇسمۇ رەببىمىزنىڭ يولىدا سىلەرگە سالام يوللايمەن.) ²³ماڭا ۋە ئۆز ئۆيىدە جەم بولىدىغان پۈتۈن ئېتىقادچىلار جامائىتىگە ساھىبخانىلىق قىلىۋاتقان گايۇستىن سىلەرگە سالام. شەھەرنىڭ خەزىنىچىسى ئېراستۇستىن ۋە قېرىندىشىمىز كۋارتۇستىنمۇ سىلەرگە سالام. { ²⁴رەببىمىز ئەيسا مەسىھنىڭ مېھىر-شەپقىتى سىلەرگە يار بولغاي، ئامىن!}

دۇئا ۋە مەدھىيە

²⁵ئېتىقادىڭلارنى مەن يەتكۈزگەن خۇش خەۋەر ۋە ئەيسا مەسىھ توغرىسىدىكى تەلىم ئارقىلىق مۇستەھكەملەيدىغان خۇداغا بارلىق شان-شەرەپ مەنسۇپ بولغاي! بۇ خۇش خەۋەر قەدىمدىن بېرى ساقلىنىپ كەلگەن سىردۇر. ²⁶ئەمدى بۇ سىرنىڭ خۇدانىڭ ئەمرى بىلەن بۇرۇنقى پەيغەمبەرلەرنىڭ يازمىلىرى ئارقىلىق ئاشكارىلىنىشى بارلىق ئەللەرنىڭ ئەيسا مەسىھكە ئېتىقاد قىلىپ، ئۇنىڭغا ئىتائەت قىلىشى ئۈچۈندۇر. ²⁷بارلىق شان-شەرەپ ئەيسا مەسىھ ئارقىلىق دانا ۋە يېگانە خۇداغا مەڭگۈ مەنسۇپ بولغاي، ئامىن!