«Ⱨagay»

(Ⱪisⱪiqə qüxəndürüx)

«Muⱪəddəs kitab»ning «Əzra» ⱪismida Isra’illarning miladiyədin ilgiri 538-yili Babildiki sürgündin Yerusalemƣa ⱪaytⱪanliⱪi bayan ⱪilinidu. Isra’illar Yerusalemƣa ⱪaytip kelip buzuwetilgən ibadəthanini ⱪaytidin ⱪuruxⱪa baxlaydu. Ular ikki yilda ibadəthanining ulini püttüridu. Lekin xu ətrapta yaxawatⱪan yat həlⱪlərning ibadəthana ⱪuruluxiƣa tosⱪunluⱪ ⱪilixi tüpəylidin, ibadəthana ⱪuruluxi tohtap ⱪalidu.

Miladiyədin ilgiri 519-yili Hudadin Ⱨagay pəyƣəmbərgə ibadəthana ⱪuruluxini dawamlaxturux toƣrisida: «Ibadəthanining pütməslikidiki asasliⱪ səwəb, xu ətrapta yaxawatⱪan yat həlⱪlərning tosⱪunluⱪ ⱪilixida əməs, bəlki Yəⱨudiylarning ɵzidə» degən wəⱨiy kelidu. Qünki, ular Pərwərdigarƣa atalƣan ibadəthanini yasaxtin kɵrə, ɵz ɵylirini yasaxni əwzəl kɵrgənidi.

Pərwərdigar Ⱨagay pəyƣəmbər arⱪiliⱪ Yəⱨudiylarƣa: «Əgər silər mening əmrlirimgə boysunsanglar, silərgə mol ⱨosul wə amanliⱪ berix bilən birgə, ⱪaytidin bəht ata ⱪilimən» dəydu.

Pərwərdigar yənə Dawut padixaⱨning əwladi Zirubbabəlgə ɵzining pütkül əllərni zilziligə kəltüridiƣanliⱪini, xundaⱪla mɵⱨürlük üzükni ⱪayturup beridiƣanliⱪini eytidu. Xuning bilən Huda Dawut padixaⱨⱪa: «Əwladliring taj-təhtingni dawam ⱪilidu» degən wədisini dawamlaxturidu.

Tezis:

1. Ibadəthanining ⱪaytidin bina ⱪilinixi toƣrisidiki wəⱨiy (1-bab 1-ayəttin 15-ayətkiqə)

2. Yengi ibadəthanining kəlgüsi xan-xəripi toƣrisidiki wəⱨiy (2-bab 1-ayəttin 9-ayətkiqə)

3. Bəht-sa’adətning Hudaƣa ita’ətmənliktin kelidiƣanliⱪi toƣrisidiki wəⱨiy (2-bab 10-ayəttin 19-ayətkiqə)

4. Yəⱨudiyəning baxliⱪi Zirubbabəl toƣrisidiki wəⱨiy (2-bab 20-ayəttin 23-ayətkiqə)