«Galatiyaliⱪlarƣa yezilƣan hət»

(Ⱪisⱪiqə qüxəndürüx)

Bu hətning mu’əllipi əlqi Pawlus bolup, u bu hətni əyni qaƣdiki Rim imperiyisigə təwə bolƣan Galatiya ɵlkisidiki (bügünki Türkiyidə) etiⱪadqilar jama’ətqiliklirigə yazƣan. Pawlus birinqi ⱪetimliⱪ hizmət səpiridə Galatiya ɵlkisigə berip hux həwər tarⱪatⱪan wə u yərdiki etiⱪadqilar jama’ətqiliklirining asasini salƣan («Əlqilər» 13-babtin 14-babⱪiqə).

Əysa Məsiⱨ ⱨəⱪⱪidiki hux həwərning Yəⱨudiy əməslər arisida kəng tarⱪilixi wə ⱪarxi elinixiƣa əgixip, etiⱪadqilar jama’ətqiliki iqidə ⱨəⱪiⱪiy etiⱪadqi bolux üqün qoⱪum Musa pəyƣəmbər arⱪiliⱪ qüxürülgən Təwrat ⱪanuniƣa boysunux kerək, degən hata təlimlər pəyda bolup, kixilər u ⱨəⱪtə talax-tartix ⱪilixⱪa baxliƣan.

Pawlus xu hil hata təlimlər təripidin azdurulƣanlarni ⱨəⱪiⱪiy etiⱪadⱪa ⱪayturup kelix məⱪsitidə bu hətni yazƣan. U aldi bilən ɵzining əlqilik ⱨoⱪuⱪini yaⱪliƣan. Təwrat ⱪanuni bilən etiⱪadning munasiwitini eniⱪ qüxəndürüx üqün, Pawlus muⱪəddəs yazmilardin nəⱪil kəltürüp, insanlarning etiⱪad arⱪiliⱪla Hudaning meⱨir-xəpⱪiti bilən ⱨəⱪⱪaniy adəm dəp jakarlinidiƣanliⱪini kɵrsətkən. U ahirida, ⱨəⱪiⱪiy ərkinlikkə pəⱪət etiⱪad arⱪiliⱪla erixkili bolidiƣanliⱪini wə etiⱪadqilarning kündilik turmuxta bu ərkinlikni baxⱪilarƣa meⱨir-muⱨəbbət kɵrsitix bilən ipadilixi kerəklikini təkitligən.

Tezis:

1. Salam wə agaⱨlandurux (1-bab 1-ayəttin 10-ayətkiqə)

2. Pawlusning əlqilik ⱨoⱪuⱪining asasi (1-bab 11-ayəttin 2-babning ahiriƣiqə)

3. Təwrat ⱪanuni wə etiⱪad (3-bab)

4. Hudaning pərzəntliri (4-bab)

5. Etiⱪadqilarning ərkinliki ⱨəm məs’uliyiti (5-babtin 6-bab 10-ayətkiqə)

6. Agaⱨlandurux wə salam (6-bab 11-ayəttin 18-ayətkiqə)