(Ⱪisⱪiqə qüxəndürüx)
«Muⱪəddəs Kitab»ning «Daniyal» ⱪismini ikki bɵləkkə bɵlüx mumkin. Birinqi bɵlikidə (1-babtin 6-babⱪiqə) yaratⱪuqi Hudaning miladiyədin burunⱪi 6-əsirning baxlirida Yəⱨudiyədin Babilƣa sürgün ⱪilinƣan tɵt yax yigitni ⱪandaⱪ ⱪoƣdiƣanliⱪi wə ularning mərtiwisini ⱪandaⱪ ɵstürgənliki bayan ⱪilinƣan. Yax yigit Daniyal wə uning üq dosti – Xadrak, Mexak wə Abednigolar ɵzlirining Hudaƣa bolƣan yüksək sadaⱪitini namayan ⱪilƣanda, Huda ularni ɵlümdin saⱪlap ⱪalidu. Hudaning Daniyalƣa qüxkə təbir berix ⱪabiliyitini ata ⱪilixi, uni Babil imperiyəsidə, keyinqə bolsa Persiyə imperiyəsidə yuⱪiri mərtiwigə igə ⱪilidu.
Ikkinqi bɵlikidə (7-babtin 12-babⱪiqə) Hudadin Daniyalƣa kəlgən wəⱨiylər wə pərixtilər arⱪiliⱪ uning qüxlirigə berilgən təbirlər bayan ⱪilinƣan. Bu wəⱨiylərdin yeⱪin xərⱪ rayonining miladiyədin burunⱪi 6-əsirdin miladiyədin burunⱪi 2-əsirgiqə bolƣan ariliⱪtiki tarihining omumiy kɵrünüxi, yəni Babil wə Persiyə imperiyəliri, iskəndər zulⱪərnəynning tajawuzi wə Misirdiki Pitolimilar bilən Süriyədiki Silloglar otturisida yüz bərgən toⱪunuxlar toƣrisida omumiy qüxənqigə igə bolalaymiz. Wəⱨiylər yənə miladiyədin burunⱪi 167-yili Yerusalem ibadəthanisini bulƣiƣan Silloglarning imperatori – təkəbbur ⱨɵkümran Antigo IÜ ⱨəⱪⱪidə aldin bexarət beridu. Antigo IÜ ⱪilƣan bu ixlar Yəⱨudiyədiki makkabilarning ⱪozƣilang kɵtürüxigə səwəb bolidu. Bu ⱪozƣilang Yəⱨudiylarni Hudaning yoliƣa ⱪayturup, ibaditini ⱪaytidin baxlaxⱪa muyəssər ⱪilidu.
«Muⱪəddəs Kitab»ning «Daniyal» ⱪismidiki wəⱨiylər zaman ahirida Hudaning həlⱪi bilən uning düxmənliri otturisida bolidiƣan kəskin toⱪunuxlarni aldin eytip bərgən, dəp eytixⱪimu bolidu. Hudaning həlⱪi ⱨər hil ziyankəxliklərgə bərdaxliⱪ beridu, qünki Huda ularƣa ahiri ɵzining padixaⱨliⱪiƣa erixidiƣanliⱪliri ⱨəⱪⱪidə wədə bərgənidi.
Tezis:
1. Daniyal pəyƣəmbərning ⱨayati (1-babtin 6-babⱪiqə)
2. Daniyal pəyƣəmbərning wəⱨiyliri (7-babtin 12-babⱪiqə)